વરાહપુરાણમ્

અવશ્યં ચ ગમિષ્યેઽહમનુજ્ઞા તુ પ્રદીયતામ્

મારે જરૂર જવું છે; કૃપા કરીને મંજૂરી આપો.

ગચ્છ ત્વં પુત્ર મથુરામવસ્થાં મામકીમિમામ્

પુત્ર, તું મથુરા જા અને મારી હાલની સ્થિતિ જોઈ આવ.

ઇત્યુક્તઃ સ તથેત્યુક્ત્વા પોતારૂઢઃ ખગોત્તમઃ

આ રીતે કહેતાં, તેણે 'જેમ તું કહે તેમ' કહ્યું અને શ્રેષ્ઠ પંખીએ નાવમાં ચઢી લીધું.

શ્રુત્વા તૌ વિષમાવસ્થં મૃતં હૃદિ નિવેશ્ય ચ

આ સાંભળી, બંનેએ તેની દુર્દશા અને મૃત્યુનું દુઃખ દિલથી લગાવ્યું.

અસ્માકં જીવનાર્થાય ત્વયા કાર્યં વિહઙ્ગમ

અમારા જીવતા રહેવા માટે હવે તારે કંઈક કરવું જ પડશે, પંખી.

શુકેન પંજરસ્થેન કથાલાપેન વિદ્યયા

પાંજરામાં રહેલા શુકના વાતચીત અને જ્ઞાનથી,

અથ સાર્થઃ સમાયાતો રત્નપૂર્ણો યથોદધિઃ

પછી રત્નોથી ભરેલો કારવાં દરિયા જેવો આવી પહોંચ્યો.

સર્વૈસ્તૈર્વિંશતિઃ સંખ્યા એકૈકેન સમુદ્રગૈઃ 171.

બધા મળીને વીસ જણા હતા, દરેક સાથે દરિયાઈ લોકો હતા.

પ્રસાદ્ય સર્વે સમ્પૂજ્ય પ્રેષિતાસ્તે ગૃહં યયુઃ

બધાને પ્રસન્ન કરીને, સન્માન આપીને, તેમને વિદાય આપી ઘર મોકલ્યા.

શુશ્રૂષમાણાસ્તં વૈશ્યં યથા સ્વપિતરં તથા

તેમણે એ વૈશ્યની સેવા એમ જ કરી જેમ પોતાના પિતાની કરે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ગોકર્ણમાહાત્મ્યે એકસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ગોકર્ણમાહાત્મ્યના એકસત્તરમા અધ્યાયનો અંત થયો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ પ્રથમેઽહ્નિ યથા કૃત્યમેવમેવ ત્રયોદશ

શ્રીવરાહે કહ્યું: પહેલાના દિવસે જેવું કરવું હતું, એ જ રીતે તેરમા દિવસે પણ કરાયું.

તા દેવ્યો નૃત્યગીતેષુ કુશલાશ્ચાગમેઽભવન્

એ દેવીઓ નૃત્ય અને ગીતમાં પારંગત બની ગઈ.

ગોકર્ણઃ સર્વભાવેન ગૃહં વિસ્મૃતવાનસૌ

ગોકર્ણે આખા મનથી પોતાનું ઘર ભૂલી ગયું.

વિવર્ણં વદના દીના ભગ્નાલંકારવાસસઃ

તેમના ચહેરા ફિક્કા, દુઃખી, અને આભૂષણ-વસ્ત્રો તૂટેલા દેખાતા હતા.

દૃશ્યન્તે વિકૃતાકારાઃ સવ્રણા રુધિરસ્રવાઃ

તેમના શરીર વિકૃત, ઘા પડેલા અને લોહી વહેતું દેખાતું હતું.

અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ સ્વર્ગો નૈવ ચ નૈવ ચ

જેનાં સંતાન નથી, તેને ક્યાંય જવાનો માર્ગ નથી, ન સ્વર્ગ મળે, ન બીજું કશું.

એવં જ્ઞાત્વા સ પપ્રચ્છ તાસાં રૂપવિપર્યયમ્

આ જાણીને, તેણે તેમના રૂપમાં આવેલા ફેરફાર વિશે પૂછ્યું.

દેવ્ય ઊચુઃ કાલાત્મકઃ સ ભગવાન્ભુજ્યતે સુકૃતં યતઃ

દેવીઓએ કહ્યું: એ ભગવાન જ સમય છે, જેના કારણે સારા કર્મોનો ફળ મળે છે.

સ એવ નિત્યકાલં ચ પૃચ્છતિ સ્મ તદુત્તરમ્

એ જ શાશ્વત સમય એ પ્રશ્ન પૂછતો અને તેનું ઉત્તર આપતો રહ્યો.

નિશ્ચયાર્થં પુનઃ સોઽથ ગોકર્ણસ્તાઃ પ્રણમ્ય ચ 172.

પછી ખાતરી માટે ગોકર્ણે ફરીથી તેમને વંદન કર્યું.

યદિ ગોપ્યં મમાર્ત્તસ્ય વૈરૂપ્યં કથયિષ્યથ

જો તમે મારા દુઃખના ભેદ અને રૂપનો ભંગ જાહેર કરી દો, જે ગુપ્ત રાખવાનો હતો—

એવમુક્તે તદા તાસાં મધ્યે એકાઽબ્રવીદિદમ્

આવું કહેતાં, તેમની વચ્ચે એકએ કહ્યું—

શૃણુ વત્સ વદિષ્યેઽહં વિરૂપકરણં યથા

શાંતિથી સાંભળ, બાલક, હું તને કહું છું કે એ રૂપભંગ કેવી રીતે થયો.

આસ્તે મધુપુરી રમ્યા નૃણાં મુક્તિપ્રદાયિની

મધુપુર નામે એક સુંદર નગરી છે, જે મનુષ્યોને મુક્તિ આપે છે.

ચાતુર્માસ્યં તીર્થસેવી સ ગતો ભક્તિપૂર્વકમ્

તે ત્યાં ભક્તિપૂર્વક ચાતુર્માસના તીર્થસેવન માટે ગયો હતો.

આરામવાટિકાઃ શુભ્રાઃ પ્રાકારવરવેષ્ટિતાઃ

ત્યાં સુંદર બાગ-બગીચાઓ હતા, જે ઉત્તમ દિવાલોથી ઘેરાયેલા હતા.

ફલવન્તો દ્રુમાસ્તસ્મિન્સર્વર્ત્તુસુમનોહરાઃ

એ બગીચામાં દરેક ઋતુમાં મનોહર અને ફળથી ભરપૂર વૃક્ષો હતા.

સેવકૈર્નાશિતઃ સર્વં આરામઃ સફલદ્રુમઃ

સેવકો દ્વારા એ બધા ફળદાર બાગ-બગીચાઓ નષ્ટ કરી નાખવામાં આવ્યા.