વરાહપુરાણમ્

પક્ષિણ ઊચુઃ પોતાભ્યાશગતિં યાસિ પિતુસ્તવ ગતિં પ્રતિ

પક્ષીઓએ કહ્યું, 'તું તારા પિતાની જેમ વહાણ પાસે જા.'

મમૈવ પાદવિન્યાસે ક્રમયિષ્યે યથા જલમ્

'જ્યાં તું પગ મૂકશે, ત્યાં હું પણ પાણીમાં પગ મૂકીશ.'

મમ ચંચ્વાવગાહેન નઙ્ક્ષ્યન્તિ જલજન્તવઃ

'મારી ચાંચ પાણીમાં ડૂબાડતાં જ જળચર પ્રાણીઓ નાશ પામશે.'

તારયામાસ વેગેન ગત્વા પૃષ્ઠં જટાયુષઃ

તે ઝડપથી પાર લઈ ગયો અને જટાયુના પીઠ પર પહોંચી ગયો.

હૃત્કણ્ઠં ચૈવ ગમ્ભીરં સુખેન સુકૃતી યથા

હૃદય અને ગળામાંથી ઊંડા અવાજે, સુખથી અને યોગ્ય રીતે વાત કરી.

સરોવરં ચ પદ્માઢ્યં મણિરત્નવિભૂષિતમ્

પદ્મોથી ભરેલું અને મણિ-માણકાથી શોભાયમાન એવું સરોવર હતું.

પુષ્પાણ્યાદાય દેવં ચ પૂજયિત્વા સ કેશવમ્ દૃષ્ટ્વા નિલિલ્યે ચૈકાન્તે શુકસ્યાનુમતે સ્થિતઃ

પુષ્પો લઈને, દેવ કેશવની પૂજા કરી, તેણે તેમને જોઈને, તોતાની મંજૂરીથી એકાંતમાં છુપાઈ ગયો.

ક્ષણેન તા યથાપૂર્વં દેવતાશ્ચાગતાઃ પુનઃ 171.

થોડા જ ક્ષણે, એ દેવીઓ ફરી પહેલાં જેવું પાછા આવી ગઈ.

સ્વાગતસ્ય ક્ષુધાર્ત્તસ્ય બ્રહ્મિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ

ગોકર્ણને, જે ભૂખથી પીડાતો હતો, બ્રહ્મમાં સ્થિર અને મહાન આત્માવાળો હતો, આવકાર આપવા માટે—

ગોકર્ણસ્ય પ્રયચ્છધ્વં યેન તૃપ્તિસ્ત્રિમાસિકી

ગોકર્ણને એ આપો, જેના દ્વારા તે ત્રણ મહિના સુધી તૃપ્ત રહે.

તથા કૃત્વા તમૂચુસ્તા અભયં તેઽસ્તુ મા શુચઃ

એવું કરીને, તેમણે કહ્યું: 'તને કોઈ ભય ન રહે, દુઃખ ન કર.'

ગતાસ્તાઃ પુનરેવં ચ નિત્યમેવ દિને દિને

એ દેવીઓ ત્યાંથી ચાલી ગઈ, અને આવું જ રોજ રોજ આવતી રહી.

પોતાત્તસ્માદુત્તતાર સુવાતેનોપવાહિતઃ

પછી નાવ સારી પવનથી આગળ વધી અને ઉપર ઉઠી.

રત્નાનિ બહુ મૌલ્યાનિ આહૃતાનિ બહૂન્યથ

ઘણા કિંમતી રત્નો અને અન્ય અનેક વસ્તુઓ લાવવામાં આવી.

નિરીક્ષ્યતેઽસ્ય સંવાસો ન દૃષ્ટશ્ચુક્રુશુસ્તતઃ

તેણે ક્યાં છે એ જોવામાં આવ્યું, પણ દેખાયો નહીં; પછી બધાએ રડવાનું શરૂ કર્યું.

વ્રીડાયુતો નિમગ્નોઽયં નિશ્ચિતં મકરાલયે

લાજથી ભરાઈને, તે ચોક્કસ મકરનાં ઘર એટલે કે પાણીમાં ડૂબી ગયો છે.

યથાભાગં ચ રત્નાનાં ભાગં દાસ્યામહે પરમ્

અમે દરેકને રત્નોમાંથી યોગ્ય અને શ્રેષ્ઠ ભાગ આપીશું.

એવં વસન્સ ગોકર્ણો દ્વીપસ્થઃ શોકવિહ્વલઃ 171.

આ રીતે, ગોકર્ણ દ્વીપ પર રહેતો અને દુઃખથી વ્યાકુળ હતો.

શુકેન મન્ત્રમૂઢત્વાત્પિતુરેવં નિવેદિતમ્

મંત્રમાં ગડબડ થવાથી, તોતાએ એ વાત તેના પિતાને કહી.

યાતા ઽસ્મિ મથુરાં માર્ગે સમુદ્રે જલમાલિનિ

હું મથુરા ગયો છું; રસ્તામાં, પાણીથી ભરેલા સમુદ્ર પાસે—

અવશ્યં ચ ગમિષ્યેઽહમનુજ્ઞા તુ પ્રદીયતામ્

મારે જરૂર જવું છે; કૃપા કરીને મંજૂરી આપો.

ગચ્છ ત્વં પુત્ર મથુરામવસ્થાં મામકીમિમામ્

પુત્ર, તું મથુરા જા અને મારી હાલની સ્થિતિ જોઈ આવ.

ઇત્યુક્તઃ સ તથેત્યુક્ત્વા પોતારૂઢઃ ખગોત્તમઃ

આ રીતે કહેતાં, તેણે 'જેમ તું કહે તેમ' કહ્યું અને શ્રેષ્ઠ પંખીએ નાવમાં ચઢી લીધું.

શ્રુત્વા તૌ વિષમાવસ્થં મૃતં હૃદિ નિવેશ્ય ચ

આ સાંભળી, બંનેએ તેની દુર્દશા અને મૃત્યુનું દુઃખ દિલથી લગાવ્યું.

અસ્માકં જીવનાર્થાય ત્વયા કાર્યં વિહઙ્ગમ

અમારા જીવતા રહેવા માટે હવે તારે કંઈક કરવું જ પડશે, પંખી.

શુકેન પંજરસ્થેન કથાલાપેન વિદ્યયા

પાંજરામાં રહેલા શુકના વાતચીત અને જ્ઞાનથી,

અથ સાર્થઃ સમાયાતો રત્નપૂર્ણો યથોદધિઃ

પછી રત્નોથી ભરેલો કારવાં દરિયા જેવો આવી પહોંચ્યો.

સર્વૈસ્તૈર્વિંશતિઃ સંખ્યા એકૈકેન સમુદ્રગૈઃ 171.

બધા મળીને વીસ જણા હતા, દરેક સાથે દરિયાઈ લોકો હતા.

પ્રસાદ્ય સર્વે સમ્પૂજ્ય પ્રેષિતાસ્તે ગૃહં યયુઃ

બધાને પ્રસન્ન કરીને, સન્માન આપીને, તેમને વિદાય આપી ઘર મોકલ્યા.