વરાહપુરાણમ્

હા કષ્ટં હિ કથં કિઞ્ચ કુત્ર ગચ્છામહે વયમ્ આક્ષિપદ્વાગ્ભિરુગ્રાભિરન્યોન્યં શઙ્ક્ય મૂર્ચ્છિતાઃ

'હાય દુઃખ! આ શું છે? આપણે ક્યાં જઈ રહ્યા છીએ?'—આવી ઉગ્ર વાણીમાં એકબીજાને શંકા કરી, બેભાન અને ગભરાઈને બોલવા લાગ્યા.

જલ્પન્તિ કોઽત્ર પાપિષ્ઠઃ સમારૂઢો નિરાકૃતઃ

'અહીં આપણા પૈકી સૌથી પાપી કોણ છે, જે આ દુર્ભાગ્ય લાવ્યો?' એમ બોલ્યા.

એવં વિલપતાં તેષાં ચત્વારોઽપિ સમભ્યયુઃ

આ રીતે રડતાં-રડતાં, તેમામાંથી ચાર જણ એકસાથે આગળ આવ્યા.

નિર્ભર્ત્સનં તતસ્તેષામન્યોન્યમભિજલ્પનમ્

પછી તેમા પરસ્પર દોષારોપણ અને વાદ-વિવાદ શરૂ થયો.

અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ ઇતિ સર્વસ્ય નિશ્ચિતમ્

'જેને પુત્ર નથી, તેને કોઈ ગતિ નથી'—આ બધાનો નિશ્ચય થયો.

યદત્ર યુક્તં કાલેઽસ્મિન્વિષમે સમુપસ્થિતે

'આ કઠિન સમયે શું યોગ્ય છે?'—આવો વિચાર થયો.

શુક ઉવાચ અહં કરિષ્યે તત્સર્વં મા વિષાદે મનઃ કૃથાઃ

શુકએ કહ્યું: 'હું બધું કરીશ, તમારું મન ચિંતિત ન કરો.'

એવમાશ્વાસ્ય પિતરં સમુડ્ડીય તતો દ્રુતમ્ 171.

પછી પિતાને આશ્વાસન આપી, તેણે તરત જ તેમને ઉઠાવી લીધા.

નીચગત્યા રક્ષયન્વૈ સુતરં દુસ્તરં જલમ્

નીચા થઈને, તેણે કઠિન અને પાર ન કરી શકાય એવા પાણીમાંથી પિતાને સુરક્ષિત પાર પાડ્યા.

રોમાંચિતતનુર્જાતઃ શુકો વીક્ષ્ય મહાગિરિમ્

શુકનો શરીર રોમાંચિત થઈ ગયો, તેણે મહાન પર્વતને જોયો.

દૃષ્ટં ચ વિષ્ણ્વાયતનં તેજસા ચોપશોભિતમ્

તેને વિષ્ણુનું મંદિર તેજથી ઝગમગતું દેખાયું.

વત્સાઽયં કોઽત્ર સંચારી કદા કિં તુ પિતા મમ

'આ વાછરડું અહીં કોણ ફરતું છે? ક્યારે અને કેમ? છતાં, એ તો મારા પિતા છે.'

ક્ષણમેકં તથા ચૈનં તસ્ય ચિન્તાન્વિતસ્ય હિ

એમ વિચારીને, થોડો સમય તે તેની ચિંતામાં લીન રહ્યો.

નમો નારાયણાયોક્ત્વા નિષસાદ વરાસને અસંખ્યાતાઃ સમાયાતા યથા દેવી તથૈવ તાઃ

'નમો નારાયણ' કહી, તે ઉત્તમ આસન પર બેઠો; ત્યાં અનેક દેવીઓ આવી પહોંચી, જેમ એ આવી હતી.

ગીતં વાદ્યં ચ નૃત્યં ચ યથાસૌખ્યં વિહૃત્ય ચ

ગીત, વાદ્ય અને નૃત્ય થવા લાગ્યા અને સૌ મનમોજીથી આનંદ માણવા લાગ્યા.

દેવતાદક્ષિણે ભાગે પક્ષિણાં ચ જટાયુષામ્

દેવીના જમણા બાજુએ દેવતાઓ અને ગૃધ્રપક્ષીઓ હતા.

શુકો લેખ્યસમસ્તેષાં મધ્યે કૃત્વા તુ સંવિદમ્

શુકે પોતાની ઈચ્છા જણાવી, તેને બધાના વચ્ચે સ્થાન મળ્યું.

તે સમાશ્વાસ્ય તં પ્રાહુઃ કથમસ્મિન્ભવાન્ગતઃ 171.

તેમણે તેને આશ્વાસન આપ્યું અને પૂછ્યું, 'તું અહીં કેમ અને કેવી રીતે આવ્યો?'

શુકસ્તાન્પ્રત્યુવાચાથ પિતા મે પોતસંસ્થિતઃ

પછી શુકે જવાબ આપ્યો, 'મારા પિતા હજી પણ વહાણ પર છે.'

તસ્ય ત્રાણમભીપ્સન્વૈ હ્યાગતોઽત્ર વરં ગિરિમ્

મારે તેમના રક્ષણ માટે, આ ઉત્તમ પર્વત પર આવ્યો છું.

પક્ષિણ ઊચુઃ પોતાભ્યાશગતિં યાસિ પિતુસ્તવ ગતિં પ્રતિ

પક્ષીઓએ કહ્યું, 'તું તારા પિતાની જેમ વહાણ પાસે જા.'

મમૈવ પાદવિન્યાસે ક્રમયિષ્યે યથા જલમ્

'જ્યાં તું પગ મૂકશે, ત્યાં હું પણ પાણીમાં પગ મૂકીશ.'

મમ ચંચ્વાવગાહેન નઙ્ક્ષ્યન્તિ જલજન્તવઃ

'મારી ચાંચ પાણીમાં ડૂબાડતાં જ જળચર પ્રાણીઓ નાશ પામશે.'

તારયામાસ વેગેન ગત્વા પૃષ્ઠં જટાયુષઃ

તે ઝડપથી પાર લઈ ગયો અને જટાયુના પીઠ પર પહોંચી ગયો.

હૃત્કણ્ઠં ચૈવ ગમ્ભીરં સુખેન સુકૃતી યથા

હૃદય અને ગળામાંથી ઊંડા અવાજે, સુખથી અને યોગ્ય રીતે વાત કરી.

સરોવરં ચ પદ્માઢ્યં મણિરત્નવિભૂષિતમ્

પદ્મોથી ભરેલું અને મણિ-માણકાથી શોભાયમાન એવું સરોવર હતું.

પુષ્પાણ્યાદાય દેવં ચ પૂજયિત્વા સ કેશવમ્ દૃષ્ટ્વા નિલિલ્યે ચૈકાન્તે શુકસ્યાનુમતે સ્થિતઃ

પુષ્પો લઈને, દેવ કેશવની પૂજા કરી, તેણે તેમને જોઈને, તોતાની મંજૂરીથી એકાંતમાં છુપાઈ ગયો.

ક્ષણેન તા યથાપૂર્વં દેવતાશ્ચાગતાઃ પુનઃ 171.

થોડા જ ક્ષણે, એ દેવીઓ ફરી પહેલાં જેવું પાછા આવી ગઈ.

સ્વાગતસ્ય ક્ષુધાર્ત્તસ્ય બ્રહ્મિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ

ગોકર્ણને, જે ભૂખથી પીડાતો હતો, બ્રહ્મમાં સ્થિર અને મહાન આત્માવાળો હતો, આવકાર આપવા માટે—