વરાહપુરાણમ્

સુખં પ્રાપ્તં મતં ચાપિ વ્યવહારે ચ પૂજને

સુખ અને વ્યવહાર તથા સન્માનમાં માન્યતા મેળવી—

પુનસ્તત્રૈવ ગમને વણિગ્ભાવે મતિર્ગતા

પછી ફરી ત્યાં જ જવાની અને વેપારી બનવાની ઇચ્છા ઉઠી—

આનયિષ્યે બહૂન્યત્ર સાર્ધં રત્નપરીક્ષકૈઃ સમુદ્રયાયિભિર્લોકૈઃ સંવિદં પ્રોચ્ય નિર્ગતઃ

હું અહીં અનેક વસ્તુઓ લાવિશ, રત્ન-parikshako અને દરિયાઈ મુસાફરો સાથે—આવું કહીને, તે બહાર નીકળી ગયો.

પેયાહાર સમાહારં કૃત્વા કૃત્યવિદાર્થકમ્

પીણું અને ખોરાક જે કામ માટે જરૂરી હોય તે બધું ભેગું કર્યું—

માતાપિત્રોઃ શુભા વાચો ગૃહીત્વા દેવતાગૃહે

માતા-પિતાની શુભ આશીર્વાદ લઈને, દેવસ્થાનમાં—

પિતુઃ શુશ્રૂષણં ચોક્ત્વા સર્વં યૂયં કરિષ્યથ

'પિતાજી માટે તમે બધા સેવા કરજો,' એમ કહીને—

ભવતીભિશ્ચ કૃત્યં મે કરણીયં યથા તથા

'અને તમે સ્ત્રીઓ, મારી ફરજ પ્રમાણે કામ કરજો,' એમ કહ્યું—

ભાર્યાભિઃ સમનુજ્ઞાતો યાનપાત્રં ગતસ્તદા 171.

પત્નીઓની મંજૂરી લઈને, પછી તે મુસાફરીના વહાન પાસે ગયો.

પોતારૂઢાસ્તતઃ સર્વે પોતવાહૈરુપોહિતાઃ

પછી બધા જહાજ પર ચઢ્યા, અને જહાજના માણસો સાથે હતા.

અથ દૈવવશાદ્વાયુર્વિલોમઃ સમજાયત પોતવાહાસ્તતઃ સર્વે વિસંજ્ઞા મોહિતાઃ કૃશાઃ

પછી દૈવના પ્રભાવથી વિપરીત પવન આવ્યો; બધા જહાજના માણસો બેભાન, ગૂંચવાયેલા અને દુર્બળ થઈ ગયા.

હા કષ્ટં હિ કથં કિઞ્ચ કુત્ર ગચ્છામહે વયમ્ આક્ષિપદ્વાગ્ભિરુગ્રાભિરન્યોન્યં શઙ્ક્ય મૂર્ચ્છિતાઃ

'હાય દુઃખ! આ શું છે? આપણે ક્યાં જઈ રહ્યા છીએ?'—આવી ઉગ્ર વાણીમાં એકબીજાને શંકા કરી, બેભાન અને ગભરાઈને બોલવા લાગ્યા.

જલ્પન્તિ કોઽત્ર પાપિષ્ઠઃ સમારૂઢો નિરાકૃતઃ

'અહીં આપણા પૈકી સૌથી પાપી કોણ છે, જે આ દુર્ભાગ્ય લાવ્યો?' એમ બોલ્યા.

એવં વિલપતાં તેષાં ચત્વારોઽપિ સમભ્યયુઃ

આ રીતે રડતાં-રડતાં, તેમામાંથી ચાર જણ એકસાથે આગળ આવ્યા.

નિર્ભર્ત્સનં તતસ્તેષામન્યોન્યમભિજલ્પનમ્

પછી તેમા પરસ્પર દોષારોપણ અને વાદ-વિવાદ શરૂ થયો.

અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ ઇતિ સર્વસ્ય નિશ્ચિતમ્

'જેને પુત્ર નથી, તેને કોઈ ગતિ નથી'—આ બધાનો નિશ્ચય થયો.

યદત્ર યુક્તં કાલેઽસ્મિન્વિષમે સમુપસ્થિતે

'આ કઠિન સમયે શું યોગ્ય છે?'—આવો વિચાર થયો.

શુક ઉવાચ અહં કરિષ્યે તત્સર્વં મા વિષાદે મનઃ કૃથાઃ

શુકએ કહ્યું: 'હું બધું કરીશ, તમારું મન ચિંતિત ન કરો.'

એવમાશ્વાસ્ય પિતરં સમુડ્ડીય તતો દ્રુતમ્ 171.

પછી પિતાને આશ્વાસન આપી, તેણે તરત જ તેમને ઉઠાવી લીધા.

નીચગત્યા રક્ષયન્વૈ સુતરં દુસ્તરં જલમ્

નીચા થઈને, તેણે કઠિન અને પાર ન કરી શકાય એવા પાણીમાંથી પિતાને સુરક્ષિત પાર પાડ્યા.

રોમાંચિતતનુર્જાતઃ શુકો વીક્ષ્ય મહાગિરિમ્

શુકનો શરીર રોમાંચિત થઈ ગયો, તેણે મહાન પર્વતને જોયો.

દૃષ્ટં ચ વિષ્ણ્વાયતનં તેજસા ચોપશોભિતમ્

તેને વિષ્ણુનું મંદિર તેજથી ઝગમગતું દેખાયું.

વત્સાઽયં કોઽત્ર સંચારી કદા કિં તુ પિતા મમ

'આ વાછરડું અહીં કોણ ફરતું છે? ક્યારે અને કેમ? છતાં, એ તો મારા પિતા છે.'

ક્ષણમેકં તથા ચૈનં તસ્ય ચિન્તાન્વિતસ્ય હિ

એમ વિચારીને, થોડો સમય તે તેની ચિંતામાં લીન રહ્યો.

નમો નારાયણાયોક્ત્વા નિષસાદ વરાસને અસંખ્યાતાઃ સમાયાતા યથા દેવી તથૈવ તાઃ

'નમો નારાયણ' કહી, તે ઉત્તમ આસન પર બેઠો; ત્યાં અનેક દેવીઓ આવી પહોંચી, જેમ એ આવી હતી.

ગીતં વાદ્યં ચ નૃત્યં ચ યથાસૌખ્યં વિહૃત્ય ચ

ગીત, વાદ્ય અને નૃત્ય થવા લાગ્યા અને સૌ મનમોજીથી આનંદ માણવા લાગ્યા.

દેવતાદક્ષિણે ભાગે પક્ષિણાં ચ જટાયુષામ્

દેવીના જમણા બાજુએ દેવતાઓ અને ગૃધ્રપક્ષીઓ હતા.

શુકો લેખ્યસમસ્તેષાં મધ્યે કૃત્વા તુ સંવિદમ્

શુકે પોતાની ઈચ્છા જણાવી, તેને બધાના વચ્ચે સ્થાન મળ્યું.

તે સમાશ્વાસ્ય તં પ્રાહુઃ કથમસ્મિન્ભવાન્ગતઃ 171.

તેમણે તેને આશ્વાસન આપ્યું અને પૂછ્યું, 'તું અહીં કેમ અને કેવી રીતે આવ્યો?'

શુકસ્તાન્પ્રત્યુવાચાથ પિતા મે પોતસંસ્થિતઃ

પછી શુકે જવાબ આપ્યો, 'મારા પિતા હજી પણ વહાણ પર છે.'