વરાહપુરાણમ્

શુકોઽયં પઞ્જરસ્શ્ચશ્ચ પુત્રાર્થં મે પ્રદીયતામ્

મારા પુત્ર માટે આ શુક અને તેનો પાંજરો મને આપો.

ઇત્યુક્તમાત્રે વચને શબરો વાક્યમબ્રવીત્ 170.

જેમજ આ વાત કહી, શબરીએ તરત જવાબ આપ્યો:

સરસ્વત્યાઃ ફલે ચૈવ દત્તે દાસ્યામિ તે શુકમ્

જ્યારે સરસ્વતીનું ફળ આપશો, ત્યારે હું તને શુક આપી દઈશ.

સરસ્વત્યાઃ સઙ્ગમે ચ યત્ફલં લભતે નરઃ

જે ફળ માણસને સરસ્વતીના સંગમમાં મળે છે—

યત્ફલં સઙ્ગમસ્યોક્તં શૃણુયાદ્દ્વાદશીવ્રતમ્

સંગમનું જે ફળ કહેવામાં આવ્યું છે, એ સાંભળો અને દ્વાદશી વ્રત વિશે જાણો.

યમુદ્દિશ્ય વ્રતં કુર્યાત્સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિમ્

જે માટે વ્રત રાખવામાં આવે છે, તે વ્યક્તિને સર્વોચ્ચ અવસ્થા મળે છે.

નાસૌ યમપુરં યાતિ વિષ્ણુલોકં ચ ગચ્છતિ

એ યમપુરિમાં જતો નથી; એ વિષ્ણુના લોકમાં જાય છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ગોકર્ણસરસ્વતીમાહાત્મ્યે સપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં ગોકર્ણ અને સરસ્વતી મહાત્મ્યના એકસો સત્તરમા અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

શ્રીવરાહ ઉવાચ પ્રવિશ્ય ગૃહ્ય તત્પુણ્યં માતાપિત્રોસ્તદર્પિતમ્

શ્રીવરાહ કહે છે: અંદર જઈને જે પુણ્ય મળે, તે માતા-પિતાને અર્પણ કરવું જોઈએ.

શુકસ્ય ચરિતં સર્વં નિવેદ્ય ચ મહામતિઃ

પંખી શુકના બધા કાર્યો કહીને, તે વિદ્વાન વ્યક્તિએ—

સુખં પ્રાપ્તં મતં ચાપિ વ્યવહારે ચ પૂજને

સુખ અને વ્યવહાર તથા સન્માનમાં માન્યતા મેળવી—

પુનસ્તત્રૈવ ગમને વણિગ્ભાવે મતિર્ગતા

પછી ફરી ત્યાં જ જવાની અને વેપારી બનવાની ઇચ્છા ઉઠી—

આનયિષ્યે બહૂન્યત્ર સાર્ધં રત્નપરીક્ષકૈઃ સમુદ્રયાયિભિર્લોકૈઃ સંવિદં પ્રોચ્ય નિર્ગતઃ

હું અહીં અનેક વસ્તુઓ લાવિશ, રત્ન-parikshako અને દરિયાઈ મુસાફરો સાથે—આવું કહીને, તે બહાર નીકળી ગયો.

પેયાહાર સમાહારં કૃત્વા કૃત્યવિદાર્થકમ્

પીણું અને ખોરાક જે કામ માટે જરૂરી હોય તે બધું ભેગું કર્યું—

માતાપિત્રોઃ શુભા વાચો ગૃહીત્વા દેવતાગૃહે

માતા-પિતાની શુભ આશીર્વાદ લઈને, દેવસ્થાનમાં—

પિતુઃ શુશ્રૂષણં ચોક્ત્વા સર્વં યૂયં કરિષ્યથ

'પિતાજી માટે તમે બધા સેવા કરજો,' એમ કહીને—

ભવતીભિશ્ચ કૃત્યં મે કરણીયં યથા તથા

'અને તમે સ્ત્રીઓ, મારી ફરજ પ્રમાણે કામ કરજો,' એમ કહ્યું—

ભાર્યાભિઃ સમનુજ્ઞાતો યાનપાત્રં ગતસ્તદા 171.

પત્નીઓની મંજૂરી લઈને, પછી તે મુસાફરીના વહાન પાસે ગયો.

પોતારૂઢાસ્તતઃ સર્વે પોતવાહૈરુપોહિતાઃ

પછી બધા જહાજ પર ચઢ્યા, અને જહાજના માણસો સાથે હતા.

અથ દૈવવશાદ્વાયુર્વિલોમઃ સમજાયત પોતવાહાસ્તતઃ સર્વે વિસંજ્ઞા મોહિતાઃ કૃશાઃ

પછી દૈવના પ્રભાવથી વિપરીત પવન આવ્યો; બધા જહાજના માણસો બેભાન, ગૂંચવાયેલા અને દુર્બળ થઈ ગયા.

હા કષ્ટં હિ કથં કિઞ્ચ કુત્ર ગચ્છામહે વયમ્ આક્ષિપદ્વાગ્ભિરુગ્રાભિરન્યોન્યં શઙ્ક્ય મૂર્ચ્છિતાઃ

'હાય દુઃખ! આ શું છે? આપણે ક્યાં જઈ રહ્યા છીએ?'—આવી ઉગ્ર વાણીમાં એકબીજાને શંકા કરી, બેભાન અને ગભરાઈને બોલવા લાગ્યા.

જલ્પન્તિ કોઽત્ર પાપિષ્ઠઃ સમારૂઢો નિરાકૃતઃ

'અહીં આપણા પૈકી સૌથી પાપી કોણ છે, જે આ દુર્ભાગ્ય લાવ્યો?' એમ બોલ્યા.

એવં વિલપતાં તેષાં ચત્વારોઽપિ સમભ્યયુઃ

આ રીતે રડતાં-રડતાં, તેમામાંથી ચાર જણ એકસાથે આગળ આવ્યા.

નિર્ભર્ત્સનં તતસ્તેષામન્યોન્યમભિજલ્પનમ્

પછી તેમા પરસ્પર દોષારોપણ અને વાદ-વિવાદ શરૂ થયો.

અપુત્રસ્ય ગતિર્નાસ્તિ ઇતિ સર્વસ્ય નિશ્ચિતમ્

'જેને પુત્ર નથી, તેને કોઈ ગતિ નથી'—આ બધાનો નિશ્ચય થયો.

યદત્ર યુક્તં કાલેઽસ્મિન્વિષમે સમુપસ્થિતે

'આ કઠિન સમયે શું યોગ્ય છે?'—આવો વિચાર થયો.

શુક ઉવાચ અહં કરિષ્યે તત્સર્વં મા વિષાદે મનઃ કૃથાઃ

શુકએ કહ્યું: 'હું બધું કરીશ, તમારું મન ચિંતિત ન કરો.'

એવમાશ્વાસ્ય પિતરં સમુડ્ડીય તતો દ્રુતમ્ 171.

પછી પિતાને આશ્વાસન આપી, તેણે તરત જ તેમને ઉઠાવી લીધા.

નીચગત્યા રક્ષયન્વૈ સુતરં દુસ્તરં જલમ્

નીચા થઈને, તેણે કઠિન અને પાર ન કરી શકાય એવા પાણીમાંથી પિતાને સુરક્ષિત પાર પાડ્યા.