શ્રુત્વાપિ શબ્દપ્રભવં કિમેતદિતિ નિશ્ચયમ્
શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો તે સાંભળ્યા પછી પણ, તેણે મનમાં કહ્યું, 'આ શું છે?'
તેનોક્તં ભો ઇહાગચ્છ આતિથ્યં કરવાણિ તે
તે બોલ્યો, 'અહીં આવો, મહેમાન; હું તમારું આતિથ્ય કરીશ.'
ફલાનીમાનિ સ્વાદૂનિ મધુમાંસોદકાનિ ચ 170.
અહીં આ મીઠાં ફળો, મધ, માંસ અને પાણી છે.
આગત્ય પિતરૌ મહ્યં વિશેષં તૌ કરિષ્યતઃ
મારા માતા-પિતા આવે ત્યારે, તેઓ તમને વિશેષ સન્માન આપશે.
ગૃહસ્થસ્તસ્ય પિતરો વસન્તિ નરકે ધ્રુવમ્
જે ગૃહસ્થના માતા-પિતા નરકમાં રહે છે, એ ચોક્કસ—
અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો ગૃહાત્પ્રવ્રજતે યદિ
જો કોઈ મહેમાન, જેની આશા તૂટી ગઈ હોય, ઘરમાંથી નીકળી જાય—
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પૂજ્યો વૈ ગૃહમેધિના
એથી, દરેક પ્રયત્નથી, ગૃહસ્થએ મહેમાનનું સન્માન કરવું જોઈએ.
એવંવિધાઃ શુભા વાચો વૈશ્યો ધર્મોપદેશકાત્
આવા શુભ વચનો ધર્મની શીખ આપનાર વૈશ્યે કહ્યા.
ઋષિઃ કસ્ત્વં પુરાણજ્ઞઃ કિં વા દેવોઽથ ગુહ્યકઃ
હે ઋષિ, તમે કોણ છો, પુરાણ જાણનાર? તમે દેવ છો કે ગુપ્ત જીવ છો?
કસ્ત્વં કથય મે સત્યમુત્સાહશ્ચાતિથિપ્રિયઃ
તમે કોણ છો? મને સાચું કહો. તમે ઉત્સાહી અને મહેમાનપ્રેમી છો.
ઇત્યુક્તઃ સ શુકઃ સર્વં શશંસાત્મપુરાકૃતમ્
આ રીતે પૂછાતા, શુકે પોતે ભૂતકાળમાં શું કર્યું તે બધું કહી દીધું.
શુકસ્ય વિપ્રિયં યાદૃઙ્ મહર્ષેસ્તુ તપસ્યતઃ
શુકને જે અપ્રિય લાગતું હતું, તે મહાન ઋષિને પણ તપસ્યા કરતી વખતે અપ્રિય હતું.
તપશ્ચચાર વિપુલં શુકો વ્યાસસુતો મહાન્ 170.
મહાન વ્યાસપુત્ર શુકે ઘન તપ કર્યું.
ઋષયસ્તત્ર ચાજગ્મુરસિતો દેવલસ્તદા
ત્યાં ઋષિઓ આવ્યા; ત્યારે અસીત અને દેવલ પણ આવ્યા.
અઙ્ગિરાસ્તૈત્તિરી રૈભ્યઃ કાણ્વો મેધાતિથિઃ કૃતઃ
અંગિરાસ, તૈત્તિરિય, રૈભ્ય, કાણ્વ, મેધાતિથિ અને કૃત—
વામદેવશ્ચાશ્વશિરાસ્ત્રિશીર્ષો ગૌતમોદરઃ
વામદેવ, આશ્વશિરા, ત્રિશીર્ષ, ગૌતમ અને ઉદર—
શુકં સમ્મુખયામાસુઃ પપ્રચ્છુર્દ્ધર્મસંહિતામ્
આ બધા મળીને શુક પાસે ગયા અને ધર્મના નિયમો વિશે પૂછપરછ કરી.
ભ્રષ્ટઃ શ્રદ્ધાન્વિતો બાલ્યાત્સુનીત્યામગ્રતશ્ચરન્
હું બાળપણમાં શ્રદ્ધાવાન હોવા છતાં, સારું વર્તન કરતા પણ, માર્ગથી ભટકી ગયો હતો.
અન્યાયવાદિનં માં ચ ગુરુર્નિત્યં નિષેધતિ
મારા ગુરુએ મને હંમેશા રોક્યો, કારણ કે હું અયોગ્ય વાતો કરતો હતો.
પૂર્વપક્ષાશ્ચ સિદ્ધાન્તાઃ પરસ્પરજિગીષવઃ
પૂર્વપક્ષ અને સિદ્ધાંત બંને, એકબીજાને જીતવા ઈચ્છતા—
એવં નિષેધિતશ્ચાહં ગુરુણા મુનિસત્તમૈઃ
આ રીતે, ગુરુ અને મહાન ઋષિઓએ મને રોક્યો.
શુકેન કોપાચ્છાપો મે દત્તોઽયં જલ્પકો બટુઃ
શુકે ગુસ્સામાં મને શાપ આપ્યો: 'આ છોકરો ફક્ત બોલ્યા કરે છે.'
ઇત્યુક્તમાત્રે વચને તત્રૈવાહં શુકોદરઃ 170.
આ શબ્દો બોલાતા જ, હું ત્યાં જ શુકનો નાનો ભાઈ બની ગયો.
મુનયસ્તં મહાત્માનં શુકં તત્ત્વાર્થવિત્તમમ્
મુનિઓએ એ મહાન આત્મા શુકને તત્ત્વનો શ્રેષ્ઠ જાણકાર માન્યો.
આગામિકાલે દાસ્યામિ વરમસ્મૈ શુકાય ભો
આગળના સમયમાં, હે સારા, હું આ શુકને વરદાન આપિશ.
અયં ભવિષ્યતિ સદા સદ્ભાવહિતભાવનઃ
એ હંમેશા સજ્જનોના કલ્યાણ માટે જ લાગેલો રહેશે.
મથુરાયાં મૃતઃ પશ્ચાદ્બ્રહ્મલોકં ગમિષ્યતિ
મથુરામાં મૃત્યુ પામ્યા પછી, એ બ્રહ્માના લોકમાં જશે.
મથુરામથુરોચ્ચારં કુર્વન્નિત્યમતન્દ્રિતઃ
એ સતત, થાક્યા વિના, 'મથુરા' અને 'મથુરા'નું ઉચ્ચારણ કરતો રહેશે.
પ્રાપ્તોઽહં શબરેણૈવ યેનાહં પઞ્જરે ધૃતઃ
હું એક શબરે પકડાયો અને એણે મને પાંજરામાં રાખ્યો.
મુનેઃ પ્રસાદાન્મે જ્ઞાનં ન જહાતિ કદાચન
મુનિની કૃપાથી, જ્ઞાન ક્યારેય મને છોડતું નથી.