વરાહપુરાણમ્

પ્રાસાદં કારયામાસ પંચાયતનકં હરેઃ

હરિ માટે પાંચ યજનાવાળું મંદિર તેમણે બાંધાવ્યું.

પ્રાવર્ત્તનં ચ કૂપેષુ યેન સિંચેત્પ્રવાટિકામ્ 170.

કૂવામાંથી પાણી ખેંચી બગીચા સિંચવાનું પણ તેમણે શરૂ કર્યું.

સ્નાનં પૂજાદિકં તદ્વન્માર્જનં દીપકર્મ ચ

સ્નાન, પૂજા અને એ જ રીતે સફાઈ તથા દીવો પ્રગટાવાનું કામ પણ કરવામાં આવતું.

પતિવ્રતા મહાભાગાશ્ચતુરો ભગિનીર્યથા

તેમની ચાર બહેનો પતિવ્રતા અને ખૂબ ભાગ્યશાળી હતી.

માલાકારસ્તથા નિત્યં વિટપાંશ્ચ પ્રસિંચતિ

માળાવાળો હંમેશાં વૃક્ષોને પાણી છાંટતો.

જાતાઃ સુપુષ્પવન્તશ્ચ દ્રુમાઃ ફલસમન્વિતાઃ

વૃક્ષો પર સુંદર ફૂલો અને ફળો ભરપૂર આવતાં.

દીયતે ભુજ્યતે સર્વૈર્યથા શક્રસ્તથા સદા

બધું બધાને મળતું અને સૌ આનંદથી ઉપયોગ કરતાં, જેમ ઇન્દ્રે હંમેશાં કરે છે.

ધનસ્ય સંક્ષયો જાતઃ પ્રત્યહં દદતઃ સતઃ

જે સતત આપતો હતો, તેનું ધન રોજે રોજ ઘટતું ગયું.

માતાપિત્રોઃ કુટુમ્બસ્ય ભરણીયસ્ય ભોજનમ્

માતાપિતા અને પરિવારનું ભરણપોષણ કરવું પડતું.

ઇતિ નિશ્ચિત્ય મનસા વણિગ્ભાવં હૃદિ સ્થિરમ્

આ રીતે મનમાં નક્કી કરીને, વેપારી બનવાનો દૃઢ નિશ્ચય કર્યો.

તત્ર ક્રીત્વા સુપણ્યાનિ ઉત્તરાપથગાનિ ચ

ત્યાં તેણે ઉત્તરના પ્રદેશમાંથી અને ઉત્તમ વસ્તુઓ ખરીદી.

ક્રીત્વા ક્રેયાનિ વસ્તૂનિ લાભાલાભં વિચાર્ય ચ 170.

વેચવા માટેની વસ્તુઓ ખરીદી અને નફો-નુકસાન વિચારીને વ્યવહાર કર્યો.

મણિરત્નં હ્યશ્વરત્નં પટ્ટરત્નં સમર્થકમ્

મોંઘા મણિ, ઉત્તમ ઘોડા, કિંમતી કપડાં અને યોગ્ય સામાન મેળવ્યા.

એકદા સાર્થસમ્ભારો વિશ્રાન્તુમુપચક્રમે

એક વખત, વેપારીઓની ટોળકી આરામ કરવા તૈયાર થઈ.

નદ્યાસ્તીરે સુપ્રદેશે આવાસાંશ્ચ પ્રચક્રિરે

નદીના કાંઠે સુંદર સ્થળે તેઓએ વાસ માટે જગ્યા બનાવી.

સમાદિશ્યેતિકૃત્યં ચ ભૃત્યૈઃ કતિપયૈર્વૃતઃ

તે થોડા ભૃત્યોને સાથે રાખીને, શું કરવું તે સમજાવતો હતો.

ક્રીડાર્થં વિહરંસ્તત્ર સોઽપશ્યત્ સ્થાનમુત્તમમ્

મજા માટે ત્યાં ફરતો હતો ત્યારે, તેણે એક ઉત્તમ સ્થાન જોયું.

ફલવન્તશ્ચ વૃક્ષાશ્ચ પુષ્પાણિ સુરભીણિ ચ

ત્યાં ફળદાર વૃક્ષો અને સુગંધિત ફૂલો હતા.

તત્રારુહ્ય દરીદ્વારં યાવદ્દૃષ્ટિર્નિપાત્યતે

ત્યાં ચઢીને, તેણે ગુફાના દ્વાર તરફ દૃષ્ટિ જાય ત્યાં સુધી જોયું.

શ્રુત્વાપિ શબ્દપ્રભવં કિમેતદિતિ નિશ્ચયમ્

શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો તે સાંભળ્યા પછી પણ, તેણે મનમાં કહ્યું, 'આ શું છે?'

તેનોક્તં ભો ઇહાગચ્છ આતિથ્યં કરવાણિ તે

તે બોલ્યો, 'અહીં આવો, મહેમાન; હું તમારું આતિથ્ય કરીશ.'

ફલાનીમાનિ સ્વાદૂનિ મધુમાંસોદકાનિ ચ 170.

અહીં આ મીઠાં ફળો, મધ, માંસ અને પાણી છે.

આગત્ય પિતરૌ મહ્યં વિશેષં તૌ કરિષ્યતઃ

મારા માતા-પિતા આવે ત્યારે, તેઓ તમને વિશેષ સન્માન આપશે.

ગૃહસ્થસ્તસ્ય પિતરો વસન્તિ નરકે ધ્રુવમ્

જે ગૃહસ્થના માતા-પિતા નરકમાં રહે છે, એ ચોક્કસ—

અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો ગૃહાત્પ્રવ્રજતે યદિ

જો કોઈ મહેમાન, જેની આશા તૂટી ગઈ હોય, ઘરમાંથી નીકળી જાય—

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પૂજ્યો વૈ ગૃહમેધિના

એથી, દરેક પ્રયત્નથી, ગૃહસ્થએ મહેમાનનું સન્માન કરવું જોઈએ.

એવંવિધાઃ શુભા વાચો વૈશ્યો ધર્મોપદેશકાત્

આવા શુભ વચનો ધર્મની શીખ આપનાર વૈશ્યે કહ્યા.

ઋષિઃ કસ્ત્વં પુરાણજ્ઞઃ કિં વા દેવોઽથ ગુહ્યકઃ

હે ઋષિ, તમે કોણ છો, પુરાણ જાણનાર? તમે દેવ છો કે ગુપ્ત જીવ છો?

કસ્ત્વં કથય મે સત્યમુત્સાહશ્ચાતિથિપ્રિયઃ

તમે કોણ છો? મને સાચું કહો. તમે ઉત્સાહી અને મહેમાનપ્રેમી છો.