વરાહપુરાણમ્

શ્રીવરાહ ઉવાચ યથાવૃત્તં પ્રતિષ્ઠાને દક્ષિણાપથમણ્ડલે

શ્રીવરાહે કહ્યું: જેમ દક્ષિણ પ્રદેશમાં પ્રતિષ્ઠા સમયે બન્યું હતું, તેમ...

સુશીલો નામ વૈશ્યસ્તુ તસ્મિન્વસતિ પત્તને

આ શહેરમાં સુશીલ નામનો એક વૈશ્ય રહેતો હતો.

કુટુમ્બભરણાસક્તો નિત્યકાલં હિ તિષ્ઠતિ

તે હંમેશા પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવા જ લાગેલો રહેતો.

ક્રયવિક્રયસક્તસ્ય કાલો દીર્ઘો ગતસ્તદા

ખરીદી-વેચાણમાં મગ્ન રહીને ઘણો સમય વીતી ગયો.

ન તેન ધર્મશ્રવણં કદાચિદપિ સંશ્રુતમ્

ક્યારેય પણ તેણે ધર્મની વાતો સાંભળી નહોતી.

આત્મોદરનિમિત્તં હિ પાપં ચ કુરુતે સદા

પેટ માટે તે હંમેશા પાપકર્મ કરતો.

ન તસ્ય જાયતે બુદ્ધિર્દાનં દાતું કદાચન

ક્યારેય તેના મનમાં દાન આપવાનું વિચાર આવ્યું નહોતું.

ધનયુક્તોઽપિ પાપોઽસૌ ન દદાતિ કદાચન

ધનવાન હોવા છતાં એ પાપી ક્યારેય કશું આપતો નહોતો.

સ તુ કાલેન મહતા કુટુમ્બાસક્તમાનસઃ

ઘણાં વર્ષો પછી પણ તેનું મન પરિવારમાં જ અટવાયેલું રહ્યું.

ત્યક્ત્વા જગામ નિધનં પ્રેતત્વં સમુપાગતઃ 165.

છેલ્લે બધું છોડી તે મરી ગયો અને પ્રેત બની ગયો.

પરિભ્રમન્ક્ષુધાવિષ્ટો મરુદેશં ગતોઽપિ સઃ

હવે ભૂખથી પીડાતો, એ ભટકતો ભટકતો રણ પ્રદેશમાં ગયો.

કદાચિદ્દૈવયોગેન તત્ર સાર્થ ઉપાગતઃ

ક્યારેક ભાગ્યવશ ત્યાં એક કારવાં આવી પહોંચ્યું.

ગતે સાર્થે તુ સ વણિક્ તં વૃક્ષં સમુપાશ્રિતઃ

કારવાં આગળ વધ્યું ત્યારે એ વૈશ્ય એક વૃક્ષ નીચે આશરો લીધો.

દીર્ઘદંષ્ટ્રઃ સુવિકટો હ્રસ્વબાહુર્વિભીષણઃ

તે લાંબા દાંતવાળો, ભયાનક, ટૂંકો હાથવાળો અને બહુ જ ભયંકર દેખાતો હતો.

અથ કાલેન બહુના દૈવયોગેન ભામિનિ

પછી ઘણાં સમય પછી, હે સુંદરે, ભાગ્યના ફેરે,

તં દૃષ્ટ્વા દૂરતઃ પ્રેતશ્ચાતિહર્ષેણ સંયુતઃ

દૂરથી તેને જોઈને એ પ્રેત ખૂબ જ ખુશ થયો.

ભક્ષ્યભૂતો મમાદ્યત્વં ક્વ ભવાન્યાતુમિચ્છતિ

એ વિચાર્યો: 'આજે તું મારું ખોરાક બનવાનો છે, હવે ક્યાં જવાનું ઈચ્છે છે?'

ગચ્છન્તં તં ગૃહીત્વા સ પ્રેતો વચનમબ્રવીત્

જ્યારે તે જતો હતો ત્યારે પ્રેતે તેને પકડીને કહ્યું:

માંસં તે ભક્ષયિષ્યામિ પિબામિ તવ શોણિતમ્

'હું તારો માંસ ખાઈશ અને તારો લોહી પી જઈશ.'

કુટુમ્બભરણાર્થાય સમ્પ્રાપ્તો દુર્ગમાટવીમ્ 165.

કુટુંબનું ગુજરાન ચલાવવા માટે હું આ કઠિન જંગલમાં આવ્યો છું.

મયિ સમ્ભક્ષિતે રક્ષઃ કુટુમ્બં હિ મરિષ્યતિ

જો રાક્ષસ મને ખાઈ જાય તો મારું કુટુંબ નિશ્ચિતપણે નાશ પામશે.

કસ્માત્સ્થાનાત્સમાયાતઃ સત્યં બ્રૂહિ મહામતે

તુ ક્યાંથી આવ્યો છે? હે વિવેકી, સાચું બોલ.

વિભુરુવાચ તયોર્મધ્યે પુરી રમ્યા મથુરા લોકવિશ્રુતા

વિભુએ કહ્યું: એ બંનેમાં વિશ્વપ્રસિદ્ધ અને સુંદર શહેર મથુરા છે.

તસ્યાં વસામ્યહં પ્રેત પિતૃપૈતામહે ગૃહે

એ શહેરમાં હું મારા પિતૃ-પિતામહોના વંશપરંપરાગૃહમાં રહે છું.

તત્સર્વં તસ્કરૈર્નીતં ક્ષીણવિત્તોઽભવં તદા

મારું બધું ચોરો લઈ ગયા, ત્યારબાદ હું નિર્ધન બની ગયો.

તવ દૃષ્ટિપથં યાતો યત્કાર્યં તત્કુરુષ્વ મે

હવે હું તારી નજરે પડ્યો છું; જે કરવું હોય એ મારા માટે કર.

પ્રેત ઉવાચ સમયેન હિ મોક્ષ્યામિ કુરુષ્વ વચનં મમ

પ્રેતએ કહ્યું: યોગ્ય સમયે હું તને મુક્ત કરીશ, પણ મારું કહેવું માન.

નિર્વૃત્ય ગચ્છ મથુરાં મમ કાર્યાર્થસાધકઃ

મારું કામ પૂરું કરીને પછી મારા માટે મથુરા જા.

સ્નાનં કૃત્વા તુ વિધિવત્કૂપે ચાતુઃસામુદ્રિકે

ચાર શુભ ચિહ્નો ધરાવતા કૂવામાં વિધિવત્ સ્નાન કરજે.