વરાહપુરાણમ્

તત્રાસૌ વાસમકરોત્પુણ્યસેવી જિતેન્દ્રિયઃ

ત્યાં, તે પુણ્યમાં તત્પર અને ઇન્દ્રિયજીત થઈને રહેતો હતો.

તત્ર સિદ્ધેન સંવાસો બ્રાહ્મણસ્યાભવત્તદા

તે સમયે બ્રાહ્મણ accomplished ઋષિ સાથે રહેતો હતો.

ગચ્છેત્સ સર્વકાલં તુ શાલિગ્રામે વસુન્ધરે

હમેશા શાલિગ્રામ ગામમાં જવું અને રહેવું જોઈએ, હે ધરતી.

કલ્પગ્રામ વિભૂતિં ચ નિત્યકાલમવર્ણયત્

તે સતત કલ્પગ્રામની મહિમા વર્ણન કરતો હતો.

ગમને બુદ્ધિરુત્પન્ના તતઃ સિદ્ધમયાચત

પછી જતા જવાની વિચાર આવ્યો અને તેણે accomplished ઋષિ પાસે પૂછ્યું.

બ્રાહ્મણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સિદ્ધો વચનમબ્રવીત્

બ્રાહ્મણના શબ્દો સાંભળીને accomplished ઋષિએ બોલ્યા.

પ્રાર્થના દુઃખલાભં તુ શૃણુ વૈ બ્રાહ્મણોત્તમ 162.

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, દુઃખ લાવતી વિનંતી સાંભળો.

દક્ષિણે તુ કરે ગૃહ્ય બ્રાહ્મણં વેદપારગમ્

જમણા હાથથી વેદોમાં પારંગત બ્રાહ્મણને પકડીને—

ઉત્પપાત તદા સિદ્ધો ગૃહીત્વા બ્રાહ્મણોત્તમૌ

પછી accomplished ઋષિએ બે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને પકડીને ઊંચે ઉડી ગયા.

તત્ર તૌ વસતો નિત્યં કલ્પગ્રામે દ્વિજોત્તમૌ

ત્યાં બે ઉત્તમ બ્રાહ્મણો હમેશા કલ્પગ્રામમાં રહેતા હતા.

રુજા તુ પીડ્યમાનઃ સ દશમીં ચ દશાં ગતઃ

રોગથી પીડાતા, તે દશમી અવસ્થામાં પહોંચ્યો.

ઉવાચ પુત્રં ધર્માત્મા મરણે સમુપસ્થિતે

મૃત્યુ નજીક આવતા, ધર્મી વ્યક્તિએ પોતાના પુત્રને કહ્યું.

તેન પુત્રેણ નીતોઽસૌ ગંગાતીરે મહામુનિઃ

પુત્ર દ્વારા, મહાન ઋષિને ગંગા કિનારે લઈ જવાયા.

વેદાધ્યયનશીલઃ સ પિતૃભક્ત્યા નિયન્ત્રિતઃ

વેદ અધ્યયન માટે સમર્પિત, તે પિતાના પ્રેમથી માર્ગદર્શન પામ્યો.

કલ્પગ્રામે તદા સિદ્ધસ્તસ્ય કન્યા સુમધ્યમા

તે સમયે કલ્પગ્રામમાં accomplished ઋષિની એક સુંદર કમરવાળી દીકરી હતી.

કદાચિદ્દેવયોગેન કાન્યકુબ્જનિવાસિનઃ

ક્યારેક દેવની ઇચ્છાથી કાન્યકુબજનો એક નિવાસી આવ્યો.

પૃષ્ટોઽસૌ બ્રાહ્મણો ભદ્રે ક્વ ભવાંસ્ત્વમિહાગતઃ 162.

તે બ્રાહ્મણે પૂછ્યું, 'હે સારા સ્ત્રી, તમે અહીં ક્યાંથી આવ્યા છો?'

દિવ્યજ્ઞાનેન તં જ્ઞાત્વા પૂજયામાસ તં દ્વિજઃ

દિવ્ય જ્ઞાનથી તેને ઓળખીને, બ્રાહ્મણે તેનું સન્માન કર્યું.

શ્વશુરસ્ય ગૃહે નિત્યં ભોજનં કુરુતે દ્વિજઃ

બ્રાહ્મણ હમેશા પોતાના સાસરના ઘરમાં જ ભોજન કરે છે.

કાલે ભગવતસ્તસ્ય અતિક્ષીણઃ પિતા તદા

તે સમયે ભગવાનના ભક્ત, તેના પિતા ખૂબ જ નબળા થઈ ગયા હતા.

સ્વામિન્પિતુર્મે મરણં ભવિષ્યતિ વદસ્વ મામ્

મહારાજ, મને કહો કે મારા પિતાનું મૃત્યુ ક્યારે થશે?

શૂદ્રાન્નં ભક્ષિતં તેન નિત્યકાલં દ્વિજોત્તમ

તે સતત શૂદ્રો દ્વારા બનાવેલું ખોરાક ખાતો રહ્યો છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ.

પાદયોર્વિદ્યતે તચ્ચ શૂદ્રાન્નં ચ પિતુસ્તવ

શૂદ્રો દ્વારા બનાવેલું એ ખોરાક તમારા પિતાના પગ પાસે છે.

શૂદ્રાન્નેન વિહીનસ્ય તસ્ય મૃત્યુર્ભવિષ્યતિ

જેને શૂદ્રોનું ખોરાક મળતું નથી, તેના માટે મૃત્યુ આવશે.

તસ્ય પુત્રસ્ય વચનં શ્રુત્વાત્માનં વિગર્હયત્

પુત્રના શબ્દો સાંભળીને, તેણે પોતાને દોષી માન્યો.

પિતુઃ સમીપાત્સ ગતઃ શ્વશુરસ્ય નિવેશનમ્

પિતાની નજીકથી દૂર જઈ, તે પોતાના શ્વશુરના ઘરમાં ગયો.

દુઃખેન પીડિતઃ ક્ષીણો મર્ત્તુકામો દ્વિજોત્તમઃ 162.

દુઃખથી પીડિત અને નબળા થઈ ગયેલા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને મૃત્યુની ઈચ્છા થઈ.

સન્નિધાવુપલં દૃષ્ટ્વા ગૃહીતં તેન તત્પદા

પાસે પડેલો પથ્થર જોઈ, તેણે પગથી એ પથ્થર ઉઠાવ્યો.

તતઃ પ્રાણાન્પરિત્યજ્ય ગતોઽસૌ કાલવર્ત્તનમ્

પછી, પોતાનો જીવ છોડી, તે કાળના રાજ્યમાં ગયો.