વરાહપુરાણમ્

ધરણ્યુવાચ પ્રદક્ષિણાફલં સમ્યગનુક્રમવિધિં વદ

ધરાએ કહ્યું: પરિક્રમાનું ફળ અને યોગ્ય વિધિ ક્રમવાર કહી દો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ ઇદમેવ પુરા પ્રોક્તં યથા પૃષ્ટા ત્વયા હ્યહમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: જે રીતે તું હવે પૂછ્યું છે, એ જ રીતે આ અગાઉ પણ કહેલું છે.

શ્રુત્વા સર્વપુરાણોક્તં તીર્થાનુક્રમણં પરમ્

બધા પુરાણોમાં વર્ણવેલા તીર્થયાત્રાના શ્રેષ્ઠ વર્ણન સાંભળ્યા પછી—

સર્વદેવેષુ યત્પુણ્યં સર્વતીર્થેષુ યત્ફલમ્

સર્વ દેવોમાં જે પુણ્ય મળે છે અને સર્વ તીર્થોમાં જે ફળ મળે છે,

યત્ફલં લભ્યતે વિપ્રાસ્તસ્માચ્છતગુણોત્તરમ્ 159.

હે બ્રાહ્મણો, અહીં જે ફળ મળે છે તે એ બધાથી સો ગણી વધારે છે.

ઇત્યુક્ત્વા ઋષયો જગ્મુરભિવાદ્ય સ્વયમ્ભુવમ્

આ રીતે કહીને ઋષિઓએ સ્વયંભૂને વંદન કરીને વિદાય લીધી.

ધ્રુવેણ સહિતાશ્ચાસન્કામયાનાસ્તુ તદ્દિનમ્

ધ્રુવ સાથે તેઓએ મનગમતાં સ્થળે જવા માટે તે દિવસે પ્રસ્થાન કર્યું.

મથુરોપક્રમં કૃત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

મથુરાની પરિક્રમા કરવાથી સર્વ પાપોથી મુક્તિ મળે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે મથુરાપ્રદક્ષિણાદિકં નામૈકોનષષ્ટ્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મથુરામાહાત્મ્ય વિભાગમાં 'મથુરા પરિક્રમા' નામના એકસો ઉનસાઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ મથુરાપરિક્રમપ્રાદુર્ભાવઃ અષ્ટમ્યાં મથુરાં પ્રાપ્ય કાર્ત્તિકસ્યાસિતે નરઃ

હવે મથુરા પરિક્રમાનો પ્રાગટ્ય: કાર્તિક માસના કૃષ્ણપક્ષની અષ્ટમીના દિવસે મનુષ્યે મથુરા પહોંચવું જોઈએ.

વિશ્રાંતિદર્શનં કૃત્વા દીર્ઘવિષ્ણું ચ કેશવમ્

ત્યાં વિશ્રાંતિ સ્થાન અને લાંબા રૂપે વિરાજમાન કેશવ ભગવાનનું દર્શન કરવું જોઈએ.

ઉપવાસરતઃ સમ્યગલ્પમેધ્યાશનોઽથવા

ઉપવાસમાં રહી, થોડું અને શુદ્ધ ભોજન કરીને અથવા,

બ્રહ્મચર્યેણ તાં રાત્રિં કૃત્વા સઙ્કલ્પ્ય માનસે

આ રાત્રે બ્રહ્મચર્યથી રહી, મનમાં સંકલ્પ કરીને,

તિલાક્ષતકુશાન્ ગૃહ્ય પિતૃદેવાર્થમુદ્યતઃ

પિતૃઓ અને દેવતાઓ માટે તલ, અક્ષત અને કુશા લઈને,

યથાનુક્રમણં તૈશ્ચ ધ્રુવાદ્યૈર્ઋષિભિઃ કૃતમ્

જેમ ધ્રુવ અને અન્ય ઋષિઓએ ક્રમશઃ આ સામગ્રીથી કરેલું, તેમ,

પ્રદક્ષિણા વર્ત્તમાના ભક્તિશ્રદ્ધાસમન્વિતઃ

ભક્તિ અને શ્રદ્ધા સાથે પરિક્રમા કરવી જોઈએ.

એવં જાગરણં કૃત્વા નવમ્યાં નિયતઃ શુચિઃ

આ રીતે જાગરણ કરીને, નવમીના દિવસે નિયમિત અને શુદ્ધ રહી,

તથા પ્રારભયેદ્યાત્રાં યાવન્નોદયતે રવિઃ

એ રીતે, સૂર્યોદય થાય તે પહેલાં યાત્રા શરૂ કરવી જોઈએ.

પ્રક્ષાલ્ય પાદાવાચમ્ય હનુમન્તં પ્રસાદયેત્ 160.

પગ ધોઈને અને મુખ સ્વચ્છ કરીને, હનુમાનજીને પ્રસન્ન કરવો.

વિજ્ઞાપ્ય સિદ્ધિકર્ત્તારં યાત્રાસિદ્ધિપ્રદાયકમ્

યાત્રાની સિદ્ધિ આપનાર, સિદ્ધિદાતા ભગવાનને વિનંતી કરવી.

યથા રામસ્ય યાત્રાયાં સિદ્ધિસ્તે સુપ્રતિષ્ઠિતા

જેમ રામજીની યાત્રામાં પૂર્ણ સફળતા મળી હતી,

ઇતિ વિજ્ઞાપ્ય વિધિવદ્ધનૂમન્તં ગણેશ્વરમ્

આ રીતે ધનુમંતને, જે ગણોના સ્વામી છે, વિધિપૂર્વક જાણ કરી.

તથૈવ પદ્મનાભં તુ દીર્ઘવિષ્ણું ભયાપહમ્

એ જ રીતે, પદ્મનાભ અને લાંબા શરીરવાળા, ભય દૂર કરનારા વિષ્ણુને પણ જાણ કરી.

દૃષ્ટ્વા વસુમતીં દેવીં તથૈવ હ્યપરાજિતામ્

પછી વસુમતી દેવીને અને એજ રીતે ક્યારેય ના હરાવાય એવી દેવીને પણ જોયા.

કંસવાસનિકાં તદ્વદૌગ્રસેનાં ચ ચર્ચ્ચિકામ્

કંસના ઘરમા વસતી એ દેવીને અને પછી ઉગ્રસેનાની ચરચિકા દેવીને પણ જોયા.

જયદાં દેવતાનાં ચ માતરો દેવપૂજિતાઃ

દેવતાઓની વિજય આપનારી માતાઓ, જે દેવતાઓ દ્વારા પૂજાય છે, તેમને પણ જોયા.

મૌનવ્રતધરો ગચ્છેદ્યાવદ્દક્ષિણકોટિકે

મૌન અને વ્રત રાખીને દક્ષિણના ખૂણામાં પહોંચે ત્યાં સુધી આગળ વધવું જોઈએ.

નત્વા ગચ્છેદિક્ષુવાસાં દેવિ કૃષ્ણસુપૂજિતામ્ યાનિ તીર્થાનિ તાન્યેવ સ્થાપિતાનિ મહર્ષિભિઃ

પ્રણામ કરીને, કૃષ્ણ દ્વારા સુંદર રીતે પૂજાયેલી ઇક્ષુવાસા દેવી પાસે જવું. એ બધા તીર્થો મહર્ષિઓએ સ્થાપ્યા છે.

ખ્યાતિં ગતાનિ સર્વાણિ સર્વપાપહરાણિ ચ અર્કસ્થલં વીરસ્થલં કુશસ્થલમનન્તરમ્ ।। 160.

એ બધા પ્રસિદ્ધ થયા છે અને બધા પાપો દૂર કરે છે: અર્કસ્થળ, વીરસ્થળ અને પછી કુશસ્થળ.