વરાહપુરાણમ્

તત્ર કુણ્ડે નરઃ સ્નાત્વા પ્રાપ્નોત્યભિમતં જલમ્ 158.

ત્યાંના કુંડમાં સ્નાન કરવાથી મનગમતું જળ પ્રાપ્ત થાય છે.

27 ઇહજન્મકૃતં પાપમન્યજન્મકૃતં ચ યત્

આ જન્મમાં કે બીજા જન્મોમાં કરેલા પાપો,

કિં તસ્ય બહુભિર્મંત્રૈર્ભક્તિર્યસ્ય જનાર્દને

જેને જનાર્દન પ્રત્યે ભક્તિ છે, તેને અનેક મંત્રોની જરૂર નથી.

કૃત્વા પ્રદક્ષિણં દેવિ વિશ્રામં કુરુતે તુ યઃ

દેવી, જે વ્યક્તિ પ્રદક્ષિણા કરીને આરામ કરે છે,

સુપ્તોત્થિતં હરિં દૃષ્ટ્વા મથુરાયાં વસુન્ધરે

મથુરામાં સુતા પછી જાગેલા હરિને જોતા,

કુમુદસ્ય તુ માસસ્ય નવમ્યાં તુ વસુન્ધરે

કુમુદ માસની નવમીના દિવસે, હે ધરા,

બ્રહ્મઘ્નશ્ચ સુરાપશ્ચ ગોઘ્નો ભગ્નવ્રતસ્તથા

બ્રાહ્મણહત્યા કરનાર, દારૂ પીવનાર, ગાય મારનાર અને વ્રત તોડનાર,

અષ્ટમ્યાં પ્રાપ્ય મથુરાં દન્તધાવનપૂર્વકમ્

અષ્ટમીના દિવસે, મથુરા પહોંચી અને દાંત સાફ કર્યા પછી,

ધૌતવસ્ત્રસ્તુ સુસ્નાતો મૌનવ્રતપરાયણઃ

સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરી, સારી રીતે સ્નાન કરીને, મૌનવ્રત ધારણ કરીને,

પ્રદક્ષિણાં પ્રકુર્વાણમન્યો યઃ સ્પૃશતે નરઃ

પ્રદક્ષિણા કરતા માણસને બીજો કોઈ સ્પર્શે તો,

મથુરાયાં નરો ગત્વા દૃષ્ટ્વા દેવં સ્વયમ્ભુવમ્ 158.

મથુરા જઈને સ્વયંભૂ દેવના દર્શન કર્યા પછી,

દેવસ્યાગ્રે તુ વસુધે કૂપં તુ વિમલોદકમ્

દેવી, દેવના સમક્ષ એક કૂવો છે, જેમાં શુદ્ધ જળ છે.

ચતુઃસામુદ્રિકં નામ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

તેને ચતુરસામુદ્રિક કહેવાય છે, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.

તત્રાથ મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ

ત્યાં પ્રાણ છોડે તો, એ મારા લોકને પામે છે.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે મથુરાતીર્થપ્રભાવો નામાષ્ટપંચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મથુરામાહાત્મ્યમાં 'મથુરાતીર્થની મહિમા' નામે એકસો અડસઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ મથુરાપ્રદક્ષિણા વિધ્યાદિકમ્ શ્રુતં સુબહુશો દેવ તીર્થાનાં ગુણવિસ્તરમ્

હવે, મથુરાની પરિક્રમા અને તેના સંબંધિત વિધિઓ, તેમજ તીર્થોનું વિશાળ મહાત્મ્ય, ભગવાન, અનેક વાર સાંભળ્યું છે.

ન દાનૈર્ન તપોભિશ્ચ ન યજ્ઞૈસ્તાદૃશં ફલમ્

આવું ફળ તો દાન, તપ કે યજ્ઞથી મળતું નથી.

ભુવશ્ચ ચતુરન્તાયાસ્તીર્થપ્રક્રમણં હરે

હે હરિ, ભૂમિના ચારેય છેડે આવેલા તીર્થોમાં યાત્રા કરવી—

અસ્તિ કશ્ચિદુપાયોઽત્ર યેન સમ્યગવાપ્યતે

શું અહીં એવું કોઈ ઉપાય છે, જેના દ્વારા એ બધું સંપૂર્ણ રીતે પ્રાપ્ત થાય?

શ્રીવરાહ ઉવાચ પરિક્રમ્ય યથાધ્વાનં પ્રમાણગણિતં શુભમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: નિર્ધારિત માર્ગ પ્રમાણે, યોગ્ય અંતર માપીને પરિક્રમા કરવી જોઈએ.

ભૂમ્યાઃ પરિક્રમે સમ્યક્યોજનાનાં પ્રમાણકમ્

ભૂમિની પરિક્રમામાં યોગ્ય યોજનાનું માપ રાખવું જરૂરી છે.

તીર્થાન્યેતાનિ દેવાશ્ચ તારકાશ્ચ નભસ્થલે

આ તીર્થો, દેવતાઓ અને આકાશમાં તારા—

બ્રહ્મણા લોમશેનૈવ નારદેન ધ્રુવેણ ચ

બ્રહ્મા, લોમશ, નારદ અને ધ્રુવ દ્વારા—

એતૈરનેકધા દેવૈઃ સસાગરવના મહી

આ અનેક દેવતાઓ દ્વારા, સાગર અને વનોવાળી ભૂમિ—

અન્તરા ભ્રમણેનૈવ સુગ્રીવેણ મહાત્મના 159.

અને મહાત્મા સુગ્રીવના યાત્રા કરવાથી પણ—

યોગસિદ્ધૈસ્તથા કૈશ્ચિન્માર્કણ્ડેયમુખૈરપિ

અને યોગસિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરનાર, જેમ કે માર્કંડેય અને બીજા કેટલાક દ્વારા પણ—

અલ્પસત્ત્વબલોપેતૈઃ પ્રાણિભિશ્ચાલ્પબુદ્ધિભિઃ

અને ઓછા બળ અને બુદ્ધિ ધરાવતા, ઓછા પ્રાણશક્તિવાળા જીવોથી પણ—

સપ્તદ્વીપે ચ તીર્થાનાં ભ્રમણાદ્યત્ફલં ભવેત્

સાત દ્વીપોમાં તીર્થયાત્રાથી જે ફળ મળે છે—

મથુરાં સમનુપ્રાપ્ય યસ્તુ કુર્યાત્પ્રદક્ષિણમ્

જે કોઈ મથુરા પહોંચીને પરિક્રમા કરે છે—