આદિત્યાનાં વચઃ શ્રુત્વા ક્રીડાં કૃત્વા વસુન્ધરે
આદિત્યોના વચન સાંભળી, રમ્યા પછી, હે પૃથ્વી,
અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ લોકં સ ગચ્છતિ
પછી, ત્યાં, મનુષ્ય પ્રાણ ત્યાગે છે અને મારા લોકને જાય છે.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે મથુરામાહાત્મ્યે મથુરાપ્રાદુર્ભાવો નામ ષટ્પંચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના મથુરામાહાત્મ્યમાં 'મથુરાપ્રાદુર્ભાવ' નામના એકસો છપનમા અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
અથ મલયાર્જુનતીર્થાદિસ્નાનાદિપ્રશંસા યમુનાપારમુલ્લઙ્ઘ્ય તત્રૈવ ચ મહામુને
હવે મલયાર્જુન અને અન્ય તીર્થોમાં સ્નાન વગેરેની મહિમાની વાત: ત્યાં જ યમુનાને પાર કરીને, હે મહર્ષિ,
પર્યસ્તં તત્ર શકટં ભિન્નભાણ્ડકુટીઘટમ્
ત્યાં એક રથ ઉલટાયું અને કૂટીના ઘડા-ભાંડા તૂટી ગયા.
દ્વાદશ્યાં શુક્લપક્ષસ્ય જ્યેષ્ઠમાસે વસુન્ધરે
જ્યેષ્ઠ માસના શુક્લપક્ષની દ્વાદશી તિથીએ, હે પૃથ્વી,
જ્યેષ્ઠસ્ય શુક્લદ્વાદશ્યાં સ્નાત્વા સુનિયતેન્દ્રિયઃ
જ્યેષ્ઠ મહિનાની શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી દિવસે, સ્નાન કરીને અને ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખીને,
યમુનાસલિલે સ્નાતઃ શુચિર્ભૂત્વા જિતેન્દ્રિયઃ
યમુનાના પાણીમાં સ્નાન કરીને, શુદ્ધ બની અને ઇન્દ્રિયોને જીતીને,
અપિ ચાસ્મત્કુલે જાતઃ કાલિન્દીસલિલે પ્લુતઃ
અમારા વંશમાં જન્મેલો પણ, કાલિન્દીના જળમાં ડૂબકી લગાવે છે,
ઇતિ ગાયન્તિ પિતરઃ પરલોકગતાઃ સદા
એવી રીતે, પરલોકમાં ગયેલા પિતૃઓ હંમેશા ગાયન કરે છે,
ધન્યોઽસૌ પિણ્ડનિર્વાપં યમુનાયાં કરિષ્યતિ
ધન્ય છે એ, જે યમુનામાં પિંડદાન કરે છે.
તત્ર સ્નાતો નરો દેવિ રુદ્રલોકે મહીયતે
જ્યાં સ્નાન કરે છે, એ પુરુષ, હે દેવી, રુદ્રલોકમાં સન્માન પામે છે.
તત્ર સ્નાતો નરો યાતિ મમ લોકં ન સંશયઃ 157.
જ્યાં સ્નાન કરે છે, એ પુરુષ નિશ્ચયે મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
દૃશ્યન્તેઽહરહસ્તત્ર આદિત્યાઃ શુભકારિણઃ
ત્યાં દરરોજ શુભ કાર્ય કરનાર આદિત્યદેવતાઓ દર્શન આપે છે.
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સૂર્યલોકં વ્રજેન્નરઃ
બધા પાપોથી મુક્ત થઈ, મનુષ્ય સૂર્યલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
અર્કસ્થલસમીપે તુ કૂપં તુ વિમલોદકમ્
સૂર્યના સ્થાનની પાસે, શુદ્ધ પાણીથી ભરેલો એક કૂવો છે.
તત્ર સ્નાનેન વસુધે સ્વચ્છન્દગમનાલયઃ
ત્યાં સ્નાન કરવાથી, હે ધરા, મનુષ્યને ઈચ્છા મુજબ ગમતું નિવાસસ્થાન મળે છે.
તત્ર વીરસ્થલં નામ ક્ષેત્રં ગુહ્યં પરં મમ
ત્યાં વીરસ્થળ નામે એક સ્થાન છે, એ મારું ગુપ્ત અને શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર છે.
યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનમેકરાત્રોષિતો નરઃ
જે ત્યાં એક રાત રોકાઈ અને સ્નાન કરે છે,
અથાઽત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમલોકં સ ગચ્છતિ
પછી, ત્યાં પ્રાણ છોડે છે, તો એ મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
તત્ર સ્નાતો નરો દેવિ બ્રહ્મલોકે મહીયતે
ત્યાં સ્નાન કરનાર, હે દેવી, બ્રહ્મલોકમાં સન્માન પામે છે.
ખ્યાતા એતે પઞ્ચ દેશા મહાપાપવિનાશનાઃ 157.
આ પાંચો સ્થળો મહાપાપનો નાશ કરનાર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
તત્ર ગોપીશ્વરો નામ મહાપાતકનાશનઃ
ત્યાં ગોપીશ્વર નામે દેવતા છે, જે મહાપાતકનો નાશ કરે છે.
ગોપ્યો રૂપાણિ ચક્રે ચ તત્ર ક્રીડનકે હરિઃ
ત્યાં હરિએ રમવા માટે ગોપીઓના રૂપો બનાવ્યા હતા.
શકટં ચ તદા ભિન્નં ઘટભાણ્ડકુટીરકમ્
એ સમયે રથ તૂટી ગયો અને માટલાં અને વાસણોની ઝૂંપડી પણ તૂટી પડી.
પરિષ્વજ્ય હિ ધર્મેણ વ્યાજેન ચ સુગોપિતમ્
ધર્મથી તેને ભેટી અને કૌશલ્યપૂર્વક છુપાવી રાખ્યું.
ગોપવેષધરં દેવમભિષેકં ચકાર હ
ગોપાળ વેશ ધારણ કરેલા દેવનું અભિષેક કર્યું.
ગોપીમણ્ડલપાતેન સ્નાપિતો હેમકુણ્ડલઃ
ગોપી મંડળે તેને સ્નાન કરાવ્યું અને તે સોનાની કુંડળ પહેરીને શોભતો હતો.
તત્ર ગોપીશ્વરં દેવં માતલિઃ સ્થાપ્ય પૂજિતમ્
ત્યાં માતલીએ ગોપીશ્વર દેવને સ્થાપી પૂજા કરી.
સપ્તસામુદ્રિકં નામ કૂપં તુ વિમલોદકમ્
ત્યાં સપ્તસામુદ્રિક નામનું શુદ્ધ જળવાળું કૂવું છે.