વરાહપુરાણમ્

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે લોહાર્ગલમાહાત્મ્યં નામૈકપંચાશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાનના શાસ્ત્રમાં લોહારગલ મહાત્મ્ય નામે એકસો એકાવનમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ મથુરાતીર્થ પ્રશંસા શ્રુત્વા દેવસ્ય માહાત્મ્યં લોહાર્ગલનિવાસિનઃ

હવે મથુરા તીર્થની મહિમાનું વર્ણન: ભગવાનની મહાત્મ્ય સાંભળીને, લોહારગલના નિવાસીઓ—

ધરણ્યુવાચ ત્વત્પ્રસાદાચ્ચ દેવેશ શ્રુતં શાસ્ત્રં મહૌજસમ્

ધરતી બોલી: 'દેવેશ, તમારી કૃપાથી આ અતિ શક્તિશાળી શાસ્ત્ર સાંભળ્યું છે.'

તવ શિષ્યા ચ દાસી ચ ત્વામહં શરણઙ્ગતા

હું તમારો શિષ્ય અને દાસી છું, અને આશ્રય માટે તમારી પાસે આવી છું.

તવ સમ્ભાવનાદ્દેવ જાતાસ્મિ કનકોજ્જ્વલા

તમારી કૃપાથી, હે દેવ, હું સોનાની જેમ તેજસ્વી બની છું.

જગદ્ધાતુર્જગચ્છાસ્ત્રકૃતે ન હિ પરિશ્રમઃ

જગતના સર્જનહારને જગતના નિયમો ગોઠવવામાં ક્યારેય થાક આવતો નથી.

ઇતિ કૃત્વા ચ મે દેવ ત્વાહ્લાદો હૃદિ વર્ત્તતે

આ બધું કર્યા પછી, હે દેવ, મારા હૃદયમાં આનંદ વસે છે.

તીર્થં તદ્વદ કલ્યાણં તીર્થાનામુત્તમોત્તમમ્

મને એ શુભ અને સર્વ શ્રેષ્ઠ તીર્થ વિશે કહો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ સમાનં મથુરાયા હિ પ્રિયં મમ વસુન્ધરે

શ્રીવરાહે કહ્યું: હે ધરતી, મથુરા મને સમાન રીતે પ્રિય છે.

સૂત ઉવાચ પ્રણમ્ય શિરસા દેવી વરાહં પુનરબ્રવીત્

સૂતાએ કહ્યું: દેવીએ શિર નમાવીને ફરી વાર વર્હાને કહ્યું.

પૃથિવ્યુવાચ એતાન્હિત્વા મહાભાગ મથુરાં કિં પ્રશંસતિ ।। 152.

પૃથ્વીએ કહ્યું: હે મહાભાગ, એ બધાને છોડી મથુરાની જ કેમ પ્રશંસા કરે છે?

શ્રીવરાહ ઉવાચ મથુરેતિ ચ વિખ્યાતં તસ્માન્નાસ્તિ પરં મમ

શ્રીવરાહે કહ્યું: મથુરા એ નામથી પ્રસિદ્ધ છે; મારા માટે એથી વધુ કશું નથી.

સા રમ્યા ચ સુશસ્તા ચ જન્મભૂમિસ્તથા મમ

એ સ્થળ સુંદર છે, પ્રશંસનીય છે, અને એ મારી જન્મભૂમિ પણ છે.

તત્ર વાસી નરો યાતિ મોક્ષં નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ

જે માણસ ત્યાં રહે છે, તેને મોક્ષ મળે છે; આમાં કોઈ શંકા નથી.

તત્ફલં લભતે દેવિ મથુરાયાં દિને દિને

હે દેવી, મથુરામાં એ ફળ રોજ મળતું રહે છે.

તત્ફલં લભતે દેવિ મથુરાયાં ક્ષણેન હિ

હે દેવી, મથુરામાં એ ફળ એક ક્ષણમાં પણ મળે છે.

તત્ફલં લભતે દેવિ મથુરાયાં જિતેન્દ્રિયઃ

હે દેવી, મથુરામાં જે ઇન્દ્રિયજિત છે, તેને એ ફળ મળે છે.

મૂઢો ભ્રમતિ સંસારે મોહિતો મમ માયયા

મારી માયાથી ભટકેલો અજ્ઞાન માણસ સંસારમાં ભટકે છે.

અન્યેનોચ્ચારિતં શશ્વત્સોઽપિ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

બીજાએ પણ એ નામ બોલ્યું હોય, તો પણ પાપમાંથી હંમેશા મુક્તિ મળે છે.

મથુરાયાં પ્રયાન્ત્યત્ર સુપ્તે ચૈવ જનાર્દને

મથુરામાં, જ્યારે જનાર્દન સુતા હોય ત્યારે લોકો વિદાય લે છે,

તૃપ્તિં પ્રયાન્તિ પિતરો યાવત્સ્થિત્યગ્રજન્મનઃ 152.

તેમના પૂર્વજોને, એ સર્વોચ્ચ અવસ્થામાં રહેતાં સુધી તૃપ્તિ મળે છે.

તેઽપિ યાન્તિ પરાં સિદ્ધિં મત્પ્રસાદાન્ન સંશયઃ

મારા કૃપાથી તેઓ પણ સર્વોત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

વિના સાંખ્યેન યોગેન મત્પ્રસાદાન્ન સંશયઃ

સાંખ્ય કે યોગ વિના પણ, મારી કૃપાથી, તેમાં કોઈ શંકા નથી.

બલિભિક્ષાપ્રદાતારો દેવાસ્તે નરવિગ્રહાઃ

જે લોકો બલિ અને ભિક્ષા આપે છે, તેઓ માનવરૂપે દેવતા છે.

યયાતિભૂપવંશાચ્ચ ક્ષત્રિયઃ કુલવર્દ્ધનઃ

યયાતિ રાજાના વંશમાંથી કુળની વૃદ્ધિ કરનાર ક્ષત્રિય ઉત્પન્ન થાય છે.

મૂર્તિં ચતુર્વિધાં કૃત્વા સ્થાસ્યામિ ઋષિભિઃ સ્તુતઃ

હું ચારે રૂપ ધારણ કરી, ઋષિઓ દ્વારા સ્તુત થતો, ત્યાં સ્થિર રહીશ.

એકા ચન્દનસઙ્કાશા દ્વિતીયા કનકપ્રભા

મારા એક રૂપ ચંદન જેવું તેજસ્વી હશે, બીજું રૂપ સોનાની જેમ ઝળહળતું હશે.

તત્ર ગુહ્યાનિ નામાનિ ભવિષ્યન્તિ મમ પ્રિયે

મારી પ્રિયે, ત્યાં મારા ગુપ્ત નામો રહેશે.

યત્રાહં પાતયિષ્યામિ દ્વાત્રિંશત્તુ વસુન્ધરે

એ ધરા, જ્યાં હું બત્રીસને પતાવું છું.