વિચકર્ષ ધનુઃ પૌષ્પં સાયકાન્ સમયૂયુજત્
તેણીએ પુષ્પથી બનેલું ધનુષ ખેંચ્યું અને તીરો તૈયાર કર્યા.
શ્રુત્વા તન્મધુરં ગીતં પઞ્ચમાલાપસુન્દરમ્
પાંચ પ્રકારની રાગમાળાથી સુશોભિત એ મધુર ગીત સાંભળીને,
ચકર્ષ ચ ધનુઃ કામઃ પુનઃપુનરતન્દ્રિતઃ 146.
કામદેવે વારંવાર, અવિરતપણે, પોતાનું ધનુષ ખેંચ્યું.
વિચચારાશ્રમપદં પશ્યન્સન્તુષ્ટમાનસઃ
તે આસપાસ જોઈને સંતોષભર્યા મનથી આશ્રમમાં ફરતો રહ્યો.
દૃષ્ટ્વૈવ તાં તુ ચાર્વંગીં વિદ્ધઃ કામેન પત્રિણા
તે સુંદર અંગોવાળી સ્ત્રીને જોઈને, તે કામના તીરથી ઘાયલ થઈ ગયો.
સાપિ દૃષ્ટ્વા દેવદત્તં સજ્જન્તી હરિણેક્ષણા
હરણની જેમ આંખો ધરાવતી તે સ્ત્રી પણ દેવદત્તને જોઈને તેને મનથી લાગતી ગઈ.
કરેણ કન્દુકં ઘ્નન્તી ચઞ્ચલાક્ષી સુપેશલા
તે ચંચળ આંખોવાળી અને આકર્ષક સ્ત્રી હાથથી કંદુક ફટકારી રહી હતી, અને ખૂબ જ સુંદર દેખાતી હતી.
મનો હરન્તી તસ્યર્ષેઃ લલિતૈર્વિભ્રમોદ્ભવૈઃ
તેના નાજુક અને રમણીય હાવભાવથી તે ઋષિનું મન મોહી ગયું.
વાસઃ સૂક્ષ્મંગલન્નીવિ કાંચીદામગુણાન્વિતમ્
તેને પાતળું વસ્ત્ર પહેરેલું હતું, અને કમર પર સોનાની કાંસીની પટ્ટી પહેરેલી હતી.
સમ્મોહિતઃ સ તુ મુનિર્ગત્વાન્તિકમથાબ્રવીત્
મુનિ મોહિત થઈને તેની પાસે ગયો અને વાત કરી.
માદૃશાન્કિં મૃગયસે બાહુપાશેન વા મૃગાન્
તમે મારા જેવા જીવોને કેમ શોધો છો? શું તમે તમારા હાથના બંધથી હરણોને પકડો છો?
સર્વથાઽસ્માંસ્તવાધીનાન્ યદ્યદ્વા કારયિષ્યતિ
હમણા તો અમે તમારા વશમાં છીએ; તમે જે ઈચ્છો, એ જ થશે.
અથ તાં હસમાનાં ચ ગૃહીત્વા દક્ષિણે કરે 146.
પછી, તે હસતી હતી, ત્યારે તેણે તેનો જમણો હાથ પકડી લીધો.
' રમમાણસ્તયા સાર્દ્ધં ભુઞ્જન્ભોગાન્ મનોરમાન્
તે સાથે આનંદભર્યા સુખો માણ્યા.
બહૂનહર્ગણાનેવં રમમાણો યદૃચ્છયા
આ રીતે, ઘણા દિવસો સુધી, તે તેના સાથે સંયોગથી આનંદ માણતો રહ્યો.
નિર્વેદં પ્રાપ્તવાન્સદ્યસ્તદોવાચ ભૃશાતુરઃ
એકાએક તે ઉદાસ થઈ ગયો અને ખૂબ દુ:ખી થઈને બોલ્યો.
જાનન્નપિ તપોભ્રંશં પ્રાપ્તો દૈવબલાત્કૃતઃ
જાણતાં હોવા છતાં, તે દૈવના બળથી તપસ્યામાંથી પડી ગયો હતો.
ઇતિ પ્રવાદો મૂર્ખાણાં વિચારાન્મહદન્તરમ્
મૂર્ખો એવી વાતો કરે છે; વિચાર કરતાં, તેમાં મોટો ફરક પડે છે.
પુમાંસ્ત્રીદર્શનાદેવ દ્રવતે યદ્વિમોહિતઃ
પુરુષ માત્ર સ્ત્રીને જોઈને મોહમાં પડી જાય છે અને ઓગળી જાય છે.
ઇત્યુક્ત્વાઽસૌ નિવૃત્તાત્મા વિસસર્જ સુરાઙ્ગનામ્
એવું કહીને, મન પાછું ખેંચી, તેણે દેવદૂતીને દૂર કરી.
ઉપસર્ગો મહાનત્ર તપસો ભ્રંશકારકઃ
અહીં તપસ્યામાંથી પડાવ લાવતો મોટો અવરોધ આવ્યો.
તપસ્તીવ્રં સમાસ્થાય શોષયિષ્યે કલેવરમ્
હવે હું કઠોર તપસ્યા કરી, આ શરીરને સુકવી નાખીશ.
ગણ્ડકીસંગમે સ્નાત્વા સન્તર્પ્ય પિતૃદેવતાઃ 146.
ગંડકીના સંગમ પર સ્નાન કરીને, પિતૃઓ અને દેવતાઓને તૃપ્ત કરી,
પશ્યન્ભૃગ્વાશ્રમં રમ્યમુત્તરં ગતવાન્ શનૈઃ
તે ધીરે ધીરે ઉત્તર તરફ ગયો, અને ભૃગુના સુંદર આશ્રમને જોયો.
દૃષ્ટ્વા તીરેષુ વિશ્રાંતસ્તપોભૂમિમચિંતયત્
તે આશ્રમને જોઈને, તટ પર આરામ કર્યો અને તપસ્યાની ભૂમિ વિશે વિચાર કર્યો.
અતપ્યત તપો ઘોરં શિવદર્શનલાલસઃ
શિવના દર્શન માટે તલપત, તેણે કઠોર તપસ્યા કરી.
લિંગરૂપધરઃ સાક્ષાદુપર્યપિ તથા હ્યધઃ
શિવે લિંગરૂપ ધારણ કરીને, ત્યાં ઉપર અને નીચે બંને જગ્યાએ પ્રગટ થયા.
ઉવાચ ચ પ્રસન્નાત્મા મુને પશ્ય ચ માં શિવમ્
પ્રસન્ન હૃદયથી, તેમણે કહ્યું: 'મુનિ, મને, શિવને, જુઓ.'
પૂર્વમન્તરભાવેન દૃષ્ટવાનસિ યન્મમ
'પહેલાં જે subtle રૂપે મને જોયું છે—'
આવામેકેન ભાવેન પશ્યંસ્ત્વં સિદ્ધિમાપ્સ્યસિ
'હવે અમને એકરૂપમાં જોઈને, તું સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરશે.'