વર્ષાણામયુતં સાગ્રં તત ઇન્દ્રો વ્યચિન્તયત્
દસ હજાર વર્ષથી પણ વધુ સમય સુધી, પછી ઇન્દ્રએ વિચાર કર્યો—
ઉવાચ મધુરં વાક્યં ક્ષુબ્ધેન્દ્રિયમનાઃ પ્રભુઃ
પ્રભુએ, જેણે પોતાના ઇન્દ્રિયો અને મનમાં ઉથલપાથલ અનુભવી, મીઠા શબ્દો બોલ્યા—
તસ્ય મે ચિન્તયાનસ્ય યૂયમેવ પરા ગતિઃ 146.
મારે વિચાર કરતાં, તમે જ મારા માટે સર્વોચ્ચ માર્ગ છો.
તદિન્દ્રસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તે કામમલયાનિલાઃ
ઇન્દ્રના વચન સાંભળીને, એ કામવાયુઓ—
જિતેન્દ્રિયસ્યાપિ મનઃ કસ્ય સંક્ષોભયામહે
જેઓ ઇન્દ્રિયજિત પણ હોય, તેમનું મન પણ અમે ઉથલાવી શકીએ નહીં એવું કોણ છે?
આજ્ઞાપ્રસાદં તે લબ્ધ્વા વદ શીઘ્રં સુખી ભવ
તમારી આજ્ઞા પ્રાપ્ત કરીને, તું વહેલી તકે બોલ અને સુખી થા.
તદૈવ મે ગતા ચિન્તા ભવતાં દર્શનં યદા
તમે દેખાયા એ જ ક્ષણે મારી ચિંતા દૂર થઈ ગઈ.
હિમશૈલે મહારમ્યે હૃષીકેશાશ્રિતો મુનિઃ
હૃષીકેશના ભક્ત એવા મુનિ સુંદર બરફીલા પર્વત પર રહેતા હતા.
જિઘૃક્ષુર્મે પદં નૂનં તત્તપો વિનિવર્ત્યતામ્
નિષ્ઠિતપણે, મારા સ્થાનને મેળવવા ઈચ્છીને, હવે તું આ તપસ્યા છોડવી જોઈએ.
પ્રસ્થાનાય મતિં ચક્રુઃ કામદેવપુરઃસરાઃ
પછી કામદેવને આગેવાન બનાવીને, તેઓએ બહાર પડવાનો નિશ્ચય કર્યો.
તતઃ સુરપતિઃ શક્રઃ પ્રમ્લોચાં નામ નામતઃ
પછી દેવોના રાજા ઈન્દ્રે નામથી પ્રમ્લોચાને બોલાવી.
ગચ્છ સ્વસ્તિમતી દેવિ વિજયાય મુનેર્ભુવિ
હે શુભલક્ષણી, તું જા અને પૃથ્વી પર મુનિ પર વિજય મેળવી આવ.
લલિતૈઃ સ્વૈર્વિલાસૈસ્તં મોહયિત્વા વશં કુરુ 146.
તારા કોમળ અને નિર્ભય હાવભાવથી તેને મોહિત કરી, તેને તારા વશમાં કર.
તથા કુરુષ્વ ભદ્રં તે હૃષીકેશસમીપતઃ
હું જે કહું છું તે જ કર, તને હૃષીકેશની નજીક કલ્યાણ મળે.
સમીપોપવને રમ્યે નાનાદ્રુમલતાકુલે
પછી, નજીકના સુંદર વનમાં, જ્યાં અનેક વૃક્ષો અને લતાઓ છે,
રસાલમઞ્જરીવ્યાપ્તરસામોદાલિસંકુલે
જ્યાં કેરીના ફૂલના ગુચ્છો અને અમૃત જેવી સુગંધ ભરાઈ છે,
ગન્ધર્વગીતસંમિશ્રે મલયાનિલશીતલે
ગંધર્વોના ગીતો સાથે મલય પવનની ઠંડક ભળી છે,
મુનિપ્રભાવસન્ત્યક્તક્રૌર્યસ્થલજલાશયે
મુનિની શક્તિથી, તળાવો અને નદીઓમાં બધું ક્રૂરતા છોડી દેવામાં આવી હતી,
પ્રવિશ્ય સા વરારોહા ગીતં સુમધુરં જગૌ
ત્યાં, સુંદર કટિવાળી સ્ત્રીએ પ્રવેશ કર્યો અને ખૂબ મધુર ગીત ગાયું.
ગાન્ધર્વં પ્રારભંસ્તે તુ ગન્ધર્વાઃ સુરસમ્મતાઃ
તેણીએ ગંધર્વ સંગીત શરૂ કર્યું અને દેવો દ્વારા માન્ય એવા ગંધર્વોએ પણ સંગાથ આપ્યો.
વિચકર્ષ ધનુઃ પૌષ્પં સાયકાન્ સમયૂયુજત્
તેણીએ પુષ્પથી બનેલું ધનુષ ખેંચ્યું અને તીરો તૈયાર કર્યા.
શ્રુત્વા તન્મધુરં ગીતં પઞ્ચમાલાપસુન્દરમ્
પાંચ પ્રકારની રાગમાળાથી સુશોભિત એ મધુર ગીત સાંભળીને,
ચકર્ષ ચ ધનુઃ કામઃ પુનઃપુનરતન્દ્રિતઃ 146.
કામદેવે વારંવાર, અવિરતપણે, પોતાનું ધનુષ ખેંચ્યું.
વિચચારાશ્રમપદં પશ્યન્સન્તુષ્ટમાનસઃ
તે આસપાસ જોઈને સંતોષભર્યા મનથી આશ્રમમાં ફરતો રહ્યો.
દૃષ્ટ્વૈવ તાં તુ ચાર્વંગીં વિદ્ધઃ કામેન પત્રિણા
તે સુંદર અંગોવાળી સ્ત્રીને જોઈને, તે કામના તીરથી ઘાયલ થઈ ગયો.
સાપિ દૃષ્ટ્વા દેવદત્તં સજ્જન્તી હરિણેક્ષણા
હરણની જેમ આંખો ધરાવતી તે સ્ત્રી પણ દેવદત્તને જોઈને તેને મનથી લાગતી ગઈ.
કરેણ કન્દુકં ઘ્નન્તી ચઞ્ચલાક્ષી સુપેશલા
તે ચંચળ આંખોવાળી અને આકર્ષક સ્ત્રી હાથથી કંદુક ફટકારી રહી હતી, અને ખૂબ જ સુંદર દેખાતી હતી.
મનો હરન્તી તસ્યર્ષેઃ લલિતૈર્વિભ્રમોદ્ભવૈઃ
તેના નાજુક અને રમણીય હાવભાવથી તે ઋષિનું મન મોહી ગયું.
વાસઃ સૂક્ષ્મંગલન્નીવિ કાંચીદામગુણાન્વિતમ્
તેને પાતળું વસ્ત્ર પહેરેલું હતું, અને કમર પર સોનાની કાંસીની પટ્ટી પહેરેલી હતી.
સમ્મોહિતઃ સ તુ મુનિર્ગત્વાન્તિકમથાબ્રવીત્
મુનિ મોહિત થઈને તેની પાસે ગયો અને વાત કરી.