વરાહપુરાણમ્

અહં બ્રહ્મા ચ દેવાશ્ચ ઋષિભિઃ સહ કેશવ

હું, બ્રહ્મા, દેવતાઓ અને ઋષિઓ સાથે, હે કેશવ,

વસિષ્યામઃ સદૈવાત્ર ગણ્ડક્યાં જગતાં પતે

અમે સૌ ગંડકીમાં, હે જગતપતિ, હંમેશા અહીં નિવાસ કરીશું.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો મુક્તિભાગી ન સંશયઃ

અહીં સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને, નિશ્ચિતરૂપે મોક્ષ મળે છે.

યત્ર સ્નાનેન લભ્યેત ગંગાસ્નાનફલં નરૈઃ

જ્યાં સ્નાન કરવાથી મનુષ્યને ગંગામાં સ્નાન કર્યાનું ફળ મળે છે,

યસ્યાસ્તત્સમતાં કાન્યા લભેદ્ગંગાં વિના નદીમ્

ગંગા સિવાય બીજી કઈ નદી એના સમાન પુણ્ય આપી શકે?

અપરા દેવિકા નામ્ના ગણ્ડક્યા સહ સંગતા

બીજી એક દેવિકા નામની નદી ગંડકી સાથે મળી ગઈ.

યત્ર સૃષ્ટિવિધાનાર્થં કૃત્વાશ્રમપદં પૃથક્ ૧૪૪.

જ્યાં સૃષ્ટિની રચના માટે અલગ આશ્રમ બનાવાયો હતો,

તતોઽભૂદ્બ્રહ્મતનયા પુણ્યા સા સરિતાં વરા

પછી બ્રહ્માની પુત્રી, પવિત્ર અને નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્પન્ન થઈ.

ત્રિવેણી સા મહાપુણ્યા દેવાનામપિ દુર્લ્લભા

એ ત્રિવેણી મહાપવિત્ર છે, દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

પુરા વેદનિધેઃ પુત્રૌ જયો વિજય એવ ચ

પહેલાં, વેદના સમુદ્રમાંથી જય અને વિજય નામે બે પુત્રો જન્મ્યા.

તૃણબિન્દોઃ સુતૌ પાપૌ જાતૌ દૃષ્ટ્યૈવ સુવ્રતૌ

ત્રણબિંદુના બે પુત્રો, પાપી પણ દૃષ્ટિથી સદ્ગુણવંત, જન્મ્યા.

પૂજયન્તૌ હરિં ભક્ત્યા તન્નિષ્ઠેન્દ્રિયમાનસૌ

હરિની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરતા, તેમનું મન અને ઇન્દ્રિયો હંમેશા હરિમાં સ્થિર હતા.

દદાતિ પૂજાવસરે ભક્ત્યા કિલ વશીકૃતઃ

પૂજાના પ્રસંગે, હરિ તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને તેમને ફળ આપે છે.

રાજ્ઞા સમાપ્તયજ્ઞેન પૂજયિત્વા પુરસ્કૃતૌ

રાજાએ યજ્ઞ પૂર્ણ કર્યા પછી તેમની પૂજા કરી, અને બંનેને આગે રાખ્યા.

વિભાગં કર્ત્તુમારબ્ધૌ પસ્પર્દ્ધાતે પરસ્પરમ્

બંને ભાગવટાવા લાગ્યા અને એકબીજાથી સ્પર્ધા કરવા લાગ્યા.

વિજયશ્ચાબ્રવીચ્ચૈનં યેન લબ્ધં હિ તસ્ય તત્

વિજયાએ તેને કહ્યું: 'જે તું મેળવ્યું છે, એ તો એનું જ છે.'

ન દદાસિ ગૃહીત્વા યત્તસ્માદ્ગ્રાહત્વમાપ્નુહિ ૧૪૪.

'તારે જે લીધું છે, એ પાછું આપતું નથી; એટલે હવે તું મગર બની જા.'

ગજો ભવ મદાન્ધસ્ત્વં યો મામેવં પ્રભાષસે

'તું જે રીતે મને બોલ્યો છે, એ માટે તું અહંકારમાં અંધ થયેલો હાથી બની જા.'

ગણ્ડક્યામેવ સઞ્જાતો ગ્રાહઃ પૂર્વસ્મૃતિર્દ્વિજઃ

ગંડકી નદીમાં એ દ્વિજ મગર બની જન્મ્યો, અને તેને પોતાનો પહેલો જન્મ યાદ રહ્યો.

કરિશાવૈર્ગજીભિશ્ચ ક્રીડમાનો વને વસન્

હાથીઓ અને હાથીના બચ્ચાઓ સાથે વનમાં રહીને રમતો હતો.

વને વિહરતોર્ભૂમે શાપમોહિતયોઃ સતોઃ

શાપના પ્રભાવે બંને વનમાં ફરતા ફરતા ભૂમિ પર ભટકતા હતા.

ત્રિવેણીમભિતો યાતોઽવગાહનપરાયણઃ

એ ત્રિવેણી પાસે ગયો, અને ત્યાં સ્નાન કરવા આતુર હતો.

સ્વયં ચ પાયયંસ્તાશ્ચ ચિક્રીડ પ્રીતમાનસઃ

એ પોતે જ તેમને પાણી પીવડાવતો અને આનંદથી રમતો હતો.

ગ્રાહઃ સમ્પ્રેરિતઃ પૂર્વં વૈરયોગમનુસ્મરન્

મગર, જૂની દુશ્મનાવટ યાદ કરીને, પહેલેથી જ ઉશ્કેરાયેલો હતો.

ગ્રાહં વિવ્યાધ સોઽપ્યેનમાકર્ષયત તજ્જલે

એ મગર હાથી પર તૂટી પડ્યો અને તેને પાણીમાં ખેંચી ગયો.

આકર્ષણૈશ્ચ બહુભિર્દ્દન્તભેદૈઃ પરસ્પરમ્

એકબીજાને ખેંચતાં અને દાંત તોડી નાખતાં બંને વચ્ચે ભારે ઝઝૂમાટ થયો.

તત્ત્વાનિ પીડિતાન્યાસન્નનેકાનિ ક્ષયં યયુઃ ૧૪૪.

એમના કારણે ઘણી જિંદગીઓ દુઃખી થઈને ત્યાં નાશ પામી.

તેન વિજ્ઞાપિતો દેવો ભગવાન્ભક્તવત્સલઃ

પછી તેણે ભગવાનને, જે ભક્તો પર દયાળુ છે, વિનંતી કરી.

ક્ષિપ્તં પુનઃ પુનસ્તત્તુ શિલાઃ સઙ્ઘટ્ટયદ્ધરે

હરિની સામે એ વારંવાર પથ્થરો ફેંકતો અને અથડાવતો રહ્યો.