વરાહપુરાણમ્

સૈવ ત્રિવેણી વિખ્યાતા કિમપૂર્વાં પ્રશંસસિ

એ જ ત્રિવેણી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, તો પછી તું બીજું અનોખું સ્થાન કેમ વખાણે છે?

તત્કથ્યતાં મહાભાગ લોકાનાં હિતકામ્યયા

હવે, હે મહાભાગ્યશાળી, જગતના કલ્યાણ માટે એ વાત કહી બતાવ.

શ્રીવરાહ ઉવાચ અત્ર તે કીર્ત્તયિષ્યામિ સેતિહાસાં કથાં શુભામ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: હવે હું તને અહીં એક શુભ ઇતિહાસકથા સંભળાવું છું.

પુરા વિષ્ણુસ્તપસ્તેપે લોકાનાં હિતકામ્યયા

પહેલાં ભગવાન વિષ્ણુએ જગતના હિત માટે તપ કર્યો હતો.

તતો બહુતિથે કાલે યાતે સતિ તપસ્યતઃ

એ રીતે ઘણા વર્ષો સુધી તપ કરતા સમય પસાર થયો.

તસ્યોષ્મણા સમુદ્ભૂતઃ સ્વેદપૂરસ્તુ ગણ્ડયોઃ

તેણા શરીરના તાપથી ગાલ પરથી ઘમનો પ્રવાહ નીકળ્યો.

મહર્લોકાદયઃ સર્વે વિસ્મિતાઃ સર્વતો દિશમ્ ૧૪૪.

મહર્લોક અને બીજા બધા લોકના જીવો ચારે બાજુ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.

દેવાઃ સર્વે તતો જગ્મુર્બ્રહ્માણં પ્રતિ ચોત્સુકાઃ

પછી બધા દેવતાઓ ઉત્સુક થઈને બ્રહ્માજી પાસે ગયા.

બ્રહ્માપિ હિ ન જાનાતિ મોહિતસ્તસ્ય માયયા

પણ બ્રહ્માજી પણ તેની માયાથી મોહિત થઈને કશું જાણતા નહોતા.

તં દૃષ્ટ્વા સહસા દેવૈઃ સમેતં પ્રત્યુપસ્થિ તમ્

તેણે અચાનક તેમને જોઈને બધા દેવતાઓ ભેગા થઈને તેમની પાસે ગયા.

બ્રહ્મા તં ચ મહાદેવં પપ્રચ્છ પ્રણતઃ સ્થિતાઃ

બ્રહ્માજી નમ્રતાથી એ મહાદેવને પ્રશ્ન પૂછવા લાગ્યા.

યેન પ્રત્યાહતા ક્ષ્માઽસૌ જગદ્વ્યતિકરાવહા

આ પૃથ્વી, જે જગતમાં ઉથલપાથલ લાવે છે, તેને કોણે રોકી રાખી છે?

શિવઃ ક્ષણં તતો ધ્યાત્વા બ્રહ્માદ્યાન્ પ્રત્યુવાચ હ

પછી શિવજી થોડું ધ્યાન કરીને બ્રહ્માજી અને બીજાને કહ્યું.

જગામ દેવસહિતઃ સોમઃ સહગણઃ પ્રભુઃ

પછી ચંદ્રદેવ દેવતાઓ અને પોતાના ગણા સાથે ત્યાં ગયા.

ઉવાચ પરમપ્રીતસ્તદા શમ્ભુઃ સ્મયન્નિવ

ત્યારે શંભુજી અત્યંત પ્રસન્ન થઈને હળવી સ્મિત સાથે બોલ્યા.

સર્વાધારોઽ ખિલાધ્યક્ષસ્તત્કિં યત્તવ દુર્લ્લભમ્

જે સર્વનો આધાર છે, સર્વનું ધ્યાન રાખે છે, એ માટે શું અશક્ય છે?

અહં લોકહિતાર્થાય તપસ્તપ્તું સમુદ્યતઃ ૧૪૪.

હું લોકહિત માટે તપ કરવા માટે ઉત્સુક થયો છું.

ત્વદ્દર્શનમમનુપ્રાપ્ય કૃતાર્થોઽસ્મિ જગત્પતે

હે જગતના સ્વામી, તમારું દર્શન પામી હું સંપૂર્ણ સંતોષ પામ્યો છું.

શિવ ઉવાચ ગણ્ડસ્વેદોદ્ભવા યત્ર ગણ્ડકી સરિતાં વરા

શિવજી બોલ્યા: જ્યાં ગંડકી નદી, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, ગાલના પરસેવેમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે,

ભવિષ્યતિ ન સન્દેહો યસ્યા ગર્ભે ભવિષ્યતિ

જેની ગર્ભમાં એ રહેશે, એમાં કોઈ શંકા નથી,

અહં બ્રહ્મા ચ દેવાશ્ચ ઋષિભિઃ સહ કેશવ

હું, બ્રહ્મા, દેવતાઓ અને ઋષિઓ સાથે, હે કેશવ,

વસિષ્યામઃ સદૈવાત્ર ગણ્ડક્યાં જગતાં પતે

અમે સૌ ગંડકીમાં, હે જગતપતિ, હંમેશા અહીં નિવાસ કરીશું.

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો મુક્તિભાગી ન સંશયઃ

અહીં સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને, નિશ્ચિતરૂપે મોક્ષ મળે છે.

યત્ર સ્નાનેન લભ્યેત ગંગાસ્નાનફલં નરૈઃ

જ્યાં સ્નાન કરવાથી મનુષ્યને ગંગામાં સ્નાન કર્યાનું ફળ મળે છે,

યસ્યાસ્તત્સમતાં કાન્યા લભેદ્ગંગાં વિના નદીમ્

ગંગા સિવાય બીજી કઈ નદી એના સમાન પુણ્ય આપી શકે?

અપરા દેવિકા નામ્ના ગણ્ડક્યા સહ સંગતા

બીજી એક દેવિકા નામની નદી ગંડકી સાથે મળી ગઈ.

યત્ર સૃષ્ટિવિધાનાર્થં કૃત્વાશ્રમપદં પૃથક્ ૧૪૪.

જ્યાં સૃષ્ટિની રચના માટે અલગ આશ્રમ બનાવાયો હતો,

તતોઽભૂદ્બ્રહ્મતનયા પુણ્યા સા સરિતાં વરા

પછી બ્રહ્માની પુત્રી, પવિત્ર અને નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્પન્ન થઈ.

ત્રિવેણી સા મહાપુણ્યા દેવાનામપિ દુર્લ્લભા

એ ત્રિવેણી મહાપવિત્ર છે, દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.