વરાહપુરાણમ્

અહો દેવ મયા દૃષ્ટો દુર્દર્શો યોગિનામપિ

હાય દેવ, મેં તને જોયા, જે યોગીઓને પણ દુર્લભ છે.

તદનુ ત્વં પ્રવિષ્ટોઽસિ પુરુષસ્તેન ચોચ્યતે

પછી તું મારા અંદર પ્રવેશ્યો અને તેથી તને પુરુષ કહેવામાં આવે છે.

અનાદ્યન્તમપર્યંતં યદ્બ્રહ્મ શ્રુતિબોઘિતમ્

જે બ્રહ્મ છે, જેનું neither આરંભ છે કે અંત, અનંત છે અને જે વેદોમાં વર્ણવાયું છે—

તવૈવાદ્યા જગન્માતા યા શક્તિઃ પરમા સ્મૃતા

જે પરમ શક્તિ જગતની પ્રથમ માતા તરીકે જાણીતી છે, એ તારી જ છે.

નિર્ગુણઃ પુરુષોઽવ્યક્તશ્ચિત્સ્વરૂપો નિરઞ્જનઃ

પુરુષ તો ગુણરહિત, અવ્યક્ત, ચૈતન્યસ્વરૂપ અને નિર્મલ છે.

સ્વાં યોગમાયામાવિશ્ય કર્તૃત્વં પ્રાપ્તવાનસિ

તમે તમારી પોતાની યોગમાયામાં પ્રવેશી, સર્વ કાર્યના કર્તા બની ગયા છો.

પ્રકૃતૈસ્ત્રિગુણૈરસ્મિન્સૃજ્યમાનેઽપિ નાન્યથા ૧૪૪.

આ જગત જ્યારે સ્વાભાવિક ત્રણ ગુણોથી સર્જાય છે, ત્યારે પણ એમાં બીજું કંઈ થતું નથી.

સ્ફટિકે હિ યથા સ્વચ્છે જપા કુસુમરાગતઃ

જેમ સ્વચ્છ સ્ફટિકમાં લાલ જપાની ફૂલ દેખાય છે,

બ્રહ્માદયોઽપિ કવયો ન વિદન્તિ યથાર્થતઃ

તેમ બ્રહ્મા અને અન્ય જ્ઞાની લોકો પણ તમને સાચા રૂપે ઓળખી શકતા નથી.

મૂઢસ્ય જગતો મધ્યે સ્થિતા કિંચિદજાનતી

આ મૂઢ જગતમાં કોઈક છે, જેને બહુ ઓછું જ જાણવું આવે છે.

તેન લોકે મહત્ત્વં ચ ત્વત્પ્રસાદેન ચૈષિતા

આથી, જગતમાં મહાનતા પણ તમારી કૃપાથી જ મળે છે.

દયાલુરસિ દીનેષુ નેતિ માં ન વદ પ્રભો

હે પ્રભુ, તમે દુઃખી લોકો પર દયાળુ છો; મને 'ના' કહો નહીં.

તદ્યાચય વરારોહે અદેયમપિ સર્વથા

હે સુંદર કટિવાળી, તેથી તું કોઈ પણ વર માગ, અપ્રાપ્ય હોય તો પણ.

મદ્દર્શનમનુ પ્રાપ્ય કો વાઽપૂર્ણો મનોરથઃ

મારી મુલાકાત મળ્યા પછી, કોનો ઈચ્છિત મનોઅર્થ અધૂરો રહે છે?

પ્રાંજલિઃ પ્રણતા ભૂત્વા મધુરં વાક્યમબ્રવીત્

હાથ જોડીને, નમ્ર થઈને, તેણે મીઠા શબ્દો કહ્યા.

મમ ગર્ભગતો ભૂત્વા વિષ્ણો મત્પુત્રતાં વ્રજ

હે વિષ્ણુ, મારા ગર્ભમાં આવીને, મારા પુત્ર બનો.

કિં યાચિતં નિમ્નગયા નિત્યં મત્સઙ્ગલુબ્ધયા ૧૪૪.

આ નદી, જે હંમેશા મારી સાથે રહેવા આતુર છે, એણે શું માગ્યું છે?

ઇત્યેવં કૃપયા દેવો નિશ્ચિત્ય મનસા સ્વયમ્

આ રીતે, દયાથી દેવે પોતે મનમાં નક્કી કર્યું,

શાલગ્રામશિલારૂપી તવ ગર્ભગતઃ સદા

શાલગ્રામ શિલાના રૂપે, તે હંમેશા તમારા ગર્ભમાં પ્રવેશ્યો.

મત્સાન્નિધ્યાન્નદીનાં ત્વમતિશ્રેષ્ઠા ભવિષ્યસિ

મારા присутствથી, તું નદીઓમાં સર્વશ્રેષ્ઠ બનશે.

હરિષ્યસિ મહાપાપં વાઙ્મનઃકાયસમ્ભવમ્

તુ વાણી, મન અને શરીરથી થતા મહાપાપો દૂર કરશે.

તર્પયેત્સ્વપિતૄંશ્ચાપિ તારયિત્વા દિવં નયેત્

જે તારા દ્વારા પોતાના પિતૃઓને તૃપ્ત કરે છે, તે તેમને મુક્ત કરી સ્વર્ગે પહોંચાડે છે.

સોઽપિ યાતિ મમ સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ

એ પણ મારા સ્થાનને પ્રાપ્ત કરે છે, જ્યાં જઈને કોઈ શોક કરતો નથી.

એવં દત્ત્વા વરાન્દેવ્યૈ તત્રૈવાન્તરધીયત

એવી રીતે દેવીને વરદાન આપી, તે ત્યાં જ અદૃશ્ય થઇ ગયો.

અહં ચ ભગવાન્વિષ્ણુર્ભક્તેચ્છોપાત્તવિગ્રહઃ

અને હું, ભગવાન વિષ્ણુ, ભક્તની ઇચ્છાથી રૂપ ધારણ કરીને,

પ્રભાસયન્નુડુપતેરંગાનિ પ્રમમાર્જ્જ હ

તારાઓના સ્વામીના અંગોને પ્રકાશિત કરી, મેં તેને સારી રીતે શુદ્ધ કર્યા.

પશ્યતસ્તસ્ય તુ વિધોસ્તત્રૈવાંતરધીયત ૧૪૪.

અને જ્યારે તે ચંદ્રમાએ જોઈ રહ્યું હતું, ત્યારે હું ત્યાં જ અદૃશ્ય થઇ ગયો.

રાવણેન પ્રકટિતા જલધારાઽતિપુણ્યદા

રાવણ દ્વારા દર્શાવેલી એ જળધારા બહુ પુણ્યદાયી છે.

સોમેશાત્પૂર્વ દિગ્ભાગે રાવણસ્ય તપોવનમ્

સોમેશ્વરથી પૂર્વ દિશામાં રાવણનું તપોવન આવેલું છે.