વરાહપુરાણમ્

અહં તિષ્ઠામિ તત્રૈવ ગિરિરૂપેણ નિત્યશઃ

ત્યાં હું પોતે પર્વતના રૂપે સદા રહે છું.

પૂજનીયાઃ પ્રયત્નેન કિંપુનશ્ચક્રલાઞ્છિતાઃ

તેને ખૂબ શ્રદ્ધાથી પૂજવી જોઈએ—અને ચક્રના ચિહ્નવાળી શિલાઓ તો વિશેષ પૂજનીય છે.

શિવનાભાઃ શિલાસ્તત્ર ચક્રનાભાસ્તથા શિલાઃ

ત્યાં શિવના નાભી જેવી શિલાઓ છે અને એ જ રીતે ચક્રના નાભી જેવી પણ શિલાઓ છે.

સોમેન તત્ર સંસ્થાપ્ય સ્વનામ્ના લિંગમુત્તમમ્

ત્યાં સોમએ પોતાના નામથી શ્રેષ્ઠ લિંગ સ્થાપ્યું હતું.

તતઃ શાપાદ્વિનિર્મુક્તઃ તેજસા ચ પરિપ્લુતઃ

પછી તે શાપમાંથી મુક્ત થયો અને તેજથી ભરપૂર થયો.

સોમેશ્વરાચ્ચ વરદમાવિર્ભૂતં ત્રિયમ્બકમ્

સોમેશ્વરથી વરદાન આપનારો ત્ર્યંબક પ્રગટ થયો.

સોમ ઉવાચ નતોઽસ્મિ પંચવદનં નીલકણ્ઠં ત્રિલોચનમ્ ।। ૧૪૪.

સોમ બોલ્યો: હું પાંચમુખ, નિલકંઠ અને ત્રિનેત્રવાળાને વંદન કરું છું.

શશાંકશેખરં દિવ્યં સર્વદેવનમસ્કૃતમ્

જેના શિર પર ચાંદની શોભે છે, જે દેવતાઓ દ્વારા પૂજાય છે એવા દિવ્ય ભગવાનને વંદન.

ત્રિશૂલિનં ડમરુણા લસદ્ધસ્તં વૃષધ્વજમ્

ત્રિશૂળધારી, હાથમાં ઝળહળતું ડમરુ ધરાવનાર અને વૃષભધ્વજને વંદન.

ત્રિપુરઘ્નં મહાકાલમન્ધકાદિનિષૂદનમ્

ત્રિપુર વિનાશક, મહાકાળ, અંધકાદિ દૈત્યનો સંહારકને વંદન.

નાગભોગોપવીતં ચ રુદ્રમાલધરં પ્રભુમ્

નાગની જનેઉ અને રુદ્રમાળ ધારણ કરનાર પ્રભુને વંદન.

વહ્નિસોમાર્ક નયનં મનોવાચામગોચરમ્

જેનાં નેત્ર અગ્નિ, ચંદ્ર અને સૂર્ય છે, જે મન અને વાણીની પહોંચથી પર છે, એવા ભગવાનને વંદન.

કૈલાસનિલયં શમ્ભું હિમાચલકૃતાશ્રમમ્

કૈલાસ પર નિવાસ કરતી શંભુને, હિમાલયને આશ્રમ બનાવનારને વંદન.

વરં વરય ભદ્રં તે યત્તે મનસિ વર્ત્તતે

હે શુભે, તારા મનમાં જે ઇચ્છા છે તે વર માંગ.

સોમ ઉવાચ એતલ્લિંગસ્ય ભક્તાનાં પૂરયસ્વ મનોરથમ્

સોમ બોલ્યો: આ લિંગના ભક્તોની મનોકામના પૂર્ણ કર.

દેવદેવ ઉવાચ વિશેષતસ્ત્વદીયેઽસ્મિન્નદ્યપ્રભૃતિગોપતે

દેવદેવ બોલ્યા: ખાસ કરીને, હે ગોપાલક, આજે થી તારા આ સ્થળે,

મમૈવાન્યા પરા મૂર્ત્તિસ્તં શશાઙ્ક ન સંશયઃ ૧૪૪.

મારી બીજી શ્રેષ્ઠ મૂર્તિ, હે ચંદ્ર, અહીં નિશ્ચિતપણે રહેશે—આમાં કોઈ સંશય નથી.

વરાન્દાસ્યામિ ભદ્રં તે દેવાનામપિ દુર્લભાન્

હું તને એવા વરદાન આપીઈશ, સુમંગલિ, જે દેવતાઓને પણ મળવા દુર્લભ છે.

વિષ્ણુના સહ સંમન્ત્ર્ય સ્થિતાવાવાં કલાનિધે

વૈષ્ણવ, અમે બંને એકસાથે વિચાર વિમર્શ કરીને નિર્ણય કર્યો છે, કલાનિધિ.

તયોઃ પર્વતયોર્યા વૈ શિલા વિષ્ણુશિવાભિધા

એ બંને પર્વતોમાં જે શિલા છે, તેને વિષ્ણુશિલા અને શિવશિલા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

મમ ત્વત્સદૃશઃ પુત્રો ભૂયાદિતિ મનીષયા

'મને તારા જેવો પુત્ર મળે' એવી ઇચ્છાથી,

રેવાયાસ્તુ વરો દેયસ્ત્વવશ્યં મૃગલાઞ્છન

મૃગચિહ્નધારી, રેવા માટે વરદાન આપવું જ પડશે.

લિંગરૂપેણ તે દેવિ ગજાનનપુરસ્કૃતઃ

દેવી, તું ગજાનનને આગળ રાખીને લિંગરૂપે પ્રગટ થશે.

મમ ત્વમપરા મૂર્ત્તિઃ ખ્યાતા જલમયી શિવા

મંગલમયી, તું જ મારી બીજી જલરૂપ અવતાર તરીકે જાણીતી છે.

એવં દત્તવરા રેવા મત્સાન્નિધ્યમિહાગતા

આ રીતે વરદાન મેળવીને રેવા મારા સાનિધ્યમાં આવી.

ગણ્ડક્યાપિ પુરા તપ્તં વર્ષાણામયુતં વિધો

વિદ્વાન, ગંડકીયે પણ પ્રાચીન સમયમાં દસ હજાર વર્ષ સુધી તપ કર્યું હતું.

દિવ્યવર્ષશતં તેપે વિષ્ણું ચિન્તયતી તદા ૧૪૪.

તે સમયે તેણે વિષ્ણુનું સ્મરણ કરતાં દૈવિક સો વર્ષ સુધી તપસ્યા કરી.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં પ્રીતઃ પ્રણતવત્સલઃ

પ્રસન્ન થઈ, ભક્તપ્રેમી દયાળુએ મધુર વચન કહ્યાં.

અનવિચ્છિન્નયા ભક્ત્યા વરં વરય સુવ્રતે

અવિરત ભક્તિથી, સુવ્રતે, તું મનગમતો વર માંગ.