વરાહપુરાણમ્

સ્નાનં કરોતિ યસ્તત્ર પંચભક્તોષિતો નરઃ

જે પુરુષ ત્યાં પાંચ ભોજનનો ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરે છે—

અથ વૈ મુંચતે પ્રાણાંશ્ચક્રવર્તી મહાયશાઃ

પછી ખરેખર, એ મહાન અને પ્રસિદ્ધ ચક્રવર્તી રાજા પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.

દિશં વાયવ્યમાશ્રિત્ય તસ્મિન્વિન્ધ્યશિલોચ્ચયે

ઉત્તરપશ્ચિમ દિશામાં, એ ઊંચા વિંધ્ય શિખર પર—

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત મમ ચિત્તવ્યવસ્થિતઃ 143.

ત્યાં, જેનું મન મારા પર સ્થિર છે, તેને સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથાત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્ તસ્મિન્ગુહ્યે યશસ્વિનિ

પછી અહીં, એ ગુપ્ત સ્થાને, હે મહાન, મનુષ્ય પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.

તસ્ય વિક્રોશમાત્રેણ દક્ષિણાં દિશમાશ્રિતઃ

માત્ર ત્યાં ઉંચે બોલવાથી, દક્ષિણ દિશામાં આશ્રય લઈને—

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત અષ્ટરાત્રોષિતો નરઃ

ત્યાં, જે પુરુષ આઠ રાત ઉપવાસ કરે છે, તેને સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથ વૈ મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ કર્મવ્યવસ્થિતઃ

પછી ખરેખર, જે મારા નિર્ધારિત કર્મમાં સ્થિર છે, તે પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.

તસ્ય પશ્ચિમપાર્શ્વે તુ ગુહ્યં વૈ પરમં મહત્

તેના પશ્ચિમ બાજુએ ખરેખર ઉત્તમ અને વિશાળ ગુપ્ત સ્થાન છે.

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત અહોરાત્રોષિતો નરઃ

ત્યાં, જે પુરુષ એક દિવસ અને એક રાત ઉપવાસ કરે છે, તેને સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથ વૈ મુઞ્ચતે પ્રાણાન્સ્વકર્મપરિનિષ્ઠિતઃ

પછી ખરેખર, જે પોતાના કર્મ પૂર્ણ કરી ચૂક્યો છે, તે પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.

ક્ષેત્રસ્ય મણ્ડલં તસ્ય કથ્યમાનં મયા શૃણુ

હવે હું તને આ પવિત્ર ક્ષેત્રના પરિધિ વિશે કહું છું, ધ્યાનથી સાંભળ.

તત્ર તિષ્ઠામિ સુશ્રોણિ વિન્ધ્યસ્ય ગિરિમૂર્દ્ધનિ

ત્યાં હું, સુંદર નિતંબવાળી, વિંધ્ય પર્વતની ચોટી પર ઊભો છું.

દક્ષિણે સંસ્થિતં ચક્રં વામે સ્થાને ચ વૈ ગદા 143.

મારા જમણા બાજુ ચક્ર છે અને ડાબી બાજુ ગદા છે.

લાંગલે મુસલં ચૈવ શંખસ્તિષ્ઠતિ ચાગ્રતઃ

લાંગલ અને મુષળ પણ છે, અને આગળ શંખ છે.

એતન્ન જાનતે કેચિન્મમ માયા વિમોહિતાઃ

મારી માયાથી મોહિત થયેલા કેટલાક લોકો આ જાણતા નથી.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે મન્દારમહિમાનિરૂપણં નામ ત્રયશ્ચત્વારિંશદધિકશતતમોધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવાનના શાસ્ત્રમાં 'મંદાર મહિમા વર્ણન' નામે એકસો ત્રેતાલીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ સોમેશ્વરાદિલિઙ્ગમુક્તિક્ષેત્રત્રિવેણ્યાદિમાહાત્મ્યમ્ શ્રુત્વા મન્દારમાહાત્મ્યં ધર્મકામા વસુન્ધરા

મંદારનું મહાત્મ્ય સાંભળ્યા પછી, ધર્મની ઈચ્છાવાળી ધરા, સોમેશ્વરથી શરૂ થતા લિંગો અને ત્રિવેણી વગેરે ક્ષેત્રોના મહિમા વિષે બોલી.

ધરણ્યુવાચ મન્દારાત્પરમં સ્થાનં વિષ્ણો તદ્વક્તુમર્હસિ

ધરાએ કહ્યું: હે વિષ્ણુ, મંદારથી પણ શ્રેષ્ઠ સ્થાન કયું છે, એ મને કહો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ કથયિષ્યામિ મે ગુહ્યં શાલગ્રામમિતિ સ્મૃતમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: હવે હું તને મારું ગુપ્ત સ્થાન કહું છું, જેને શાલગ્રામ કહે છે.

દ્વાપરે તુ યુગે ભૂમે યદૂનાં કુલસંકુલે

હે ધરા, દ્વાપર યુગમાં, યાદવ વંશમાં,

તસ્ય પુત્રો મહાભાગો સર્વકર્મપરાયણઃ

તેનો પુત્ર બહુ ભાગ્યશાળી અને સર્વ કર્મોમાં તત્પર હતો.

તસ્ય ભાર્યા ચ વસુધે સર્વાવયવસુન્દરી

અને હે વસુધા, તેની પત્ની સર્વ અંગે સુંદર હતી.

તસ્યા ગર્ભે મહાભાગે ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ

હે મહાભાગ્યવતી, હું તેના ગર્ભમાં અવતાર લઉં છું, એમાં કોઈ શંકા નથી.

તતોઽપિ સંસ્થિતે તત્ર યાદવાનાં કુલોદ્વહે

પછી, જ્યારે યાદવ વંશના શ્રેષ્ઠ એ ત્યાંથી વિદાય પામ્યા,

મમૈવારાધનાર્થાય ભ્રમતે સ દિશો દશ

મારી આરાધના માટે તે દસેય દિશામાં ફર્યો.

તતઃ પિણ્ડારકે ગતા મમ ક્ષેત્રે વસુન્ધરે ૧૪૪.

પછી, હે વસુંધરા, તે પિંડારક, મારા પવિત્ર ક્ષેત્રે ગઈ.

ઈશ્વરેણ સમં પૂર્વં સર્વયોગેશ્વરં સ્થિતમ્

અગાઉ, ઈશ્વર સાથે ત્યાં સર્વયોગેશ્વર પણ સ્થિત હતો.

ઈશ્વરેણ સમં પૂર્વમહમાસં વસુન્ધરે

અગાઉ, હે વસુંધરા, હું પણ ઈશ્વર સાથે ત્યાં હતો.