વરાહપુરાણમ્

મન્દારે કાનિ કર્માણિ કુર્વન્તિ ચ તતો નરાઃ

મન્દારમાં લોકો કયા કર્મો કરે છે અને તેનો શું ફળ મળે છે?

મન્દારે કાનિ ગુહ્યાનિ રહસ્યં કિંચ તત્ર વૈ

મન્દારમાં કયા ગુપ્ત કાર્યો છે અને ત્યાંનું રહસ્ય શું છે?

શ્રીવરાહ ઉવાચ કથયિષ્યામિ તે ગુહ્યાં મન્દારસ્ય મહાક્રિયામ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: 'હું તને મન્દારનું ગુપ્ત અને મહાન વિધિ કહું છું.'

ક્રીડમાનોઽસ્મહં તત્ર મન્દારે પુષ્પિતે તદા

ત્યારે હું મન્દારમાં, ફૂલો વડે શોભતા સમયે, રમતો હતો.

તતો મમાભવચ્ચિન્તા મન્દારે પર્વતસ્થિતે 143.

પછી, જ્યારે હું મન્દાર પર્વત પર હતો, ત્યારે મારા મનમાં એક વિચાર આવ્યો.

વિન્ધ્યે ચ મત્પ્રભાવેણ મન્દારશ્ચ મહાદ્રુમઃ

વિંધ્ય પર્વત પર મારા પ્રભાવથી મહાન વૃક્ષ, મંદાર પણ છે.

દર્શનીયતમં સ્થાનં મનોજ્ઞં ચ શિલાતલમ્

ત્યાં એક ખૂબ જ આકર્ષક અને મનોહર પથ્થરની સપાટી છે.

વિસ્મયં શૃણુ સુશ્રોણિ મન્દારેઽસ્મિન્મહાદ્રુમે

સુંદર કટિવાળી, આ મહાન મંદાર વૃક્ષ વિશે એક અદ્ભુત વાત સાંભળ.

તત્ર મધ્યાહ્નવેલાયાં વીક્ષ્યમાણો જનૈસ્તતઃ

ત્યાં મધ્યાહ્ન સમયે લોકો તેને જોઈ શકે છે.

તસ્મિન્મંદારકુણ્ડે તુ એકભક્તોષિતો નરઃ

મંદાર કુંડમાં જે મનુષ્ય એક જ વખત ભોજન કરીને ઉપવાસ કરે છે—

અથ પ્રાણાન્પ્રમુચ્યેત કુણ્ડે મન્દારસંસ્થિતે

પછી, જો કોઈ મંદારના તળે આવેલા કુંડમાં પ્રાણ ત્યાગે—

તસ્ય ચોત્તરપાર્શ્વે ચ પ્રાપણં નામ વૈ ગિરિઃ

અને તેના ઉત્તર બાજુએ પ્રાપણ નામનું પર્વત છે.

સ્નાનકુણ્ડમિતિ ખ્યાતં તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરં મમ

ત્યાં એ ક્ષેત્રમાં મારું શ્રેષ્ઠ સ્નાનકુંડ છે, જેને સૌ સ્નાનકુંડ તરીકે ઓળખે છે.

તત્રાથ મુંચતે પ્રાણાન્મમ કર્મપરાયણઃ 143.

ત્યાં, મારા કાર્યોમાં તત્પર રહેલો મનુષ્ય પ્રાણ છોડે છે.

તસ્ય પૂર્વોત્તરે પાર્શ્વે ગુહ્યં વૈકુણ્ઠકારણમ્

તેના પૂર્વોત્તર બાજુએ વૈકુંઠનું ગુપ્ત કારણ છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનમૈકરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્યાં એક રાત ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરે છે—

તથાઽત્ર મુંચતે પ્રાણાન્કૃતકૃત્યઃ સુનિશ્ચિતઃ

એવી રીતે, અહીં પણ, જે પોતાના સર્વ કર્તવ્ય પૂર્ણ કરી ચૂક્યો છે, તે નિશ્ચિતપણે પ્રાણ ત્યાગે છે.

તસ્ય દક્ષિણપૂર્વેણ સમસ્રોતો વરાંગણે

તેના દક્ષિણપૂર્વ બાજુએ સુંદર વરાંગણામાં સમપ્રવાહ ધરાવતી નદી વહે છે.

તત્ર સ્નાનં તુ કુર્વીત એકભક્તોષિતો નરઃ

ત્યાં મનુષ્યએ એક જ વખત ભોજન કરીને ઉપવાસ સાથે સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ ચિત્તવ્યવસ્થિતઃ

પછી અહીં, જેનું મન મારા પર સ્થિર છે, તે પ્રાણ ત્યાગે છે.

મન્દારસ્ય તુ પૂર્વેણ ગુહ્યં કોટરસંસ્થિતમ્

મંદારના પૂર્વ બાજુએ એક ગુપ્ત જગ્યા છે, જે ખોખામાં આવેલ છે.

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત પંચભક્તોષિતો નરઃ

ત્યાં મનુષ્યએ પાંચ વખત ભોજન કરીને ઉપવાસ સાથે સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

પછી અહીં, અત્યંત કઠિન કર્મ કરીને મનુષ્ય પ્રાણ ત્યાગે છે.

તસ્ય દક્ષિણપાર્શ્વે તુ ગુહ્યં વિન્ધ્યવિનિઃસૃતમ્ 143.

તેના દક્ષિણ બાજુએ વિંધ્ય પર્વતમાંથી નીકળેલું એક ગુપ્ત સ્થાન છે.

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત અહોરાત્રોષિતો નરઃ

ત્યાં એક પુરુષે, જે એક દિવસ અને એક રાત ઉપવાસ કરે છે, સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

પછી ત્યાં, અત્યંત કઠિન કર્મ કરીને, મનુષ્ય પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.

દક્ષિણે પશ્ચિમે ભાગે મન્દારસ્ય યશસ્વિનિ

મંદાર પર્વતના દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભાગે, એ મહાન યશસ્વી સ્થાન છે.

તત્ર સ્નાનં પ્રકુર્વીત અહોરાત્રોષિતો નરઃ

ત્યાં એક પુરુષે, જે એક દિવસ અને એક રાત ઉપવાસ કરે છે, સ્નાન કરવું જોઈએ.

અથાત્ર મુંચતે પ્રાણાન્મમ કર્મવ્યવસ્થિતઃ

પછી અહીં, જે મારા નિર્ધારિત કર્મમાં સ્થિર છે, તે પોતાનો શ્વાસ ત્યાગે છે.