વરાહપુરાણમ્

યશ્ચેદં શૃણુયાન્નિત્યં કલ્ય ઉત્થાય માનવઃ

અને જો મનુષ્ય દરરોજ વહેલી સવારે ઉઠીને આ સાંભળે,

ય એતત્પઠતે નિત્યં કોકાખ્યાનં તથોષસિ

જે વ્યક્તિ રોજ કોકાનું વર્તમાન વાંચે છે, હે ઉષા,

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે કોકામુખમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ચત્વારિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણના પવિત્ર શાસ્ત્રમાં 'કોકામુખ મહિમા વર્ણન' નામે એકસો ચાલીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ બદરિકાશ્રમમાહાત્મ્યમ્ તસ્મિન્હિમવતઃ પૃષ્ઠે પરં ગુહ્યમતઃ શૃણુ

હવે બદરીકાશ્રમનું મહાત્મ્ય કહું છું. હિમાલયના પર્વતો પર જે ગુપ્ત વાત છે, એ ધ્યાનથી સાંભળ.

ન તત્પ્રાપ્નોતિ મનુજઃ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

કોઈ મનુષ્ય બહુ જ મુશ્કેલ કર્મો કરીને પણ એ સ્થાનને પામી શકતો નથી.

દુર્લ્લભં તન્મમ ક્ષેત્રં હિમકૂટશિલાતલે

હિમશિલાઓના શિખરે આવેલું એ મારું સ્થાન બહુ દુર્લભ છે.

બ્રહ્મકુણ્ડમિતિ ખ્યાતમાસ્તે તત્ર શિલોચ્ચયે

ત્યાં પર્વતની ઊંચી શિલાઓ પર પ્રસિદ્ધ બ્રહ્મકુંડ છે.

સ્નાનં કરોતિ યસ્તત્ર ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

મુઞ્ચેત્પ્રાણાંસ્તત્ર યદિ વ્રતનિષ્ઠો જિતેન્દ્રિયઃ

જો કોઈ વ્રતમાં સ્થિર રહી, ઇન્દ્રિયોને જીતીને ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે—

અગ્નિસત્યપદં નામ તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરં મમ

એ મારાં ક્ષેત્રમાં અગ્નિસત્ય નામે ઉત્તમ સ્થાન છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

ઇન્દ્રલોકમિતિ ખ્યાતો બદર્યાં ચ મમાશ્રમઃ 141.

અને બદરીમાં મારું આશ્રમ ઇન્દ્રલોક તરીકે જાણીતું છે.

તત્ર ચૈવ તુ શૃઙ્ગેભ્યઃ સ્થૂલધારા પતેત્પુનઃ

ત્યાં પર્વતોની ટોચ પરથી ફરીથી એક મોટી ધારા વહે છે.

સ્નાનં કરોતિ યસ્તત્ર એકરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય એક રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

અસ્તિ પઞ્ચશિખં નામ બદર્યાશ્રમતીર્થકમ્

બદરીકાશ્રમના તીર્થોમાં પંચશિખ નામે એક પવિત્ર સ્થાન છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં પંચસ્રોતસિ માનવઃ

જે મનુષ્ય ત્યાં પાંચ ધારાઓમાં સ્નાન કરે છે—

યદ્યત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

જો કોઈ બહુ જ મુશ્કેલ કર્મો કરીને ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે—

ચતુઃસ્રોત ઇતિ ખ્યાતં તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરે મમ

એ મારાં ક્ષેત્રમાં ચતુઃસ્રોત નામે સ્થાન જાણીતું છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનમેકરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય એક રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

અથ પ્રાણાન્પરિત્યજ્ય કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

પછી, અત્યંત કઠિન કર્મ કરી પોતાના પ્રાણ ત્યાગ્યા.

વેદધારમિતિ ખ્યાતં તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરે મમ 141.

મારા એ પવિત્ર ક્ષેત્રમાં તેને 'વેદધાર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

તત્રૈવ હિમવત્પૃષ્ઠે ચતુઃશૃઙ્ગાદ્બૃહત્તરાઃ

ત્યાં, હિમાલયના ઢોળાવ પર, ચાર શિખર કરતાં પણ વિશાળ શિખરો છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં ચતૂરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્યાં ચાર રાત ઉપવાસ કરીને સ્નાન કરે છે,

અથાત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ કર્મપથે સ્થિતઃ। દેવલોકમતિક્રમ્ય મમ લોકં પ્રતિષ્ઠતે

અને ત્યાં મારા કર્મમાર્ગે સ્થિત રહી પ્રાણ ત્યાગે, તો તે દેવલોકને પાર કરી મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

દ્વાદશાદિત્યકુણ્ડેતિ તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરે મમ

મારા એ ઉત્તમ ક્ષેત્રમાં તેને 'દ્વાદશાદિત્યકુંડ' કહેવાય છે.

તત્ર પર્વતશૃંગે તુ સ્થૂલમૂલે શિલાતલે

ત્યાં, પર્વતની ચોટી પર, મોટા વૃક્ષની નીચે, પથ્થરની સપાટીએ,

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં યાં કાઞ્ચિદ્દ્વાદશીં યદિ

જે કોઈ પણ દ્વાદશી તિથીએ ત્યાં સ્નાન કરે છે,

અથાત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્મમ કર્મણિ સંસ્થિતઃ

અને ત્યાં મારા કર્મમાં તત્પર રહી પ્રાણ ત્યાગે,

લોકપાલમિતિ ખ્યાતં તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરે મમ

મારા એ પવિત્ર ક્ષેત્રમાં તેને 'લોકપાલ' નામે ઓળખવામાં આવે છે.