વરાહપુરાણમ્

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, હે ધરા, ધ્યાનથી સાંભળ.

શિલાચન્દનસંકાશં દેવાનામપિ દુર્લભમ્

તે પથ્થર અને ચંદન જેવું તેજસ્વી છે અને દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

વામોન્નતમુખં કૃત્વા વામદંષ્ટ્રાસમુન્નતમ્

ડાબી બાજુનું મુખ ઉંચું અને ડાબી દાંત પણ ઉંચી રાખીને,

યે માં સ્મરન્તિ વૈ ભૂમે પુરુષા મુક્તકિલ્બિષાઃ 140.

હે ભૂમિ, જે મનુષ્યો મને સ્મરે છે, તેઓ પાપથી મુક્ત થાય છે.

યદિ કોકામુખં ગચ્છેત્ કદાચિત્કાલપર્યયે

જીવનકાળમાં ક્યારેક કોઈ કોકામુખ જાય,

ગુહ્યાનાં પરમં ગુહ્યમેતત્સ્થાનં પરં મહત્

આ સ્થાન ગુપ્તમાં પણ પરમ ગુપ્ત છે, સર્વોત્તમ અને મહાન છે.

ન ચ સાંખ્યેન યોગેન સિદ્ધિં યાન્તિ મહાપરામ્

સાંખ્ય કે યોગ દ્વારા પણ મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થતી નથી.

એવં શ્રેષ્ઠં મહાભાગે યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિમ્

હે મહાભાગ્યશાળી, જે તું પૂછ્યું તે શ્રેષ્ઠ હું તને કહ્યુ છે.

ય એતત્કથિતં ભૂમે કોકામુખમનુત્તમમ્

હે ધરા, જે કોઈ આ શ્રેષ્ઠ કોકામુખનું વર્ણન કરે છે,

મૃતો વા તત્ર જાયેત શુદ્ધે ભાગવતે કુલે

ત્યાં મરે કે જન્મે, તે શુદ્ધ અને ભક્તિપૂર્ણ કુળમાં જન્મે છે.

યશ્ચેદં શૃણુયાન્નિત્યં કલ્ય ઉત્થાય માનવઃ

અને જો મનુષ્ય દરરોજ વહેલી સવારે ઉઠીને આ સાંભળે,

ય એતત્પઠતે નિત્યં કોકાખ્યાનં તથોષસિ

જે વ્યક્તિ રોજ કોકાનું વર્તમાન વાંચે છે, હે ઉષા,

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે કોકામુખમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ચત્વારિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણના પવિત્ર શાસ્ત્રમાં 'કોકામુખ મહિમા વર્ણન' નામે એકસો ચાલીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ બદરિકાશ્રમમાહાત્મ્યમ્ તસ્મિન્હિમવતઃ પૃષ્ઠે પરં ગુહ્યમતઃ શૃણુ

હવે બદરીકાશ્રમનું મહાત્મ્ય કહું છું. હિમાલયના પર્વતો પર જે ગુપ્ત વાત છે, એ ધ્યાનથી સાંભળ.

ન તત્પ્રાપ્નોતિ મનુજઃ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

કોઈ મનુષ્ય બહુ જ મુશ્કેલ કર્મો કરીને પણ એ સ્થાનને પામી શકતો નથી.

દુર્લ્લભં તન્મમ ક્ષેત્રં હિમકૂટશિલાતલે

હિમશિલાઓના શિખરે આવેલું એ મારું સ્થાન બહુ દુર્લભ છે.

બ્રહ્મકુણ્ડમિતિ ખ્યાતમાસ્તે તત્ર શિલોચ્ચયે

ત્યાં પર્વતની ઊંચી શિલાઓ પર પ્રસિદ્ધ બ્રહ્મકુંડ છે.

સ્નાનં કરોતિ યસ્તત્ર ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

મુઞ્ચેત્પ્રાણાંસ્તત્ર યદિ વ્રતનિષ્ઠો જિતેન્દ્રિયઃ

જો કોઈ વ્રતમાં સ્થિર રહી, ઇન્દ્રિયોને જીતીને ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે—

અગ્નિસત્યપદં નામ તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરં મમ

એ મારાં ક્ષેત્રમાં અગ્નિસત્ય નામે ઉત્તમ સ્થાન છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય ત્રણ રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

ઇન્દ્રલોકમિતિ ખ્યાતો બદર્યાં ચ મમાશ્રમઃ 141.

અને બદરીમાં મારું આશ્રમ ઇન્દ્રલોક તરીકે જાણીતું છે.

તત્ર ચૈવ તુ શૃઙ્ગેભ્યઃ સ્થૂલધારા પતેત્પુનઃ

ત્યાં પર્વતોની ટોચ પરથી ફરીથી એક મોટી ધારા વહે છે.

સ્નાનં કરોતિ યસ્તત્ર એકરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય એક રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—

અસ્તિ પઞ્ચશિખં નામ બદર્યાશ્રમતીર્થકમ્

બદરીકાશ્રમના તીર્થોમાં પંચશિખ નામે એક પવિત્ર સ્થાન છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં પંચસ્રોતસિ માનવઃ

જે મનુષ્ય ત્યાં પાંચ ધારાઓમાં સ્નાન કરે છે—

યદ્યત્ર મુઞ્ચતે પ્રાણાન્ કૃત્વા કર્મ સુદુષ્કરમ્

જો કોઈ બહુ જ મુશ્કેલ કર્મો કરીને ત્યાં પ્રાણ ત્યાગે—

ચતુઃસ્રોત ઇતિ ખ્યાતં તસ્મિન્ક્ષેત્રે પરે મમ

એ મારાં ક્ષેત્રમાં ચતુઃસ્રોત નામે સ્થાન જાણીતું છે.

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનમેકરાત્રોષિતો નરઃ

જે મનુષ્ય એક રાત ઉપવાસ કરીને ત્યાં સ્નાન કરે છે—