વરાહપુરાણમ્

શક્રલોકમતિક્રમ્ય મમ લોકં પ્રપદ્યતે

ઇન્દ્રલોકને પાર કરીને, એ મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.

શક્રરુદ્રેતિ વિખ્યાતં તસ્મિન્કોકાશિલાતલે

ત્યાં કોકાશિલાની પથ્થર પર એ સ્થાન શક્ર-રુદ્ર તરીકે જાણીતું છે.

અસ્તિ ચાન્યન્મહદ્ભદ્રે ક્ષેત્રે ગુહ્યે વિશેષિતમ્

હે શુભે, એ ક્ષેત્રમાં એક બીજું મહાન અને વિશેષ ગુપ્ત સ્થાન છે.

દંષ્ટ્રાંકુરેતિ વિખ્યાતં યત્ર કોકા વિનિઃસૃતા 140.

તે દંષ્ટ્રાંકુર નામે પ્રસિદ્ધ છે, જ્યાંથી કોકા નદી નીકળે છે.

કૃતોદકસ્તત્ર ભદ્રે અહોરાત્રોષિતો નરઃ

હે ભાગ્યશાળી, જે ત્યાં જળ અર્પણ કરે છે અને એક દિવસ-રાત રહે છે,

તત્રાથ મુંચતે પ્રાણાન્મમ કર્મસુ નિષ્ઠિતઃ

ત્યાં, જો એ મારા કર્મમાં સ્થિર રહીને પ્રાણ ત્યાગે,

તસ્મિન્ક્ષેત્રે મહાગુહ્યે પરમસ્તિ ફલોદયમ્

એ મહાન ગુપ્ત ક્ષેત્રમાં સર્વોત્તમ ફળ મળે છે.

તતઃ પર્વતમધ્યાત્તુ કોકાયાં પતતે જલમ્

પછી પર્વતના મધ્યમાંથી કોકા નદીમાં પાણી પડે છે.

તસ્મિન્ કૃતોદકો ભૂમે છિત્ત્વા સંસારબન્ધનમ્

ત્યાં ભૂમિ પર જળ અર્પણ કરીને, એ સંસારના બંધન કાપી નાખે છે.

તત્રાઽથ મુંચતે પ્રાણાન્મમ કર્મસુ નિષ્ઠિતઃ

ત્યાં, જો એ મારા કર્મમાં સ્થિર રહીને પ્રાણ ત્યાગે,

અસ્તિ તત્ર વરં સ્થાનં સઙ્ગમં કૌશિકોકયોઃ

ત્યાં કૌશિકી અને કોકા નદીઓનું સંગમ એક પવિત્ર સ્થાન છે.

તત્ર યઃ કુરુતે સ્નાનમહોરાત્રોષિતો નરઃ

ત્યાં જે પુરુષ સ્નાન કરે છે અને એક દિવસ-રાત રહે છે,

સ્વર્ગે વા યદિ વા ભૂમૌ યં યં કામયતે નરઃ

સ્વર્ગમાં હોય કે પૃથ્વી પર, જે જે મનુષ્ય ઇચ્છે છે,

તત્રાઽથ મુંચતે પ્રાણાન્મમ કર્મણ્યવસ્થિતઃ 140.

ત્યાં, મારા કાર્યમાં લીન રહીને, મનુષ્ય પ્રાણ ત્યાગે છે.

ધારાઃ પતન્તિ તિસ્રો વૈ કૌશિકીમાશ્રિતા નદીમ્

ત્યાં ત્રણ ધારો કૌશિકી નદીમાં મળી પડે છે.

તત્ર ચ સ્નાયમાનસ્તુ યદિ મત્સ્યં પ્રપશ્યતિ

ત્યાં, જો કોઈ સ્નાન કરતી વખતે માછલીને જુએ,

તત્ર મત્સ્યં પુનર્દૃષ્ટ્વા યજમાનસ્તુ સુન્દરિ

હે સુંદરિ, ત્યાં યજમાન ફરીથી માછલીને જોવે,

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં દેવિ ગુહ્યે તતઃ પરે

હે દેવી, જે કોઈ ત્યાં એ ગુપ્ત સ્થાનમાં સ્નાન કરે છે,

અથ સંપ્રાપ્ય મુચ્યેત મત્સ્યં ગુહ્યં પરં મમ

પછી, તેને પ્રાપ્ત કરીને, તે મુક્ત થાય છે—માછલી એ મારું પરમ ગુપ્ત રહસ્ય છે.

પંચયોજનવિસ્તારં ક્ષેત્રં કોકામુખં મમ

મારું કોકામુખ નામનું ક્ષેત્ર પાંચ યોજન પહોળું છે.

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, હે ધરા, ધ્યાનથી સાંભળ.

શિલાચન્દનસંકાશં દેવાનામપિ દુર્લભમ્

તે પથ્થર અને ચંદન જેવું તેજસ્વી છે અને દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

વામોન્નતમુખં કૃત્વા વામદંષ્ટ્રાસમુન્નતમ્

ડાબી બાજુનું મુખ ઉંચું અને ડાબી દાંત પણ ઉંચી રાખીને,

યે માં સ્મરન્તિ વૈ ભૂમે પુરુષા મુક્તકિલ્બિષાઃ 140.

હે ભૂમિ, જે મનુષ્યો મને સ્મરે છે, તેઓ પાપથી મુક્ત થાય છે.

યદિ કોકામુખં ગચ્છેત્ કદાચિત્કાલપર્યયે

જીવનકાળમાં ક્યારેક કોઈ કોકામુખ જાય,

ગુહ્યાનાં પરમં ગુહ્યમેતત્સ્થાનં પરં મહત્

આ સ્થાન ગુપ્તમાં પણ પરમ ગુપ્ત છે, સર્વોત્તમ અને મહાન છે.

ન ચ સાંખ્યેન યોગેન સિદ્ધિં યાન્તિ મહાપરામ્

સાંખ્ય કે યોગ દ્વારા પણ મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થતી નથી.

એવં શ્રેષ્ઠં મહાભાગે યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિમ્

હે મહાભાગ્યશાળી, જે તું પૂછ્યું તે શ્રેષ્ઠ હું તને કહ્યુ છે.

ય એતત્કથિતં ભૂમે કોકામુખમનુત્તમમ્

હે ધરા, જે કોઈ આ શ્રેષ્ઠ કોકામુખનું વર્ણન કરે છે,