વરાહપુરાણમ્

વિષ્ણોઃ સન્તોષણાર્થાય યતો મે વ્રતમાસ્થિતમ્

વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે મેં આ વ્રત ધારણ કર્યું છે.

શ્વપાકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મરક્ષઃ ક્ષુધાર્દિતઃ

શ્વપાકના શબ્દો સાંભળી, ભૂખથી પીડાતો બ્રહ્મરાક્ષસ—

રક્ષસો મુખવિભ્રષ્ટઃ પુનરાગન્તુમિચ્છસિ

રાક્ષસે મોઢું ખોલીને પૂછ્યું: 'તને ફરી પાછા આવવું છે?'

યદ્યપ્યહં હિ ચાણ્ડાલઃ પૂર્વકર્મવિદૂષિતઃ

હું ચાંદાળ છું, અને પૂર્વકર્મથી દૂષિત છું—

શૃણુ મત્સમયં રક્ષો યેનાહં પુનરાગમમ્

હે રાક્ષસ, સાંભળ, હું જે પ્રતિજ્ઞા કરી છે, એથી હું પાછો આવ્યો છું.

સત્યેન પુનરેષ્યામિ મન્યસે યદિ મુંચ મામ્ 139.

હું સાચી પ્રતિજ્ઞા કરીને ફરી પાછો આવીશ; જો તને વિશ્વાસ હોય તો મને છોડ.

સત્યેન સિદ્ધિં પ્રાપ્તા હિ ઋષયો બ્રહ્મવાદિનઃ

સત્યથી જ બ્રહ્મવિદ્યા ધરાવનારા ઋષિઓએ સિદ્ધિ મેળવી છે.

સત્યં જયન્તિ રાજાનસ્ત્રીણ્યેતાન્યબ્રુવન્નૃતમ્

સત્યથી રાજાઓ અને સ્ત્રીઓ વિજયી થાય છે; એ લોકો ક્યારેય અસત્ય બોલતા નથી.

સત્યેન તપતે સૂર્યઃ સોમઃ સત્યેન રજ્યતે

સત્યથી સૂર્ય તેજ આપે છે; સત્યથી ચંદ્ર આનંદિત થાય છે.

અસ્નાતાનાં ગતિં યાસ્યે યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, જેમણે સ્નાન કર્યું નથી તેમનું જે અંત આવે છે, એ જ મારું પણ થશે.

તાં ગતિં સમ્પ્રપદ્યેઽહં યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, એ જ અંત મને પણ મળશે.

તાં ગતિં સમ્પ્રપદ્યેઽહં યદ્યં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, એ જ અંત મને પણ મળશે.

તેષાં ગતિં પ્રપદ્યેઽહં યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, તેમનો જે અંત થાય છે, એ જ મને પણ મળશે.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં ગચ્છ શીઘ્રં નમોઽસ્તુ તે

તેણે મીઠાં શબ્દો કહ્યા: 'તુજને વંદન, તું જલ્દી જા.'

પુનર્ગાયતિ મહ્યં વૈ મમ ભક્તૌ વ્યવસ્થિતઃ

મારા પર ભક્તિ રાખીને, એ ફરીથી મારા માટે ગાન કરશે.

નમો નારાયણાયેતિ શ્વપાકઃ પરિવર્ત્તતે 139.

'નમો નારાયણ' કહીને, એ શ્વપાક પાછો વળી ગયો.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં ચાણ્ડાલં કૃતનિશ્ચયમ્

તેણે નિશ્ચય કરનાર ચાંડાળને મીઠાં શબ્દો કહ્યા.

જાનન્કૌણપપં તં ચ ન ત્વં મર્ત્તુમિહાર્હસિ

એ જાણતો હતો કે એ મૃતાંશ ખાય છે, તો કહ્યું: 'તારે અહીં મરવું નહીં.'

સમયો મે કૃતઃ પૂર્વં રાક્ષસેન હિ ભક્ષતા

મારો વચન પહેલેથી જ રાક્ષસને મને ખાવાનું આપેલું છે.

તતઃ સ પદ્મપત્રાક્ષઃ શ્વપાકં પ્રત્યુવાચ હ

પછી કમળની આંખો ધરાવનાર એણે શ્વપાકને કહ્યું.

મા ગચ્છ તત્ર ચાણ્ડાલ યત્રાસૌ પાપરાક્ષસઃ

ચાંડાળ, તું ત્યાં જા નહીં, જ્યાં એ પાપી રાક્ષસ છે.

તતસ્તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા શ્વપાકઃ સંશિતવ્રતઃ

પછી, એના શબ્દો સાંભળી, સંકલ્પમાં અડગ રહેલો શ્વપાક,

નાહમેવં કરિષ્યામિ યન્માં ત્વં પરિભાષસે

તમે જે કહો છો, એ પ્રમાણે હું નહિ ચલું.

સત્યમૂલં જગત્સર્વં કુલં સત્યે પ્રતિષ્ઠિતમ્

આ આખું જગત સત્ય પર આધારિત છે; કુળ પણ સત્યમાં જ ટકેલું છે.

ન ચૈવાહં તદુત્સૃજ્ય અસત્યઃ સ્યાં કદાચન

હું ક્યારેય એ સત્ય છોડીને અસત્ય નહિ થાઉં.

એવમુક્ત્વા શ્વપાકોપિ નિત્યં સત્યવ્રતે સ્થિતઃ 139.

આ રીતે બોલીને, એ શ્વપાક પણ હમેશા સત્યના વ્રત પર અડગ રહ્યો.

આગતોઽસ્મિ મહાભાગ મા વિલમ્બય ભક્ષય

હું આવી ગયો છું, મહાનભાગ્યશાળી; હવે વિલંબ ન કર, મને ખાધે લે.

એતાનિ મમ ગાત્રાણિ ભક્ષયસ્વ યથેષ્ટતઃ

મારા આ અંગો તું ઇચ્છા મુજબ ખાઈ લે.

તર્પયસ્વ સ્વમાત્માનં કુરુષ્વ મમ વૈ હિતમ્

પોતાને તૃપ્ત કરી લે અને મારું સચ્ચું કલ્યાણ કર.