વરાહપુરાણમ્

કૌમુદસ્ય તુ માસસ્ય શુક્લપક્ષે તુ દ્વાદશી

કૌમુદ માસના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિએ,

જાગ્રંસ્તત્ર સ ચાણ્ડાલો ગૃહીતો બ્રહ્મરક્ષસા

ત્યાં, જાગૃત અવસ્થામાં, એ ચાંદાળને એક બ્રહ્મરાક્ષસે પકડી લીધો.

દુઃખશોકેન સન્તપ્તો ન શક્નોતિ વિચેષ્ટિતુમ્

દુઃખ અને શોકથી તપાતો, એ હલનચલન પણ કરી શકતો નહોતો.

કિં ત્વયા ચેષ્ટિતં મહ્યં યસ્ત્વેવં પરિધાવસિ

તમે મારા પર શું કર્યું છે, જે તમે આમ દોડો છો?

તતઃ પ્રોવાચ તં શ્વાદં માનુષાહારલોલુપઃ

પછી એ માનવમાંસ ખાવાની લાલચ ધરાવતો રાક્ષસ તેને બોલ્યો.

વિધાત્રા વિહિતસ્ત્વં વ આહારઃ પારણાવિધૌ

સૃષ્ટિકર્તાની ઇચ્છાથી, ઉપવાસ તોડવાનો સમયે તું મારું ભોજન છે.

તૃપ્તિં યાસ્યામિ પરમાં વિધાત્રા વિહિતાં મમ 139.

મને જે તૃપ્તિ સૃષ્ટિકર્તાએ આપી છે, એ હું પ્રાપ્ત કરીશ.

રાક્ષસં છન્દયામાસ મમ ભક્ત્યા વ્યવસ્થિતઃ

એણે મારી ભક્તિથી સ્થિર રહીને રાક્ષસને પ્રસન્ન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.

અવશ્યમેતત્કર્તવ્યં ધાત્રા દત્તં યથા તવ

આ તો જરૂર કરવું જ પડશે, કારણ કે સૃષ્ટિકર્તાએ તને આપ્યું છે.

ઉદ્યંસ્તત્ર ગત્વાહમુપાસ્ય વિધિના હરિમ્

પછી સવારે ત્યાં જઈને, મેં વિધિ પ્રમાણે હરિની પૂજા કરી.

વિષ્ણોઃ સન્તોષણાર્થાય યતો મે વ્રતમાસ્થિતમ્

વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરવા માટે મેં આ વ્રત ધારણ કર્યું છે.

શ્વપાકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મરક્ષઃ ક્ષુધાર્દિતઃ

શ્વપાકના શબ્દો સાંભળી, ભૂખથી પીડાતો બ્રહ્મરાક્ષસ—

રક્ષસો મુખવિભ્રષ્ટઃ પુનરાગન્તુમિચ્છસિ

રાક્ષસે મોઢું ખોલીને પૂછ્યું: 'તને ફરી પાછા આવવું છે?'

યદ્યપ્યહં હિ ચાણ્ડાલઃ પૂર્વકર્મવિદૂષિતઃ

હું ચાંદાળ છું, અને પૂર્વકર્મથી દૂષિત છું—

શૃણુ મત્સમયં રક્ષો યેનાહં પુનરાગમમ્

હે રાક્ષસ, સાંભળ, હું જે પ્રતિજ્ઞા કરી છે, એથી હું પાછો આવ્યો છું.

સત્યેન પુનરેષ્યામિ મન્યસે યદિ મુંચ મામ્ 139.

હું સાચી પ્રતિજ્ઞા કરીને ફરી પાછો આવીશ; જો તને વિશ્વાસ હોય તો મને છોડ.

સત્યેન સિદ્ધિં પ્રાપ્તા હિ ઋષયો બ્રહ્મવાદિનઃ

સત્યથી જ બ્રહ્મવિદ્યા ધરાવનારા ઋષિઓએ સિદ્ધિ મેળવી છે.

સત્યં જયન્તિ રાજાનસ્ત્રીણ્યેતાન્યબ્રુવન્નૃતમ્

સત્યથી રાજાઓ અને સ્ત્રીઓ વિજયી થાય છે; એ લોકો ક્યારેય અસત્ય બોલતા નથી.

સત્યેન તપતે સૂર્યઃ સોમઃ સત્યેન રજ્યતે

સત્યથી સૂર્ય તેજ આપે છે; સત્યથી ચંદ્ર આનંદિત થાય છે.

અસ્નાતાનાં ગતિં યાસ્યે યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, જેમણે સ્નાન કર્યું નથી તેમનું જે અંત આવે છે, એ જ મારું પણ થશે.

તાં ગતિં સમ્પ્રપદ્યેઽહં યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, એ જ અંત મને પણ મળશે.

તાં ગતિં સમ્પ્રપદ્યેઽહં યદ્યં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, એ જ અંત મને પણ મળશે.

તેષાં ગતિં પ્રપદ્યેઽહં યદ્યહં નાગમે પુનઃ

હું ફરી પાછો ન આવું તો, તેમનો જે અંત થાય છે, એ જ મને પણ મળશે.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં ગચ્છ શીઘ્રં નમોઽસ્તુ તે

તેણે મીઠાં શબ્દો કહ્યા: 'તુજને વંદન, તું જલ્દી જા.'

પુનર્ગાયતિ મહ્યં વૈ મમ ભક્તૌ વ્યવસ્થિતઃ

મારા પર ભક્તિ રાખીને, એ ફરીથી મારા માટે ગાન કરશે.

નમો નારાયણાયેતિ શ્વપાકઃ પરિવર્ત્તતે 139.

'નમો નારાયણ' કહીને, એ શ્વપાક પાછો વળી ગયો.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં ચાણ્ડાલં કૃતનિશ્ચયમ્

તેણે નિશ્ચય કરનાર ચાંડાળને મીઠાં શબ્દો કહ્યા.

જાનન્કૌણપપં તં ચ ન ત્વં મર્ત્તુમિહાર્હસિ

એ જાણતો હતો કે એ મૃતાંશ ખાય છે, તો કહ્યું: 'તારે અહીં મરવું નહીં.'

સમયો મે કૃતઃ પૂર્વં રાક્ષસેન હિ ભક્ષતા

મારો વચન પહેલેથી જ રાક્ષસને મને ખાવાનું આપેલું છે.