વરાહપુરાણમ્

નદીનાં ચૈવ નિર્ઘોષો મયૂરાણાં ચ નિઃસ્વનઃ

નદીઓના ગર્જના અને મોરોના પોકારનો અવાજ સંભળાય છે.

વાતાઃ પ્રવાન્તિ તે તત્ર શિખીનાં ચ સુખાવહાઃ

ત્યાં પવન હળવે ફૂંકાય છે, જે મોરોને આનંદ આપે છે.

ગચ્છત્યેવં સ કાલો હિ મેઘદુન્દુભિનાદિતઃ 138.

આ રીતે, મેઘોના ઢોલ જેવા ગર્જન સાથે એ ઋતુ પસાર થાય છે.

તડાગાનિ પ્રસન્નાનિ કુમુદોત્પલવન્તિ ચ

તળાવો સ્વચ્છ છે અને તેમાં કમળ તથા કુમુદ ફૂલ્યા છે.

પ્રવાન્તિ સુસુખા વાતાઃ સુગન્ધાશ્ચ સુશીતલાઃ

મધુર, સુગંધિત અને ઠંડા પવન ફૂંકાય છે.

એવં શરદિ નિર્વૃત્તે કૌમુદે સમુપાગતે

આ રીતે શરદ ઋતુ પૂર્ણ થાય છે અને કૌમુદીનું પર્વ આવે છે.

એકાદશ્યાં તતઃ સુભ્રુ સ્નાતૌ ક્ષૌમવિભૂષિતૌ

પછી, એકાદશી ના દિવસે, સ્નાન કરીને અને કાપડ પહેરીને—

ઉષિતાસ્ત્વત્ર ષણ્માસાન્સુખં ચ દ્વાદશી ભવેત્

અહીં છ મહિના સુખથી વિતાવીને, હવે દ્વાદશી આવે છે.

પિત્રોસ્તુ વચનં શ્રુત્વા સ પુત્રો ધર્મનિષ્ઠિતઃ

પિતાના વચન સાંભળી, એ ધર્મમાં સ્થિર પુત્ર—

એવમેતન્મહાભાગ યત્ત્વયા પરિભાષિતમ્

મહાભાગ્યશાળી, તમે જે કહ્યું એ જ સાચું છે.

એષા વૈ દ્વાદશી તાત પ્રભુનારાયણપ્રિયા

આ જ દ્વાદશી છે, પ્રિય, જે ભગવાન નારાયણને ખૂબ જ પ્રિય છે.

દદતેઽસ્યાં પ્રહૃષ્ટાશ્ચ દ્વાદશ્યાં કૌમુદે સિતે

આ ઉજળી કૌમુદીની દ્વાદશી પર, આનંદિત લોકો દાન આપે છે.

તેન દાનપ્રભાવેણ વિષ્ણુતોષકરેણ ચ 138.

આ દાનની શક્તિથી, જે વિષ્ણુને પ્રસન્ન કરે છે—

એવં કથયતાં તેષાં પ્રભાતા રજની શુભા

આ રીતે વાતો કરતાં કરતાં, શુભ રાત્રિ પૂરી થઈ અને સવાર થઈ.

શુચિર્ભૂત્વા યથાન્યાયં ક્ષૌમવસ્ત્રવિભૂષિતઃ

શુદ્ધ થઈને, યોગ્ય રીતે, કાપડ પહેરીને—

ઉભૌ તચ્ચરણૌ ગૃહ્ય પિતરૌ સમભાષત

એણે બંને પિતામાતાના પગ પકડીને તેમને સંબોધ્યા.

યદ્ભવાન્પૃચ્છતે તાત ગુહ્યં સૌકરવં પ્રતિ

પિતા, તમે જે પણ પૂછો છો, વરાહના રહસ્ય વિષે—

ભક્ષિતાશ્ચ પતંગા મે અજીર્ણેનાતિપીડિતઃ

મારે કીટકો ખાધા અને અજીર્ણથી બહુ પીડાઈ ગયો.

દૃષ્ટ્વા માં વિહ્વલં બાલા ગૃહીત્વા ક્રીડિતું ગતાઃ

મને ગૂંચવાયેલો જોઈ, બાળકો મને પકડી રમવા લઈ ગયા.

ત્વયા દૃષ્ટો મયા દૃષ્ટો હ્યં ચેતિ કલિઃ કૃતઃ

તમે મને જોયો અને મેં તમને જોયા—એ રીતે સ્પર્ધા થઈ.

ન મમેતિ તવેત્યુક્ત્વા હ્યાદિત્યં તીર્થમુત્તમમ્

'મારું નહીં, તમારું' એમ કહીને હું આદિત્યના શ્રેષ્ઠ તીર્થે ગયો.

તત્ર મુક્તા મયા પ્રાણાઃ સૂર્યતીર્થે મહૌજસિ

ત્યાં, સૂર્યના મહાન તીર્થે, મેં પ્રાણ છોડી દીધા.

જાતસ્તવ સુતો માતસ્તદેતદ્દિનમુત્તમમ્ 138.

માતા, તારો દીકરો જન્મ્યો; આજનો દિવસ એ શુભ દિવસ છે.

વ્યતીતાનિ ચ ગુહ્યં તે કથનં મમ ચૈવ યત્

જે ઘટ્યું તેનું રહસ્ય અને મારી વાત મેં તને કહી દીધી.

અહં કર્મ કરિષ્યામિ ગચ્છ તાત નમોઽસ્તુ તે

હું મારું કર્તવ્ય કરીશ; તું જા, પ્રિય, તને વંદન.

વિષ્ણુપ્રોક્તાનિ કર્માણિ યં યં કારયિતા ભવાન્

વિષ્ણુએ જે કર્મો કહ્યાં છે, તે તારે કરાવવાના છે.

વટમાલા યથાન્યાયં કર્મસંસારમોક્ષણમ્

વટપાનની માળા યોગ્ય રીતે ધારવી કર્મના બંધનથી મુક્તિ આપે છે.

કૃત્વા તુ વિપુલં કર્મ તતઃ પંચત્વમાગતાઃ

મોટા પુણ્યકર્મો કર્યા પછી, તેઓ મૃત્યુ પામ્યા.

વિમુક્તાઃ સર્વસંસારાચ્છ્વેતદ્વીપમુપાગતાઃ

સર્વ સંસારથી મુક્ત થઈ, તેઓ શ્વેતદ્વીપે પહોંચ્યા.