વરાહપુરાણમ્

કુતો જાતઃ ક્વ સંબદ્ધઃ કસ્ય માતા પિતાથવા

ક્યાંથી જન્મ્યો, કોને જોડાયો, કોણ માતા કે પિતા છે?

માતાપિતૃસહસ્રાણિ પુત્રદારશતાનિ ચ

હજારો માતા-પિતા અને સૈંકડો પુત્રો તથા પત્નીઓ મળ્યા છે—

એવં ચિન્તાં સમાસાદ્ય મા શુચો જનનિ ક્વચિત્ 138.

આવી વિચારણા કરીને, એ મા, કદી દુઃખ ન કર.

અહો બત મહદ્ગુહ્યં કિમેતત્તાત કથ્યતામ્

અરે, આ તો મોટું રહસ્ય છે! પિતા, કૃપા કરીને એ કહો.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં જનનીં પિતરં તથા

તેણે પોતાની માતા અને પિતાને મીઠાં શબ્દો કહ્યા.

તત્પૃચ્છ્યતાં ભવદ્ભ્યાં હિ ગુહ્યં સૌકરવં પ્રતિ

તમારે બંનેએ એ સૌકરવ વિશેનું રહસ્ય પૂછવું જોઈએ.

સૂર્યતીર્થં સમાસાદ્ય યત્તાત પરિપૃચ્છસિ

સૂર્ય તીર્થ પર પહોંચી, પિતા, તમે જે પૂછો છો—

ગમને કૃતસંકલ્પૌ તતઃ સૌકરવં પ્રતિ

જ્યારે જવાનું નક્કી કર્યું, પછી એ સૌકરવ વિશે—

ગતઃ સ પદ્મપત્રાક્ષ આભીરાણાં જનેશ્વરઃ

પદ્મપત્ર જેવી આંખો ધરાવતો, આભીર લોકોનો રાજા ત્યાં ગયો.

અગ્રે સર્વાસ્તાઃ પ્રયયુર્દ્રવ્યેણ ચ સમાયુતાઃ

બધા સાથે ધન લઇ આગળ વધ્યા.

તતઃ પૂર્વાર્દ્ધયામેન માઘમાસે ત્રયોદશી

પછી, માઘ માસની તેરમી તારીખે, દિવસના પહેલા ભાગે—

મુહૂર્ત્તેન ચ તેનૈવ ગમનં કુરુતે તતઃ

એ જ સમયે, તેણે મુસાફરી શરૂ કરી.

અથ દીર્ઘેણ કાલેન નારાયણમુદાવહાઃ 138.

પછી, લાંબા સમય પછી, તમે નારાયણને લાવ્યા.

સ્નાતાઃ સન્તર્પ્ય ચ પિતૄન્મમ વસ્ત્રવિભૂષિતાઃ

સ્નાન કરીને, પિતૃઓને તૃપ્ત કરી, નવા વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી સજ્જ થયા.

તત્ર ભઙ્ગુરસો નામ મમ કર્મપરાયણઃ

ત્યાં ભંગુરસ નામે એક, મારા કામમાં લાગેલો હતો.

તતઃ સ પ્રદદૌ તસ્ય વિંશા ગાવો મહાધનાઃ

પછી તેણે તેને વિશાળ મૂલ્યની વીસ ગાયો આપી.

પ્રદદૌ ધનરત્નાનિ નિત્યમેવ દિને દિને

દિવસે દિવસે, તે હંમેશાં ધન અને રત્નો આપતો.

એવં તુ વસતસ્તસ્ય વર્ષાકાલ ઉપાગતઃ

એ રીતે ત્યાં રહેતો રહ્યો, ત્યારે વરસાદી ઋતુ આવી.

પુષ્પિતાનિ કદમ્બાનિ કુટજાર્જ્જુનકાનિ ચ

કદંબ, કુટજ અને અર્જુનના વૃક્ષો ફૂલી ઉઠ્યા.

ગર્જ્જતાં ગુઞ્જતાં ચૈવ ધારાપાતનિપાતિતાઃ

ગર્જન અને ગુંજ સાથે, વરસાદની ધારો તેમને તોડીને નીચે પાડી દે છે.

નદીનાં ચૈવ નિર્ઘોષો મયૂરાણાં ચ નિઃસ્વનઃ

નદીઓના ગર્જના અને મોરોના પોકારનો અવાજ સંભળાય છે.

વાતાઃ પ્રવાન્તિ તે તત્ર શિખીનાં ચ સુખાવહાઃ

ત્યાં પવન હળવે ફૂંકાય છે, જે મોરોને આનંદ આપે છે.

ગચ્છત્યેવં સ કાલો હિ મેઘદુન્દુભિનાદિતઃ 138.

આ રીતે, મેઘોના ઢોલ જેવા ગર્જન સાથે એ ઋતુ પસાર થાય છે.

તડાગાનિ પ્રસન્નાનિ કુમુદોત્પલવન્તિ ચ

તળાવો સ્વચ્છ છે અને તેમાં કમળ તથા કુમુદ ફૂલ્યા છે.

પ્રવાન્તિ સુસુખા વાતાઃ સુગન્ધાશ્ચ સુશીતલાઃ

મધુર, સુગંધિત અને ઠંડા પવન ફૂંકાય છે.

એવં શરદિ નિર્વૃત્તે કૌમુદે સમુપાગતે

આ રીતે શરદ ઋતુ પૂર્ણ થાય છે અને કૌમુદીનું પર્વ આવે છે.

એકાદશ્યાં તતઃ સુભ્રુ સ્નાતૌ ક્ષૌમવિભૂષિતૌ

પછી, એકાદશી ના દિવસે, સ્નાન કરીને અને કાપડ પહેરીને—

ઉષિતાસ્ત્વત્ર ષણ્માસાન્સુખં ચ દ્વાદશી ભવેત્

અહીં છ મહિના સુખથી વિતાવીને, હવે દ્વાદશી આવે છે.

પિત્રોસ્તુ વચનં શ્રુત્વા સ પુત્રો ધર્મનિષ્ઠિતઃ

પિતાના વચન સાંભળી, એ ધર્મમાં સ્થિર પુત્ર—