વરાહપુરાણમ્

ચિન્તયિષ્યતિ ભદ્રં તે યદા તત્પ્રાપ્નુયા વયઃ

જ્યારે તું એ ઉંમરે પહોંચશે, ત્યારે તારા માટે જે શુભ છે એ વિચારીશ.

કિમિદં ચિન્તિતં વત્સ ગમને સૌકરં પ્રતિ

બેટા, તું આ વરાહના માર્ગે જવાની વાત શા માટે વિચારી છે?

અમ્બેતિ ભાષસેઽદ્યાપિ કથમેતદ્વિચિન્તિતમ્ 138.

તુ હજુ પણ મને 'માતા' કહી બોલાવે છે; તો પછી આ વિચાર કેમ આવ્યો?

અપરાધો ન વિદ્યેત પુત્ર ક્ષેત્રગૃહેષ્વપિ

પુત્ર, ખેતર કે ઘરઘરમાં પણ કોઈ અપમાન થતું નથી.

રુષ્ટેન વાપિ ભીષાયૈ ગૃહ્યતે ચૈવ યષ્ટિકા

કોઈ ગુસ્સે થાય ત્યારે ડરથી લાકડી પણ ઉઠાવી લે છે.

ઇતિ માતુર્વચઃ શ્રુત્વા સ વૈશ્યકુલનન્દનઃ

આ રીતે માતાના વચન સાંભળીને, એ વૈશ્યકુળના આનંદને

ઉષિતોઽસ્મિ તદંગેષુ ગર્ભસ્થઃ કુક્ષિસંભવઃ

હું તો એ અંગોમાં રહ્યો છું, માતાના ગર્ભમાં ઉદ્ભવ્યો છું.

સ્તનૌ હ્યેતૌ મયા પીતૌ લલિતેન વિજૃમ્ભિતૌ

આ બે સ્તન મેં પ્રેમથી અને રમતાં પીધાં છે.

અમ્બ ત્વં મયિ કારુણ્યં કુરુષ્વ ખલુ ચોચિતમ્

માતા, મારી ઉપર તું યોગ્ય રીતે દયા કરજે.

આયાન્તિ ચ પુનર્યાન્તિ ગતા ગચ્છન્તિ ચાપરે

કોઈ આવે છે, પાછા જાય છે; કોઈ વિદાય લે છે, તો બીજાં આવે છે.

કુતો જાતઃ ક્વ સંબદ્ધઃ કસ્ય માતા પિતાથવા

ક્યાંથી જન્મ્યો, કોને જોડાયો, કોણ માતા કે પિતા છે?

માતાપિતૃસહસ્રાણિ પુત્રદારશતાનિ ચ

હજારો માતા-પિતા અને સૈંકડો પુત્રો તથા પત્નીઓ મળ્યા છે—

એવં ચિન્તાં સમાસાદ્ય મા શુચો જનનિ ક્વચિત્ 138.

આવી વિચારણા કરીને, એ મા, કદી દુઃખ ન કર.

અહો બત મહદ્ગુહ્યં કિમેતત્તાત કથ્યતામ્

અરે, આ તો મોટું રહસ્ય છે! પિતા, કૃપા કરીને એ કહો.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં જનનીં પિતરં તથા

તેણે પોતાની માતા અને પિતાને મીઠાં શબ્દો કહ્યા.

તત્પૃચ્છ્યતાં ભવદ્ભ્યાં હિ ગુહ્યં સૌકરવં પ્રતિ

તમારે બંનેએ એ સૌકરવ વિશેનું રહસ્ય પૂછવું જોઈએ.

સૂર્યતીર્થં સમાસાદ્ય યત્તાત પરિપૃચ્છસિ

સૂર્ય તીર્થ પર પહોંચી, પિતા, તમે જે પૂછો છો—

ગમને કૃતસંકલ્પૌ તતઃ સૌકરવં પ્રતિ

જ્યારે જવાનું નક્કી કર્યું, પછી એ સૌકરવ વિશે—

ગતઃ સ પદ્મપત્રાક્ષ આભીરાણાં જનેશ્વરઃ

પદ્મપત્ર જેવી આંખો ધરાવતો, આભીર લોકોનો રાજા ત્યાં ગયો.

અગ્રે સર્વાસ્તાઃ પ્રયયુર્દ્રવ્યેણ ચ સમાયુતાઃ

બધા સાથે ધન લઇ આગળ વધ્યા.

તતઃ પૂર્વાર્દ્ધયામેન માઘમાસે ત્રયોદશી

પછી, માઘ માસની તેરમી તારીખે, દિવસના પહેલા ભાગે—

મુહૂર્ત્તેન ચ તેનૈવ ગમનં કુરુતે તતઃ

એ જ સમયે, તેણે મુસાફરી શરૂ કરી.

અથ દીર્ઘેણ કાલેન નારાયણમુદાવહાઃ 138.

પછી, લાંબા સમય પછી, તમે નારાયણને લાવ્યા.

સ્નાતાઃ સન્તર્પ્ય ચ પિતૄન્મમ વસ્ત્રવિભૂષિતાઃ

સ્નાન કરીને, પિતૃઓને તૃપ્ત કરી, નવા વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી સજ્જ થયા.

તત્ર ભઙ્ગુરસો નામ મમ કર્મપરાયણઃ

ત્યાં ભંગુરસ નામે એક, મારા કામમાં લાગેલો હતો.

તતઃ સ પ્રદદૌ તસ્ય વિંશા ગાવો મહાધનાઃ

પછી તેણે તેને વિશાળ મૂલ્યની વીસ ગાયો આપી.

પ્રદદૌ ધનરત્નાનિ નિત્યમેવ દિને દિને

દિવસે દિવસે, તે હંમેશાં ધન અને રત્નો આપતો.

એવં તુ વસતસ્તસ્ય વર્ષાકાલ ઉપાગતઃ

એ રીતે ત્યાં રહેતો રહ્યો, ત્યારે વરસાદી ઋતુ આવી.

પુષ્પિતાનિ કદમ્બાનિ કુટજાર્જ્જુનકાનિ ચ

કદંબ, કુટજ અને અર્જુનના વૃક્ષો ફૂલી ઉઠ્યા.