વરાહપુરાણમ્

નષ્ટસંજ્ઞો હતજ્ઞાનો નષ્ટયોગબલોઽબલઃ

જેણે સંજ્ઞાન ગુમાવી, જ્ઞાન ગુમાવ્યું, યોગબળ ખોવાયું, એ હવે નિર્બળ થયો છે.

કિમિદં તિષ્ઠસે રુદ્ર કશ્મલેન સમાવૃતઃ

હે રુદ્ર, તું શા માટે અહીં ઊભો છે અને શા માટે મનમાં ગૂંચવણમાં પડ્યો છે?

ત્વં વૈશાખ્યં વિયોગં ચ ત્વં યોનિસ્ત્વં પરાયણમ્

તું વૈશાખના વિયોગ પણ છે, તું જ મૂળ છે અને તું જ અંતિમ આશ્રય છે.

કિં ન બુધ્યતિ ચાત્માનં ગણૈઃ પરિવૃતો ભવાન્

તારા આસપાસ તારા ગણા હોવા છતાં તું પોતાને કેમ ઓળખતો નથી?

તન્મમાચક્ષ્વ તત્ત્વેન યત્પૃષ્ટોસિ મયા ભવાન્

હું જે તને પૂછ્યું છે, એ સાચું સાચું મને કહેજે.

તવ ચૈવ પ્રિયાર્થાય યેનાહમિહ ચાગતઃ

અને તારી પ્રિય માટે જ હું અહીં આવ્યો છું.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં પાપસન્તપ્તલોચનઃ

પાપથી આંખો દઝી ગયેલી, છતાં તેણે મધુર વચન કહ્યાં.

દેવં નારાયણં ચૈકં સર્વલોકમહેશ્વરમ્ 136.

એ એક ભગવાન નારાયણ છે, જે બધા લોકોના મહેશ્વર છે.

લબ્ધો યોગશ્ચ સાઙ્ખ્યં ચ જાતોઽસ્મિ વિગતજ્વરઃ

હું યોગ અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરી ચૂક્યો છું અને હવે દુઃખથી મુક્ત થયો છું.

અહં ત્વાં તુ વિજાનામિ માં ત્વં જાનાસિ માધવ

હું તને ઓળખું છું અને તું મને ઓળખે છે, હે માધવ.

બ્રહ્માણં તુ વિજાનાતિ નાવયોરન્તરેણ હિ

પણ બ્રહ્મા તો આપણાં વચ્ચે જ જાણે છે, એથી આગળ નહિ.

એવં મહ્યં હરો વાક્યમુક્ત્વા ભૂતમહેશ્વરઃ

આ રીતે, હરો એ, ભૂતોના મહેશ્વરે, મને આ વચન કહ્યાં.

તવ વિષ્ણો પ્રસાદેન મયા તત્ત્રિપુરં હતમ્

હે વિષ્ણુ, તારી કૃપાથી મેં તે ત્રિપુરને નાશ કર્યો છે.

બાલવૃદ્ધા હતાસ્તત્ર વિસ્ફુરન્તો દિશો દશ

ત્યાં બાળકો અને વૃદ્ધો માર્યા ગયા, દસ દિશામાં વિખેરાઈ ગયા.

પ્રણષ્ટયોગમાયશ્ચ નષ્ટૈશ્વર્યશ્ચ માધવ

હે માધવ, તેમનું યોગ અને માયા ગુમાઈ ગયું, અને તેમનું રાજપણું પણ નાશ પામ્યું.

વિષ્ણો તત્ત્વેન મે બ્રૂહિ શોધનં પાપ નાશનમ્

હે વિષ્ણુ, મને સાચી રીતે કહો કે કયું સાધન પાપનો નાશ કરે છે અને શુદ્ધિ આપે છે.

એવં ચિન્તાત્મનસ્તસ્ય મયા રુદ્રસ્ય ભાષિતમ્

એ રીતે જ્યારે તે મનમાં વિચારી રહ્યો હતો, ત્યારે મેં રુદ્રને વાત કરી.

મમૈવં વચનં શ્રુત્વા ભગવાન્પરમેશ્વરઃ 136.

મારા આ શબ્દો સાંભળીને ભગવાન પરમેશ્વરે—

કીદૃશઃ સમલો વિષ્ણો યત્ર ગચ્છામહે વયમ્

હે વિષ્ણુ, એ કયું સ્થાન છે જ્યાં આપણે જઈશું અને જ્યાં બધું સમાન છે?

તત્પાપશોધનાર્થાય મયા વાક્યં પ્રભાષિતમ્

એ પાપને દૂર કરવા માટે મેં આ વચન કહ્યાં છે.

સ્વયં તિષ્ઠન્તિ વૈ તત્ર મનુજા વિગતસ્પૃહઃ

ત્યાં મનુષ્યો પોતાની ઈચ્છાથી, સર્વે ઈચ્છાઓથી મુક્ત રહીને, વસે છે.

તત્ર વર્ષસહસ્રાણિ દિવ્યાન્યેવ દૃઢવ્રતઃ

ત્યાં, દૃઢ સંકલ્પથી, તેઓ હજારો દિવ્ય વર્ષો સુધી રહે છે.

હતાનાં ચૈવ માંસાનિ યે ચ ભોજ્યાસ્તવ પ્રિયાઃ

જે મારેલા લોકોનું માંસ અને તને પ્રિય ભોજન છે—

પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે તુ સ્થિત્વા ત્વં સમલે પુનઃ

જ્યારે હજાર વર્ષ પૂરા થાય, ત્યારે તું ફરી શુદ્ધ બનીને ઉભો રહેશે.

તત્ર જ્ઞાસ્યસિ ચાત્માનં ગૌતમાશ્રમસંસ્થિતઃ

ત્યાં, ગૌતમના આશ્રમમાં રહીને, તું પોતાને ઓળખી શકીશ.

સતતં પાપસમ્પન્નં કપાલં શિરસિ સ્થિતમ્

પાપથી ભરેલું ખોપરું સતત તારા માથે રહેશે.

એવં રુદ્રં વરં દત્ત્વા તત્રૈવાન્તર્હિતોઽભવમ્

આ રીતે, મેં રુદ્રને વર આપ્યા પછી, ત્યાં જ અદૃશ્ય થયો.

અતો ન રોચતે ભૂમે શ્મશાનં મે કદાચન 136.

એથી, હે ધરા, મને ક્યારેય શ્મશાન ગમતું નથી.

એતત્તે કથિતં ભદ્રે શ્મશાનં મે જુગુપ્સિતમ્

હે સુભાગ્યવતી, મેં તને કહેલું કે શ્મશાન મને કેમ અપ્રિય છે.