વરાહપુરાણમ્

મમાગ્રતો વરારોહે પ્રજ્વાલ્ય ચ હુતાશનમ્

મારી સામે, વેદિક પર, પવિત્ર અગ્નિ પ્રગટાવવી જોઈએ.

તતઃ શિષ્યો ગુરુશ્ચૈવ દીક્ષિતઃ શુચિરુત્તમઃ 128.

પછી શિષ્ય અને ગુરુ, બંને દીક્ષા લીધેલા અને શુદ્ધ મનવાળા, આગળ વધે છે.

મન્ત્રઃ – યા ધારિતા પૂર્વપિતામહેન બ્રહ્મણ્યદેવેન ભવોદ્ભવેન

મંત્ર: જે પૂર્વજોએ, બ્રહ્મનિષ્ઠ દેવ અને ભવોદ્ભવએ ધારણ કર્યું હતું.

તત એતેન મન્ત્રેણ ગુરુર્ગૃહ્ય ગણાન્તિકમ્

પછી આ મંત્રથી ગુરુ શિષ્યને સાથે લઈ સેવા કરનાર સમૂહ પાસે જાય છે.

મન્ત્રઃ – નારાયણસ્ય દક્ષિણગાત્રજાતાં સ્વશિષ્ય ગૃહ્ણીષ્વ સમયેન દેવીમ્

મંત્ર: હે શિષ્ય, યોગ્ય વિધિથી, નારાયણના દક્ષિણ શાખામાંથી જન્મેલી દેવીને સ્વીકાર.

ધરણ્યુવાચ પ્રસાધનવિધિં ચૈવ કેન મન્ત્રેણ કલ્પયેત્

ધરાએ પૂછ્યું: કયા મંત્રથી શૃંગારવિધિ સ્થાપિત કરવી?

અકર્મણ્યેન મુચ્યેત તવ કર્મપરાયણઃ

તારા નિષ્ક્રિયતાથી કર્મમાં તત્પર વ્યક્તિ મુક્તિ પામે છે.

ધર્મસંયુક્તવાક્યેન પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્

તે ધર્મયુક્ત વચનોથી વસુંધરાને ઉત્તર આપ્યો.

શ્રીવરાહ ઉવાચ સ્નાનસ્યૈવોપચારાણિ યાનિ કુર્વન્તિ કર્મ્મિણઃ

શ્રીવરાહે કહ્યું: જે સ્નાનવિધિ કર્મકાંડીઓ કરે છે—

વૃત્તેષ્વેવોપચારેષુ જલપ્રાધાનિકેષુ ચ

જે વિધિઓ મુખ્યત્વે પાણીથી સંબંધિત છે—

યથા મન્ત્રેણ દાતવ્યં તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હે વસુંધરા, મંત્રથી કેવી રીતે આપવું તે મારી પાસેથી સાંભળ.

અઞ્જનં કઙ્કતીં ચૈવ શીઘ્રમેવ પ્રસાદયેત્ 128.

એને તુરંત કાજલ અને કાંગરી તૈયાર કરવી જોઈએ.

અઞ્જલૌ કઙ્કતીં ગૃહ્ય ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

હાથમાં કાંગરી લઈને, આ મંત્ર બોલવો જોઈએ.

મન્ત્રઃ – એતાં કઙ્કતીમઞ્જલિસ્થાં પ્રગૃહ્ય પ્રસીદ નારાયણ શિરઃ પ્રસાધિ હિ

મંત્ર: આ કાંગરી હાથમાં લઈને, હે નારાયણ, કૃપા કર; માથું શોભાવ.

મહાનુભાવ વિશ્વનેત્રે સ્વનેત્રે યાભ્યાં પશ્યસે ત્વં ત્રિલોકીમ્

હે મહાન, હે વિશ્વના નેતા, તું પોતાના નેત્રોથી ત્રણેય લોકને જુએ છે.

તતઃ સંસ્નાપયેદ્દેવં મન્ત્રેણાનેન સુવ્રતમ્

પછી આ મંત્રથી સુવ્રત દેવતાનું સ્નાન કરાવવું જોઈએ.

મન્ત્રઃ – દેવદેવ સ્નાનીયમિદં મમ કલ્પિતં સુવર્ણકલશં ગૃહાણ પ્રસીદ એષોઽઞ્જલિર્મયા પરિકલ્પિતઃ સ્નાહિ સ્નાહીતિ

મંત્ર: હે દેવોના દેવ, મારાથી તૈયાર કરેલું આ સ્નાન સ્વીકારો, સુવર્ણ કળશ લો, કૃપા કરો. આ અંજલિ મારાથી અર્પણ છે; સ્નાન કરો, સ્નાન કરો.

નમો નારાયણેત્યુક્ત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્

'નમો નારાયણ' એમ બોલીને, પછી આ મંત્રનું પઠન કરવું જોઈએ.

ય એતેન વિધાનેન મમ કર્મણિ દીક્ષિતઃ કુશિષ્યાય ન દાતવ્યા પિશુનાય શઠાય ચ

જે મારા વિધિ પ્રમાણે દીક્ષા લે છે, એ મંત્ર અયોગ્ય શિષ્ય, દુર્ભાવનાવાળો કે કપટી માણસને આપવો નહીં.

એષા ચૈવ વરારોહે ગૃહીત્વા ગણનાન્તિકા

હે સુન્દરી, આ મંત્ર લઈ, તેને જાપમાળાની પાસે રાખવો.

ઉત્તમાષ્ટાધિકશતં પંચાશત્તુર્યમધ્યમા 128.

સૌથી શ્રેષ્ઠ માળા એકસો આઠ દાણાની હોય છે, મધ્યમ પચાવન અને નીચી બત્રીસ દાણાની.

રુદ્રાક્ષૈરુત્તમા સા તુ મધ્યમા પુત્રજીવકૈઃ

શ્રેષ્ઠ માળા રુદ્રાક્ષની બનેલી હોય છે, મધ્યમ પુત્રજીવના બીજની.

એતત્કશ્ચિન્ન જાનાતિ જન્માન્તરશતૈરપિ

આ વાતને સો જન્મ સુધી પણ કોઈ જાણતું નથી.

નોચ્છિષ્ટઃ સંસ્પૃશેત્તાં તુ સ્ત્રીણાં હસ્તે ન કારયેત્

અપવિત્ર માણસે તેને સ્પર્શ કરવી નહીં, અને સ્ત્રીઓના હાથમાં પણ આપવી નહીં.

ન દર્શયેચ્ચ કસ્યાપિ ચિન્તયિત્વા તુ પૂજયેત્

તેને કોઈને બતાવવું નહીં; મનમાં વિચારીને તેની પૂજા કરવી.

એવં હિ વિધિપૂર્વેણ પાલયેત ગણાન્તિકામ્

આ રીતે વિધિ પ્રમાણે જાપમાળાની સાચવણી કરવી.

એવં વિષ્ણોર્વચઃ શ્રુત્વા ધરણી સંશિતવ્રતા

વિષ્ણુના આ વચન સાંભળી, પૃથ્વી જે વ્રતમાં અડગ હતી, એ બોલી.

દર્પણં તે કથં દેયં તન્મમાખ્યાહિ માધવ

હે માધવ, દર્પણ કેવી રીતે આપવો એ મને કહો.

ધરણ્યાસ્તદ્વચઃ શ્રુત્વા વરાહઃ પુનરબ્રવીત્

પૃથ્વીના આ વચન સાંભળી, વરાહે ફરી કહ્યું.