વરાહપુરાણમ્

જાનુભ્યામવનિઙ્ગત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્

ઘૂંટણે જમીનને સ્પર્શી, આ મંત્ર બોલવો.

મન્ત્રઃ – અહં હિ વૈશ્યો ભવન્તમુપાગતઃ પ્રમુચ્ય કર્માણિ ચ વૈશ્યયોગમ્ 128.

મંત્ર – હું વૈશ્ય, મારા બધા કર્મો અને વૈશ્યયોગ છોડી, તારી પાસે આવ્યો છું.

મામેવં સોપિ ચોક્ત્વા વૈ મમ કર્મપ્રસાદવાન્

આ રીતે બોલ્યા પછી, એ પણ મારી સેવા-પરાયણ બને છે.

ત્યક્ત્વા વૈ કૃષિગોરક્ષાવાણિજ્યક્રયવિક્રયમ્

ખેતર, પશુપાલન અને વેપાર—ખરીદી વેચાણ બધું છોડીને,

દેવાભિવાદનં કૃત્વા પુરો ભાગવતેષુ ચ

દેવતાઓ અને ભગવતભક્તોને આગળ વંદન કરીને,

એવં દીક્ષા તુ વૈશ્યાનાં મમ માર્ગાનુસારિણામ્

મારા માર્ગે ચાલતા વૈશ્ય માટે આવી દીક્ષા છે,

શૂદ્રસ્યાપિ પ્રવક્ષ્યામિ મદ્ભક્તસ્ય વરાઙ્ગને

હવે, શ્રેષ્ઠાંગી, મારા ભક્ત એવા શૂદ્ર માટેની દીક્ષા કહું છું,

દીક્ષાકામસ્ય શૂદ્રસ્ય શીઘ્રં તાનિ પ્રકલ્પયેત્

દીક્ષા ઈચ્છતા શૂદ્ર માટે આ વિધિઓ જલદી કરવી જોઈએ,

અષ્ટહસ્તાં તતો દેવિ સઁલ્લિપ્ય નીયતાં તતઃ

પછી, દેવી, તેને આઠ હાથ સુધી લપસી ચોપડીને આગળ લઈ જવો,

દણ્ડં ચ વૈષ્ણવં દદ્યાન્નીલં વસ્ત્રં ચ તસ્ય વૈ

પછી તેને વૈષ્ણવ દંડ અને વાદળી વસ્ત્ર આપવું,

મમૈવ શરણં ગત્વા ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મારા શરણમાં જઈને, એ મંત્ર બોલવો જોઈએ,

ભક્ષ્યાભક્ષ્યં તતસ્ત્યક્ત્વા ત્યક્ત્વા વૈ શૂદ્રકર્મ ચ 128.

પછી, ખાવા-અખાવાની વસ્તુઓ અને શૂદ્રના કર્મ પણ ત્યજી દેવા,

વિમુક્તઃ સર્વપાપેભ્યો લબ્ધસંજ્ઞો ગતસ્પૃહઃ

બધા પાપોથી મુક્ત, સમજ પ્રાપ્ત કરી, ઈચ્છા રહિત બની,

ગુરોઃ પ્રસાદનાર્થાય ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

ગુરુને પ્રસન્ન કરવા માટે આ મંત્ર બોલવો જોઈએ,

મન્ત્રઃ – વિષ્ણુપ્રસાદે ગુહ્યં પ્રસન્નાત્પૂર્વવચ્ચ લબ્ધા ચૈવ સંસારમોક્ષણાય કરોમિ કર્મ પ્રસીદ

મંત્ર: 'વિષ્ણુની કૃપાથી, કૃપાળુ પાસેથી ગુપ્ત જ્ઞાન મેળવી, પહેલાં જેવું, હું સંસારમુક્તિ માટે આ કર્મ કરું છું; કૃપા કરો.'

એતન્મન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય કુર્યાત્તત્ર પ્રદક્ષિણમ્

આ મંત્ર સ્પષ્ટ ઉચ્ચારી, ત્યાં પ્રદક્ષિણા કરવી,

અનન્તરં તતઃ કુર્યાદ્ગન્ધમાલ્યેન ચાર્ચનમ્

પછી સુગંધ અને ફૂલમાળાથી પૂજા કરવી,

દીક્ષા એષા ચ શૂદ્રાણામુપચારશ્ચ ઈદૃશઃ

શૂદ્રોની દીક્ષા આવી છે અને વિધિ પણ આવો જ છે,

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે બીજું પણ કહું છું, વસુંધરા, તું સાંભળ,

બ્રાહ્મણે પાણ્ડુરં છત્રં ક્ષત્રિયે રક્તમેવ ચ

બ્રાહ્મણ માટે સફેદ છત્ર, ક્ષત્રિય માટે લાલ છત્ર,

સૂત ઉવાચ વરાહં પુનરપ્યાહ નત્વા સા ધરણી તદા

સૂત કહે છે: ત્યારે વરાહે ધરણીને નમન કરીને ફરી બોલ્યા,

ધરોવાચ દીક્ષિતૈઃ કિં નુ કર્ત્તવ્યં તવ કર્મપરાયણૈઃ ।। 128.

પૃથ્વીએ પૂછ્યું: તારા કાર્યમાં તનમનથી લાગેલા અને દીક્ષા લીધેલા ભક્તોએ શું કરવું જોઈએ?

તતો મહીવચઃ શ્રુત્વા મેઘદુન્દુભિનિઃસ્વનઃ

પછી પૃથ્વીનું વચન સાંભળ્યા પછી વાદળોમાંથી અને ઢોલ વગાડવા જેવી ગર્જના સંભળાઈ.

શ્રીવરાહ ઉવાચ સર્વત્ર ચિન્તનીયોઽહં ગુહ્યમેવ ગણાન્તિકમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: હું સર્વત્ર સ્મરણ કરવો છું, પણ ગુપ્ત રીતે, ભક્તમંડળમાં જ.

નારાયણવચઃ શ્રુત્વા ધરણી શંસિતવ્રતા

નારાયણના વચન સાંભળીને પૃથ્વી, પોતાની પ્રતિજ્ઞામાં અડગ રહી,

શુચિર્ભાગવતશ્રેષ્ઠા તવ કર્મણિ નિત્યશઃ

પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ ભક્ત તરીકે, તે તારા કાર્યોમાં હંમેશા તત્પર રહી.

કરાભ્યામઞ્જલિં કૃત્વા નારાયણમથાબ્રવીત્

પૃથ્વીએ હાથ જોડીને નમ્રતાથી નારાયણને કહ્યું.

ધરણ્યુવાચ તવ ચિન્તાપરેણાત્ર કિં કર્ત્તવ્યં ચ માધવ

પૃથ્વીએ પૂછ્યું: હે માધવ, તારા ચિંતનમાં લીન રહીને અહીં શું કરવું જોઈએ?

કેન ચિન્તયિતવ્યસ્ત્વમચિન્ત્યો માનુષૈઃ પરઃ

કોણ તને ચિંતન કરે, કેમ કે તું તો માનવોની કલ્પનાથી પણ પર છે?