વરાહપુરાણમ્

એતેનૈવ વિધાનેન દીક્ષયેત વસુન્ધરે

હે ધરા, આ જ વિધિથી દીક્ષા આપવી જોઈએ.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે બ્રાહ્મણદીક્ષાસૂત્રં નામ સપ્તવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં 'બ્રાહ્મણદીક્ષા સૂત્ર' નામે સત્તરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ કઙ્કતાઞ્જનદર્પણમ્ ક્ષત્રિયસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું ક્ષત્રિય માટે કંકટા, કાજળ અને દર્પણની વિધિ કહું છું; હે ધરા, તું આ સાંભળ.

પૂર્વમન્ત્રેણ મે ભૂમે તસ્ય દીક્ષાં ચ કારયેત્

પહેલા જે મંત્રથી, હે ધરા, તેની દીક્ષા કરવી.

તાનિ સર્વાણિ ચાનીય એકં વર્જ્યં યશસ્વિનિ

હે યશસ્વિની, એ બધાં વસ્તુઓ લાવીને, એકને છોડીને.

પાલાશં દણ્ડકાષ્ઠં ચ દીક્ષાયાં ન તુ કારયેત્

દિક્ષામાં પાલાશનું લાકડું દંડ તરીકે ક્યારેય વાપરવું નહીં.

આશ્વત્થં દણ્ડકાષ્ઠં તુ દીક્ષાયાં તદનન્તરમ્

પછી દિક્ષામાં અશ્વત્થનું લાકડું દંડ તરીકે લેવું.

સર્વં મમોક્તં કર્ત્તવ્યં યચ્ચ મે પૂર્વભાષિતમ્

મારે જે કહ્યું છે અને અગાઉ જે કહ્યું છે, તે બધું જ કરવું જોઈએ.

ચરણૌ મમ સંગૃહ્ય ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

મારા પગ પકડીને આ મંત્ર બોલવો જોઈએ.

મન્ત્રઃ – ત્યક્તાનિ વિષ્ણો શસ્ત્રાણિ ત્યક્તં સર્વં ક્ષત્રિયકર્મ સર્વમ્

મંત્ર – હે વિષ્ણુ, મેં બધા શસ્ત્રો છોડી દીધાં છે અને બધા ક્ષત્રિય કર્મો ત્યજી દીધાં છે.

એવં તતો વચશ્ચોક્ત્વા ક્ષત્રિયો મમ પાર્શ્વતઃ

આ રીતે બોલ્યા પછી, ક્ષત્રિય મારો બાજુએ રહે છે.

મન્ત્રઃ – નાહં શસ્ત્રં દેવદેવ સ્મૃશામિ પરાપવાદં ન ચ દેવ બ્રવીમિ 128.

મંત્ર – હે દેવાદિદેવ, હું શસ્ત્રને સ્પર્શતો નથી અને હે ભગવાન, હું કોઈની નિંદા પણ કરતો નથી.

તત એવં વચો બ્રૂતે સર્વં ચૈવાત્ર પૂજયેત્

પછી આવું બોલ્યા પછી, અહીં બધાની પૂજા કરવી જોઈએ.

યથોક્તેનૈવ તાન્ભૂમે ભોજયેત્તદનન્તરમ્

પછી, જેમ અગાઉ કહ્યું છે તેમ, જમીન પર જ તેમને ભોજન આપવું.

એષા વૈ ક્ષત્રિયે દીક્ષા દેવિ સંસારમોક્ષણમ્

હે દેવી, ક્ષત્રિય માટે આ દિક્ષા છે, જે સંસારમાંથી મુક્તિ આપે છે.

વૈશ્યસ્ય ચૈવ વક્ષ્યામિ શૃણુ તત્ત્વેન સુન્દરિ

હવે હું વૈશ્યની દિક્ષા સમજાવું છું, હે સુંદરિ, તું સાચું ધ્યાનથી સાંભળ.

ત્યક્ત્વા તુ વૈશ્યકર્માણિ મમ કર્મપરાયણઃ

વૈશ્ય કર્મો ત્યજીને, એ મારો સેવા-પરાયણ બને છે.

સર્વં તત્ર સમાનીય યન્મયા પૂર્વભાષિતમ્

મારે અગાઉ જે કહ્યું છે તે બધું ત્યાં એકત્ર કરવું.

લેપયેદ્ગોમયેનાદૌ પૂર્વન્યાયેન તત્ર વૈ

પહેલા, અગાઉ જે રીતે કહ્યું તેમ, ત્યાં ગાયના છાણથી લિપવું.

ઉદુમ્બરં દન્તકાષ્ઠં ગૃહીત્વા દક્ષિણે કરે

ઉદુમ્બરનું દાંતણ લઈને, એને જમણા હાથમાં પકડી રાખવું.

જાનુભ્યામવનિઙ્ગત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્

ઘૂંટણે જમીનને સ્પર્શી, આ મંત્ર બોલવો.

મન્ત્રઃ – અહં હિ વૈશ્યો ભવન્તમુપાગતઃ પ્રમુચ્ય કર્માણિ ચ વૈશ્યયોગમ્ 128.

મંત્ર – હું વૈશ્ય, મારા બધા કર્મો અને વૈશ્યયોગ છોડી, તારી પાસે આવ્યો છું.

મામેવં સોપિ ચોક્ત્વા વૈ મમ કર્મપ્રસાદવાન્

આ રીતે બોલ્યા પછી, એ પણ મારી સેવા-પરાયણ બને છે.

ત્યક્ત્વા વૈ કૃષિગોરક્ષાવાણિજ્યક્રયવિક્રયમ્

ખેતર, પશુપાલન અને વેપાર—ખરીદી વેચાણ બધું છોડીને,

દેવાભિવાદનં કૃત્વા પુરો ભાગવતેષુ ચ

દેવતાઓ અને ભગવતભક્તોને આગળ વંદન કરીને,

એવં દીક્ષા તુ વૈશ્યાનાં મમ માર્ગાનુસારિણામ્

મારા માર્ગે ચાલતા વૈશ્ય માટે આવી દીક્ષા છે,

શૂદ્રસ્યાપિ પ્રવક્ષ્યામિ મદ્ભક્તસ્ય વરાઙ્ગને

હવે, શ્રેષ્ઠાંગી, મારા ભક્ત એવા શૂદ્ર માટેની દીક્ષા કહું છું,

દીક્ષાકામસ્ય શૂદ્રસ્ય શીઘ્રં તાનિ પ્રકલ્પયેત્

દીક્ષા ઈચ્છતા શૂદ્ર માટે આ વિધિઓ જલદી કરવી જોઈએ,

અષ્ટહસ્તાં તતો દેવિ સઁલ્લિપ્ય નીયતાં તતઃ

પછી, દેવી, તેને આઠ હાથ સુધી લપસી ચોપડીને આગળ લઈ જવો,