વરાહપુરાણમ્

કિં મયા વિકૃતં કર્મ સેવમાનેન માધવ 125.

'માધવની સેવા કરતાં મેં કયું ખોટું કામ કર્યું?'

ભક્ષિતં કિમકર્મણ્યં સેવમાનેન ચાચ્યુત

'અચ્યૂતની સેવા કરતાં મેં કયું અયોગ્ય ખાધું?'

એતદાચક્ષ તત્ત્વેન યેનાહં નરકં ગતઃ

'મને કઈ વાતથી નરક મળ્યો, એ સાચી રીતે કહો.'

માયાલુબ્ધેન હિ મયા પૂર્વં વિજ્ઞાપિતો હ્યસિ

'હું તો પહેલાં જ તને કહ્યું હતું, મોહમાં ફસાઈને.'

તતસ્તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા કારુણ્યપરિદેવિતમ્

પછી, તેની દયાભરી અને દુઃખથી ભરેલી વાતો સાંભળીને—

મા દુઃખં કુરુ વિપ્રેન્દ્ર આત્મદોષસમુદ્ભવમ્ યેન દુઃખમનુપ્રાપ્તં તિર્યગ્યોનિં ચ વૈ ગતઃ

'હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તારા પોતાના દોષથી થયેલા દુઃખ માટે દુઃખી ન થા, જેના કારણે તને દુઃખ મળ્યું અને તું પશુયોનિમાં ગયો.'

ઉક્તમેવ મયા પૂર્વં શૃણુ બ્રાહ્મણપુઙ્ગવ

'હું પહેલેથી જ કહ્યું છે, હે મહાન બ્રાહ્મણ, સાંભળ.'

દદામિ દિવ્યભોગાન્વૈ ભૌમાન્વાપિ તવેપ્સિતમ્

'હું તને ઇચ્છિત દૈવી કે ભૂમિ પરના ભોગ આપું છું.'

દૃષ્ટા તુ વૈષ્ણવી માયા યા ત્વયા બ્રાહ્મણેપ્સિતા વર્ષાણિ ચૈવ પંચાશાન્નિષાદસ્ય ગૃહેઽપિ ન

'જે વૈષ્ણવ માયા તું ઇચ્છતો હતો, એ તારે જોઈ લીધી; અને પચાસ વર્ષ સુધી પણ તું શિકારીના ઘરમાં રહ્યો નથી.'

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ દ્વિજોત્તમ

અને હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, એ ધ્યાનથી સાંભળ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.

ત્વયા ન તત્કૃતં કિંચિચ્છુભં વાશુભમેવ વા 125.

તારા દ્વારા કોઈ શુભ કે અશુભ કાર્ય થયું નથી.

યત્ત્વયા દુષ્કૃતં કર્મ વ્યભિચારશ્ચ તત્ર વૈ

તારા દ્વારા જે અયોગ્ય કર્મ કે દોષ થયું છે—

ભવાન્તરે કૃતં યચ્ચ યેનેદં પ્રાપ્તવાન્મહત્

અને જે કંઈ તું ગયા જન્મમાં કર્યું હતું, જેના કારણે તને આ મહાન અવસ્થા મળી છે—

મમ ભક્તા દ્વિજાઃ શુદ્ધા યત્ત્વયા નાભિવાદિતાઃ

મારા નિષ્ઠાવાન અને શુદ્ધ દ્વિજ, જેમને તું નમસ્કાર કર્યો નહોતો—

યે ચ ભાગવતાઃ શુદ્ધાસ્તે નૂનં મમ મૂર્ત્તયઃ વિદિતોઽસ્મીહ વિપ્રેન્દ્ર તૈરહં નાત્ર સંશયઃ

અને એ શુદ્ધ ભક્તો ખરેખર મારી જ મૂર્તિ છે; હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, હું અહીં એમના દ્વારા ઓળખાય છું—આમાં કોઈ શંકા નથી.

મમ દર્શનકામા યે તે મે ભક્તા દ્વિજાસ્તથા

જે દ્વિજ મને જોવા ઈચ્છે છે, એ પણ મારા ભક્ત જ છે.

વિશેષેણ કલૌ બ્રહ્મન્દ્વિજરૂપો હ્યવસ્થિતઃ

ખાસ કરીને કળિયુગમાં, હું બ્રાહ્મણરૂપે હાજર છું.

યો માં પ્રાપ્તમિહેચ્છેત યસ્યાવાચ્યં ન વિદ્યતે

જે મને અહીં મેળવવા ઈચ્છે છે, તેના માટે કશું અશક્ય નથી.

ગચ્છ બ્રાહ્મણ સિદ્ધોઽસિ યદા પ્રાણાન્વિમોક્ષ્યસિ

હે બ્રાહ્મણ, હવે તું જઈશ; તું સિદ્ધ થયો છે—જ્યારે તું પ્રાણ છોડશે, ત્યારે તું મોક્ષ પામશે.

એવમુક્ત્વા વરારોહે તત્રૈવાન્તર્હિતોઽભવમ્ કૃત્વા સુદુષ્કરં કર્મ શ્વેતદ્વીપમુપાગતઃ

એવી રીતે કહીને, હે સુંદરે, હું ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો અને અતિ દુષ્કર કાર્ય કરીને શ્વેતદ્વીપે પહોંચી ગયો.

ધન્વી તૂણી શરી ખડ્ગી માયાબલપરાક્રમઃ 125.

હાથમાં ધનુષ્ય, તૂણિર, બાણ અને તલવાર લઈને, માયાની શક્તિ અને પરાક્રમથી યુક્ત હતો.

માયયા કિં તવ ધરે ન માયાં જ્ઞાતુમર્હસિ

માયાથી—હે ધરા, તારા માટે શું છે? તું મારી માયા સમજવા યોગ્ય નથી.

એતત્તે કથિતં ભૂમે માયાખ્યાનં મહૌજસમ્

હે ધરા, મારી મહાન માયાનું આ વર્ણન તને કહી દીધું છે.

આખ્યાનાનાં મહાખ્યાનં તપસાં ચ પરન્તપઃ

આ કથા બધામાં શ્રેષ્ઠ છે; અને તપસ્યાઓમાં પણ સર્વોચ્ચ છે, હે શત્રુઓને દહન કરનાર.

નિત્યં પઠેદ્યો ભક્તેષુ અભક્તેષુ ન કીર્તયેત્

જે વ્યક્તિ આ કથા હંમેશા ભક્તોમાં વાંચે છે, પણ અભક્તોમાં ક્યારેય ન કહે—

અગ્રતઃ પૃચ્છતા શૂદ્રમદ્ભક્તેષુ તથાગ્રતઃ

અને જે મારા ભક્તો—even જો તેઓ શૂદ્ર હોય—એમના સમક્ષ પૂછવામાં આવે ત્યારે કહે છે—

કલ્યમુત્થાય યો ભૂમે પઠતે ચ દૃઢવ્રતઃ

અને જે, હે ધરા, પ્રભાતે ઉઠીને દૃઢ નિશ્ચયથી આ કથા વાંચે છે—

અથ પૂર્ણેન કાલેન પુમાન્પંચત્વમાગતઃ

પછી, સમય પૂરું થતાં, એ પુરુષે પોતાનું જીવન પૂર્ણ કર્યું.

ય એવં શૃણુયાન્નિત્યં મહાખ્યાનં વસુન્ધરે

જે કોઈ દરરોજ આ મહાન કથા સાંભળે છે, હે ધરા,