વરાહપુરાણમ્

તતો વિપ્રવચઃ શ્રુત્વા તૂષ્ણીમાસીન્મુનિસ્તદા 125.

બ્રાહ્મણના શબ્દો સાંભળી, ત્યારે મુનિ શાંતિથી બેઠો રહ્યો.

એતસ્મિન્નંતરે દેવિ સ ચ બ્રાહ્મણપુંગવઃ

એવામાં, દેવી, એ મહાન બ્રાહ્મણ પણ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

કથમેતાવતઙ્કાલં મામૂચુર્બ્રાહ્મણાશ્ચ કિમ્ કથં કાલેઽનુસમ્પ્રાપ્તઃ કિમેતદિતિ ભાષતે

'આટલો સમય કેવી રીતે વીતી ગયો? બ્રાહ્મણોએ મને શું કહ્યું હતું? આ ક્ષણ કેવી રીતે આવી? આ શું છે?' એમ તે બોલ્યો.

એતસ્મિન્નંતરે દેવિ બ્રાહ્મણાય તતો મયા

એવામાં, દેવી, ત્યારબાદ મેં એ બ્રાહ્મણને કહ્યું—

કિમિદં ભ્રાંતરૂપોઽસિ કિં વા ત્વં દૃષ્ટવાનસિ

'આ શું છે? તું કેમ ગભરાયેલો દેખાય છે? કે પછી, તું શું જોયું છે?'

એવમુક્તઃ સ તુ મયા ભૂમૌ કૃત્વા શિરઃ સ્વકમ્

હું આવું કહતાં, તેણે પોતાનું માથું જમીન પર મૂક્યું.

અહો દેવ દ્વિજા એતે માં વદન્તિ જગદ્ગુરો આગતોઽસ્યપરાહ્ને કિં સ્થલં વિસ્મૃતવાનસિ

'અરે દેવ, આ બ્રાહ્મણો મને કહે છે, જગતના ગુરુ, તમે બપોર પછી આવ્યા છો, શું તમે કયું સ્થાન ભૂલી ગયા છો?'

અહં વ્યાધસ્ય વૈ ભૂત્વા ભાર્યા ચ વ્યાધયોનિજા

'હું શિકારી થયો હતો અને મારી પત્ની પણ શિકારીના કુળમાં જન્મેલી હતી.'

તસ્માચ્ચૈવ ત્રયઃ પુત્રાસ્તિસ્રશ્ચાપિ ચ કન્યકાઃ

'તેમાંથી ત્રણ પુત્રો અને ત્રણ પુત્રીઓ જન્મ્યા.'

સ્નાતું કદાચિદ્ગઙ્ગાયાં ગતોઽહં તીરભૂમિગઃ ઉન્મજ્ય સ્વયં પુનશ્ચૈવ પ્રાપ્તો રૂપં મુનિસ્તુતમ્

'ક્યારેક હું ગંગા તટે સ્નાન કરવા ગયો હતો; ત્યાંથી બહાર આવી, હું ફરીથી ઋષિઓએ વખાણેલું સ્વરૂપ પામ્યો.'

કિં મયા વિકૃતં કર્મ સેવમાનેન માધવ 125.

'માધવની સેવા કરતાં મેં કયું ખોટું કામ કર્યું?'

ભક્ષિતં કિમકર્મણ્યં સેવમાનેન ચાચ્યુત

'અચ્યૂતની સેવા કરતાં મેં કયું અયોગ્ય ખાધું?'

એતદાચક્ષ તત્ત્વેન યેનાહં નરકં ગતઃ

'મને કઈ વાતથી નરક મળ્યો, એ સાચી રીતે કહો.'

માયાલુબ્ધેન હિ મયા પૂર્વં વિજ્ઞાપિતો હ્યસિ

'હું તો પહેલાં જ તને કહ્યું હતું, મોહમાં ફસાઈને.'

તતસ્તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા કારુણ્યપરિદેવિતમ્

પછી, તેની દયાભરી અને દુઃખથી ભરેલી વાતો સાંભળીને—

મા દુઃખં કુરુ વિપ્રેન્દ્ર આત્મદોષસમુદ્ભવમ્ યેન દુઃખમનુપ્રાપ્તં તિર્યગ્યોનિં ચ વૈ ગતઃ

'હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તારા પોતાના દોષથી થયેલા દુઃખ માટે દુઃખી ન થા, જેના કારણે તને દુઃખ મળ્યું અને તું પશુયોનિમાં ગયો.'

ઉક્તમેવ મયા પૂર્વં શૃણુ બ્રાહ્મણપુઙ્ગવ

'હું પહેલેથી જ કહ્યું છે, હે મહાન બ્રાહ્મણ, સાંભળ.'

દદામિ દિવ્યભોગાન્વૈ ભૌમાન્વાપિ તવેપ્સિતમ્

'હું તને ઇચ્છિત દૈવી કે ભૂમિ પરના ભોગ આપું છું.'

દૃષ્ટા તુ વૈષ્ણવી માયા યા ત્વયા બ્રાહ્મણેપ્સિતા વર્ષાણિ ચૈવ પંચાશાન્નિષાદસ્ય ગૃહેઽપિ ન

'જે વૈષ્ણવ માયા તું ઇચ્છતો હતો, એ તારે જોઈ લીધી; અને પચાસ વર્ષ સુધી પણ તું શિકારીના ઘરમાં રહ્યો નથી.'

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ દ્વિજોત્તમ

અને હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, એ ધ્યાનથી સાંભળ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.

ત્વયા ન તત્કૃતં કિંચિચ્છુભં વાશુભમેવ વા 125.

તારા દ્વારા કોઈ શુભ કે અશુભ કાર્ય થયું નથી.

યત્ત્વયા દુષ્કૃતં કર્મ વ્યભિચારશ્ચ તત્ર વૈ

તારા દ્વારા જે અયોગ્ય કર્મ કે દોષ થયું છે—

ભવાન્તરે કૃતં યચ્ચ યેનેદં પ્રાપ્તવાન્મહત્

અને જે કંઈ તું ગયા જન્મમાં કર્યું હતું, જેના કારણે તને આ મહાન અવસ્થા મળી છે—

મમ ભક્તા દ્વિજાઃ શુદ્ધા યત્ત્વયા નાભિવાદિતાઃ

મારા નિષ્ઠાવાન અને શુદ્ધ દ્વિજ, જેમને તું નમસ્કાર કર્યો નહોતો—

યે ચ ભાગવતાઃ શુદ્ધાસ્તે નૂનં મમ મૂર્ત્તયઃ વિદિતોઽસ્મીહ વિપ્રેન્દ્ર તૈરહં નાત્ર સંશયઃ

અને એ શુદ્ધ ભક્તો ખરેખર મારી જ મૂર્તિ છે; હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, હું અહીં એમના દ્વારા ઓળખાય છું—આમાં કોઈ શંકા નથી.

મમ દર્શનકામા યે તે મે ભક્તા દ્વિજાસ્તથા

જે દ્વિજ મને જોવા ઈચ્છે છે, એ પણ મારા ભક્ત જ છે.

વિશેષેણ કલૌ બ્રહ્મન્દ્વિજરૂપો હ્યવસ્થિતઃ

ખાસ કરીને કળિયુગમાં, હું બ્રાહ્મણરૂપે હાજર છું.

યો માં પ્રાપ્તમિહેચ્છેત યસ્યાવાચ્યં ન વિદ્યતે

જે મને અહીં મેળવવા ઈચ્છે છે, તેના માટે કશું અશક્ય નથી.

ગચ્છ બ્રાહ્મણ સિદ્ધોઽસિ યદા પ્રાણાન્વિમોક્ષ્યસિ

હે બ્રાહ્મણ, હવે તું જઈશ; તું સિદ્ધ થયો છે—જ્યારે તું પ્રાણ છોડશે, ત્યારે તું મોક્ષ પામશે.