વરાહપુરાણમ્

સ તેન ચોદિતો હ્યેવં નિષાદો નાવગચ્છતિ 125.

તેના કહેવા છતાં, નિષાદને સમજાયું નહીં.

કિં ત્વયા દુષ્કૃતં કર્મ કૃતં પૂર્વં પુરાતનમ્

તું ભૂતકાળમાં કયું દુષ્કર્મ કર્યું હતું?

કેન દોષેણ પ્રાપ્તસ્ત્વં સ્ત્રીત્વં ભૂત્વા પુમાન્ પુનઃ

કયા દોષથી તું પહેલા પુરુષ હતો અને હવે સ્ત્રી બની ગયો?

એવં તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ ઋષિઃ સંશિતવ્રતઃ

આવી રીતે એના વચન સાંભળી, તે ઋષિ, જે કડક વ્રત ધરાવતો હતો,

નિષાદ શૃણુ તત્ત્વેન મત્કથાં ચ પ્રજલ્પતઃ

એણે કહ્યું: 'નિષાદ, હવે મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળ.'

એકભક્તં મયાચારે અભક્ષ્યં ચૈવ વર્જિતમ્ કર્મભિર્બહુભિશ્ચૈવ મયા દર્શનકાઙ્ક્ષિણા

હું રોજ એક જ વખત ભોજન કરતો, અખાદ્ય વસ્તુઓથી દૂર રહ્યો અને અનેક કર્મો કર્યા, કારણ કે મને દર્શન મેળવવાની ઈચ્છા હતી.

અથ દીર્ઘેણ કાલેન મયા દૃષ્ટો જનાર્દ્દનઃ

પછી લાંબા સમય પછી, મને જનાર્દનનું દર્શન થયું.

મયા નાભીપ્સિતસ્તસ્માદ્દીયમાનો વરસ્તતઃ

મારે કોઈ વર માંગ્યો નહોતો, એટલે જે વર મળતો હતો એ મને ઈચ્છિત નહોતો.

તતો માં ભાષતે વિષ્ણુર્માયાં દૃષ્ટ્વા હ્યલં દ્વિજ

પછી વિષ્ણુએ મને કહ્યું, 'હવે માયા જોઈ લીધી, બસ, દ્વિજ.'

તતોઽહં તેન ચાપ્યુક્તસ્તર્હિ દ્રક્ષત્યલં ભવાન્

પછી એણે મને આવું પણ કહ્યું, 'હવે તું પૂરતું જોઈ લેશે, મહાન આત્મા.'

અહં માયાપ્રલોભેન ગઙ્ગાતીરમુપાગતઃ તતઃ સ્નાનવિધાનેન નિમગ્નસ્તજ્જલેઽમલે ।। 125.

હું માયાના ભ્રમથી ગંગા કાંઠે આવ્યો; પછી સ્નાનવિધિ પ્રમાણે એ પવિત્ર જળમાં ડૂબકી મારી.

ન તત્ર કિંચિજ્જાનામિ કિમિદં કિં પ્રવર્ત્તતે

ત્યાં મને કશું સમજાતું નહોતું—આ શું છે, શું થઈ રહ્યું છે?

કેનચિત્કારણેનાત્ર પ્રવિષ્ટો જાહ્નવીજલે

કોઈ કારણસર હું જાહ્નવીના જળમાં પ્રવેશ્યો.

નિષાદ પશ્ય કુણ્ડીં ચ માત્રાં વસ્ત્રં યથા પુરા દણ્ડવસ્ત્રાદિ યત્કિંચિન્ન જીર્ણં ગઙ્ગયા હૃતમ્

નિષાદ, જુએ, પાણીની કુંડી, ચટાઈ, કપડું બધું પહેલાં જેવું જ છે; દંડ અને કપડાં—જે હજી ફાટ્યા નહોતા—એ બધું ગંગાએ વહેંચી લીધું.

એવં તેન તતશ્ચોક્તા નિષાદોઽદૃશ્યતાં ગતઃ

આ રીતે વાત કરી, પછી નિષાદ અદૃશ્ય થઈ ગયો.

સ તતો બ્રાહ્મણો દેવિ તપસ્તપતિ નિશ્ચિતમ્

પછી, દેવી, એ બ્રાહ્મણ નિશ્ચયપૂર્વક તપ કરવા લાગ્યો.

તસ્ય પ્રતિષ્ઠમાનસ્ય અપરાહ્ણં તુ જાયતે

જ્યારે એ તપસ્યામાં તત્પર હતો, ત્યારે બપોર થઈ.

કર્મણ્યાનિ ચ પુષ્પાણિ આહૃત્ય શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

એણે વિધિ માટે ફૂલ એકત્ર કર્યા અને શ્રદ્ધાથી ભરાયો.

વૃતસ્તુ બ્રાહ્મણૈર્મુખ્યૈર્ગઙ્ગાસ્નાનેષુ વૈ દ્વિજઃ

મુખ્ય બ્રાહ્મણો વચ્ચે ઘેરાયેલો એ દ્વિજ, ગંગામાં સ્નાન કરવા ગયો.

પૂર્વાહ્ણે સ્થાપયિત્વાત્ર માત્રાં કુણ્ડીં ત્રિદણ્ડકમ્ વિસ્મૃતં કિં ત્વયા સ્થાનં કથં શીઘ્રં ન ચાગતઃ

સવારના સમયે ત્યાં ચટાઈ, કુંડી અને દંડ મૂક્યા; શું તું કશું ભૂલી ગયો છે? તું અહીં જલદી કેમ નથી આવ્યો?

તતો વિપ્રવચઃ શ્રુત્વા તૂષ્ણીમાસીન્મુનિસ્તદા 125.

બ્રાહ્મણના શબ્દો સાંભળી, ત્યારે મુનિ શાંતિથી બેઠો રહ્યો.

એતસ્મિન્નંતરે દેવિ સ ચ બ્રાહ્મણપુંગવઃ

એવામાં, દેવી, એ મહાન બ્રાહ્મણ પણ ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

કથમેતાવતઙ્કાલં મામૂચુર્બ્રાહ્મણાશ્ચ કિમ્ કથં કાલેઽનુસમ્પ્રાપ્તઃ કિમેતદિતિ ભાષતે

'આટલો સમય કેવી રીતે વીતી ગયો? બ્રાહ્મણોએ મને શું કહ્યું હતું? આ ક્ષણ કેવી રીતે આવી? આ શું છે?' એમ તે બોલ્યો.

એતસ્મિન્નંતરે દેવિ બ્રાહ્મણાય તતો મયા

એવામાં, દેવી, ત્યારબાદ મેં એ બ્રાહ્મણને કહ્યું—

કિમિદં ભ્રાંતરૂપોઽસિ કિં વા ત્વં દૃષ્ટવાનસિ

'આ શું છે? તું કેમ ગભરાયેલો દેખાય છે? કે પછી, તું શું જોયું છે?'

એવમુક્તઃ સ તુ મયા ભૂમૌ કૃત્વા શિરઃ સ્વકમ્

હું આવું કહતાં, તેણે પોતાનું માથું જમીન પર મૂક્યું.

અહો દેવ દ્વિજા એતે માં વદન્તિ જગદ્ગુરો આગતોઽસ્યપરાહ્ને કિં સ્થલં વિસ્મૃતવાનસિ

'અરે દેવ, આ બ્રાહ્મણો મને કહે છે, જગતના ગુરુ, તમે બપોર પછી આવ્યા છો, શું તમે કયું સ્થાન ભૂલી ગયા છો?'

અહં વ્યાધસ્ય વૈ ભૂત્વા ભાર્યા ચ વ્યાધયોનિજા

'હું શિકારી થયો હતો અને મારી પત્ની પણ શિકારીના કુળમાં જન્મેલી હતી.'

તસ્માચ્ચૈવ ત્રયઃ પુત્રાસ્તિસ્રશ્ચાપિ ચ કન્યકાઃ

'તેમાંથી ત્રણ પુત્રો અને ત્રણ પુત્રીઓ જન્મ્યા.'