વરાહપુરાણમ્

નિષાદં ભાષતે તત્ર ગચ્છ કિં પરિક્લિશ્યસે 125.

ત્યાં તેણે નિષાદને કહ્યું: 'જા, શા માટે તું પોતાને તડપાવે છે?'

એતે ન ત્યજનીયાસ્તે કદાચિદપિ પુત્રકાઃ

આ પુત્રોને ક્યારેય પણ છોડવા નહીં જોઈએ.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં દુઃખશોકપરિપ્લુતઃ

દુઃખ અને શોકથી ભરાઈને, તેણે મીઠા શબ્દો કહ્યા.

સાન્ત્વિતોઽસ્મિ ત્વયા વિપ્ર વચનૈર્મધુરાક્ષરૈઃ

હે બ્રાહ્મણ, તારા મધુર શબ્દોથી હું શાંત થયો છું.

નિષદાસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ મુનિઃ સંશિતવ્રતઃ

નિષાદના શબ્દો સાંભળી, તે દૃઢ વ્રતવાળા મુનિએ—

મા રોદીર્વચ્મિ ભદ્રં તે તવાહં સા પ્રિયાઽભવત્

રડતો નહીં—હું તને શુભ કહું છું; જે તને પ્રિય હતી, એ હવે હું જ બની ગઈ છું.

પરિવ્રાજવચઃ શ્રુત્વા નિષાદો વિગતજ્વરઃ

પરિવ્રાજકના શબ્દો સાંભળી, નિષાદનો દુઃખ દૂર થઈ ગયો.

કિમિદં ભાષસે વિપ્ર અવ્યક્તં યત્કદાચન

હે બ્રાહ્મણ, તું શું અસ્પષ્ટ અને અજાણ્યું બોલી રહ્યો છે?

નિષાદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રાહ્મણો દુઃખમૂર્ચ્છિતઃ

નિષાદના શબ્દો સાંભળી, બ્રાહ્મણ દુઃખથી બેભાન થઈ ગયો.

શીઘ્રં ગચ્છ સ્વકં દેશમેતાન્ ગૃહ્ય સ્વબાલકાન્

ઝડપથી તારા ઘરે જા અને આ બાળકોને લઈને જા.

સ તેન ચોદિતો હ્યેવં નિષાદો નાવગચ્છતિ 125.

તેના કહેવા છતાં, નિષાદને સમજાયું નહીં.

કિં ત્વયા દુષ્કૃતં કર્મ કૃતં પૂર્વં પુરાતનમ્

તું ભૂતકાળમાં કયું દુષ્કર્મ કર્યું હતું?

કેન દોષેણ પ્રાપ્તસ્ત્વં સ્ત્રીત્વં ભૂત્વા પુમાન્ પુનઃ

કયા દોષથી તું પહેલા પુરુષ હતો અને હવે સ્ત્રી બની ગયો?

એવં તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ ઋષિઃ સંશિતવ્રતઃ

આવી રીતે એના વચન સાંભળી, તે ઋષિ, જે કડક વ્રત ધરાવતો હતો,

નિષાદ શૃણુ તત્ત્વેન મત્કથાં ચ પ્રજલ્પતઃ

એણે કહ્યું: 'નિષાદ, હવે મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળ.'

એકભક્તં મયાચારે અભક્ષ્યં ચૈવ વર્જિતમ્ કર્મભિર્બહુભિશ્ચૈવ મયા દર્શનકાઙ્ક્ષિણા

હું રોજ એક જ વખત ભોજન કરતો, અખાદ્ય વસ્તુઓથી દૂર રહ્યો અને અનેક કર્મો કર્યા, કારણ કે મને દર્શન મેળવવાની ઈચ્છા હતી.

અથ દીર્ઘેણ કાલેન મયા દૃષ્ટો જનાર્દ્દનઃ

પછી લાંબા સમય પછી, મને જનાર્દનનું દર્શન થયું.

મયા નાભીપ્સિતસ્તસ્માદ્દીયમાનો વરસ્તતઃ

મારે કોઈ વર માંગ્યો નહોતો, એટલે જે વર મળતો હતો એ મને ઈચ્છિત નહોતો.

તતો માં ભાષતે વિષ્ણુર્માયાં દૃષ્ટ્વા હ્યલં દ્વિજ

પછી વિષ્ણુએ મને કહ્યું, 'હવે માયા જોઈ લીધી, બસ, દ્વિજ.'

તતોઽહં તેન ચાપ્યુક્તસ્તર્હિ દ્રક્ષત્યલં ભવાન્

પછી એણે મને આવું પણ કહ્યું, 'હવે તું પૂરતું જોઈ લેશે, મહાન આત્મા.'

અહં માયાપ્રલોભેન ગઙ્ગાતીરમુપાગતઃ તતઃ સ્નાનવિધાનેન નિમગ્નસ્તજ્જલેઽમલે ।। 125.

હું માયાના ભ્રમથી ગંગા કાંઠે આવ્યો; પછી સ્નાનવિધિ પ્રમાણે એ પવિત્ર જળમાં ડૂબકી મારી.

ન તત્ર કિંચિજ્જાનામિ કિમિદં કિં પ્રવર્ત્તતે

ત્યાં મને કશું સમજાતું નહોતું—આ શું છે, શું થઈ રહ્યું છે?

કેનચિત્કારણેનાત્ર પ્રવિષ્ટો જાહ્નવીજલે

કોઈ કારણસર હું જાહ્નવીના જળમાં પ્રવેશ્યો.

નિષાદ પશ્ય કુણ્ડીં ચ માત્રાં વસ્ત્રં યથા પુરા દણ્ડવસ્ત્રાદિ યત્કિંચિન્ન જીર્ણં ગઙ્ગયા હૃતમ્

નિષાદ, જુએ, પાણીની કુંડી, ચટાઈ, કપડું બધું પહેલાં જેવું જ છે; દંડ અને કપડાં—જે હજી ફાટ્યા નહોતા—એ બધું ગંગાએ વહેંચી લીધું.

એવં તેન તતશ્ચોક્તા નિષાદોઽદૃશ્યતાં ગતઃ

આ રીતે વાત કરી, પછી નિષાદ અદૃશ્ય થઈ ગયો.

સ તતો બ્રાહ્મણો દેવિ તપસ્તપતિ નિશ્ચિતમ્

પછી, દેવી, એ બ્રાહ્મણ નિશ્ચયપૂર્વક તપ કરવા લાગ્યો.

તસ્ય પ્રતિષ્ઠમાનસ્ય અપરાહ્ણં તુ જાયતે

જ્યારે એ તપસ્યામાં તત્પર હતો, ત્યારે બપોર થઈ.

કર્મણ્યાનિ ચ પુષ્પાણિ આહૃત્ય શ્રદ્ધયાન્વિતઃ

એણે વિધિ માટે ફૂલ એકત્ર કર્યા અને શ્રદ્ધાથી ભરાયો.

વૃતસ્તુ બ્રાહ્મણૈર્મુખ્યૈર્ગઙ્ગાસ્નાનેષુ વૈ દ્વિજઃ

મુખ્ય બ્રાહ્મણો વચ્ચે ઘેરાયેલો એ દ્વિજ, ગંગામાં સ્નાન કરવા ગયો.