વરાહપુરાણમ્

નિષાદસ્ય કુલે જાતો ભક્ષ્યાભક્ષ્યાશ્ચ ભક્ષિતાઃ

હું નિષાદના કુળમાં જન્મ્યો છું અને ખાવા યોગ્ય અને અયોગ્ય બંને વસ્તુઓ ખાધી છે.

પેયાપેયં ચ મે પીતં વિક્રીતાશ્ચાપ્યવિક્રેયાઃ 125.

પિવા યોગ્ય અને અયોગ્ય પદાર્થો પણ મેં પીધાં છે અને વેચવા-ખરીદવા યોગ્ય નહીં હોય તેવું પણ વેચ્યું-ખરીદ્યું છે.

વેશ્મન્યભોજ્યભોજ્યં ચ ભુક્તં ચૈવ ન સંશયઃ

ઘરમાં પણ મેં ખાવા યોગ્ય અને અયોગ્ય બંને ખાધું છે—આમાં કોઈ શંકા નથી.

તતઃ કિંચાપરાધં વા કેન વા તદ્વિચિન્તયે

હવે હું વિચારો છું કે બીજો કયો પાપ થયો હશે, અને એ કોણે કર્યો હશે.

એતસ્મિન્નંતરે ભૂમે નિષાદઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ

એ વચ્ચે, પૃથ્વી પર નિષાદ ગુસ્સાથી ભરાઈ જાય છે.

તતો મૃગયતે ભાર્યાં ભક્તિયુક્તાં શુભેક્ષણામ્

પછી તે પોતાની ભક્તિભરી અને શુભ દેખાવવાળી પત્નીને શોધવા જાય છે.

ક્વ ગતાસિ પ્રિયેઽસ્માકં ત્યક્ત્વા પુત્રાન્ ગૃહે ચ મામ્

પ્રિયે, તું ક્યાં ગઈ? અમારાં બાળકો અને મને ઘરમાં છોડી તું ક્યાં ગઈ?

કિં નુ પશ્યથ ભાર્યાં મે ગઙ્ગાતીરમુપાગતા

શું તમે કોઈએ મારી પત્નીને જોયી છે, જે ગંગાના કાંઠે આવી છે?

તત્રૈવ ચ નરાઃ સર્વે માયાતીર્થમુપાગતાઃ

ત્યાં બધા લોકો માયા તીર્થે એકઠા થયા છે.

ઇદં વાસશ્ચ કુમ્ભશ્ચ નદીકૂલે ચ તિષ્ઠતિ

અહીં નદીના કિનારે તેનું વસ્ત્ર અને કુંભ પડ્યા છે.

અથ કેનાપિ ગ્રાહેણ સ્નાયમાના તપસ્વિની 125.

પછી, જ્યારે તે તપસ્વિણી સ્ત્રી સ્નાન કરતી હતી ત્યારે કોઈ મગરએ તેને પકડી લીધી.

ન ચાપ્રિયં મયાઽસ્યુક્તા કદાચિદપિ વાચકમ્

મેં ક્યારેય તેને કઠોર કે દુઃખદ શબ્દો કહ્યા નથી.

અથવાપિ પિશાચેન ભક્ષિતા ભૂતરાક્ષસૈઃ

કે પછી, કોઈ પિશાચ કે ભૂતરાક્ષસે તેને ભક્ષી હશે.

કિં કૃતં દુષ્કૃતં પૂર્વં મયા કર્મ સુસઙ્કટમ્

હું વિચારું છું, મેં ભૂતકાળમાં કયું મોટું પાપ કર્યું હશે?

એહિ મે સુભગે કાન્તે મમ ચિત્તાનુવર્ત્તિનિ

આ પ્રિય અને સૌભાગ્યવતી, હંમેશા મારા મનને અનુસરીને, મારા પાસે આવી જા.

માં પશ્ય ત્વં વરારોહે ત્રીન્પુત્રાનતિબાલકાન્

હે સુંદર કટિવાળી, મને અને મારા આ ત્રણ નાના પુત્રોને જો.

મમ પુત્રા રુદન્ત્યેતે બાલકાસ્તવ લાલસા

મારા પુત્રો અહીં રડી રહ્યા છે, આ બાળકો તો તને ખૂબ જ પ્રિય છે.

કામં માં ક્ષુધિતં ચૈવ જ્ઞાસ્યસે ત્વં પિપાસિતમ્

નિશ્ચયે તું મને ભૂખ્યો અને તરસ્યો જાણશે.

એવં વિલપમાનસ્ય નિષાદસ્ય ત્વિતસ્તતઃ

આ રીતે નિષાદ અહીં-ત્યાં દુઃખ વ્યક્ત કરતો હતો.

સુખં યોગં ચ તે નીત્વા સા ગતા હ્યનિવૃત્તયે

તેણી તારી સાથે આનંદથી અને એકતા સાથે રહી, હવે કદી પાછી ન ફરવા માટે ચાલી ગઈ છે.

નિષાદં ભાષતે તત્ર ગચ્છ કિં પરિક્લિશ્યસે 125.

ત્યાં તેણે નિષાદને કહ્યું: 'જા, શા માટે તું પોતાને તડપાવે છે?'

એતે ન ત્યજનીયાસ્તે કદાચિદપિ પુત્રકાઃ

આ પુત્રોને ક્યારેય પણ છોડવા નહીં જોઈએ.

ઉવાચ મધુરં વાક્યં દુઃખશોકપરિપ્લુતઃ

દુઃખ અને શોકથી ભરાઈને, તેણે મીઠા શબ્દો કહ્યા.

સાન્ત્વિતોઽસ્મિ ત્વયા વિપ્ર વચનૈર્મધુરાક્ષરૈઃ

હે બ્રાહ્મણ, તારા મધુર શબ્દોથી હું શાંત થયો છું.

નિષદાસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સ મુનિઃ સંશિતવ્રતઃ

નિષાદના શબ્દો સાંભળી, તે દૃઢ વ્રતવાળા મુનિએ—

મા રોદીર્વચ્મિ ભદ્રં તે તવાહં સા પ્રિયાઽભવત્

રડતો નહીં—હું તને શુભ કહું છું; જે તને પ્રિય હતી, એ હવે હું જ બની ગઈ છું.

પરિવ્રાજવચઃ શ્રુત્વા નિષાદો વિગતજ્વરઃ

પરિવ્રાજકના શબ્દો સાંભળી, નિષાદનો દુઃખ દૂર થઈ ગયો.

કિમિદં ભાષસે વિપ્ર અવ્યક્તં યત્કદાચન

હે બ્રાહ્મણ, તું શું અસ્પષ્ટ અને અજાણ્યું બોલી રહ્યો છે?

નિષાદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રાહ્મણો દુઃખમૂર્ચ્છિતઃ

નિષાદના શબ્દો સાંભળી, બ્રાહ્મણ દુઃખથી બેભાન થઈ ગયો.