વરાહપુરાણમ્

તતો નારાયણો દેવઃ પૃથિવીં પ્રત્યુવાચ હ

પછી નારાયણ ભગવાને પૃથ્વી સાથે વાત કરી.

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં વૈ ધારિતાસિ વસુન્ધરે

પવિત્ર હજાર વર્ષથી, હે ધરા, તું ધરી રહી છે.

ઇહાગચ્છામિ ભદ્રં તે દ્રષ્ટુકામા દિવૌકસઃ

હું અહીં આવી રહ્યો છું, તારી કલ્યાણની કામના સાથે, કારણ કે દેવતાઓ તને જોવા ઇચ્છે છે.

એવં તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા માધવસ્ય વસુન્ધરા

માધવના આ વચન સાંભળી ધરાએ ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યું.

વારાહં પુરુષં દેવં વિજ્ઞાપયતિ સા ધરા

પછી ધરાએ વરાહરૂપ દેવને વિનંતી કરી.

શરણં ત્વાં પ્રપન્નાહં ત્વદ્ભક્તા ત્વં ગતિઃ પ્રભુઃ

હું તારી શરણમાં આવી છું, હું તારી ભક્ત છું; તું જ મારું આશ્રય અને સ્વામી છે.

કથં વા તુષ્યસે દેવ પૂજ્યસે કેન કર્મણા

હે ભગવાન, કયા ઉપાયથી તું પ્રસન્ન થાય છે અને કયા કર્મથી તારી પૂજા થાય છે?

ન ચ મેઽસ્તિ વ્યથા કાચિત્તવ કર્મણિ નિત્યશઃ

મને તારા સતત કર્મોમાં કદીયે કોઈ દુઃખ નથી.

સર્વે સુરાસુરા લોકાઃ સરુદ્રેન્દ્રપિતામહાઃ 124.

બધા દેવો, અસુરો, ઇન્દ્ર અને પિતામહ સહિતના બધા લોક છે.

કાનિ કર્માણિ કુર્વન્તિ યે ત્વાં પશ્યન્તિ માધવ

હે માધવ, જે તને જુએ છે, તેઓ કયા કર્મ કરે છે?

બ્રાહ્મણસ્ય ચ કિં કર્મ ક્ષત્રિયસ્ય ચ કિં ભવેત્

બ્રાહ્મણનું શું કરવું અને ક્ષત્રિયનું કયું કર્તવ્ય છે?

યોગો વૈ પ્રાપ્યતે કેન તપો વા કેન નિશ્ચિતમ્

કયા ઉપાયથી યોગ પ્રાપ્ત થાય છે અથવા કયા નિશ્ચિત તપથી મળે છે?

કિં ચ દુઃખનિવાસં વા ભોજનં પાનકં તથા

દુઃખદાયી નિવાસ કયું છે, અને ભોજન તથા પાન કયું છે?

પ્રાપણં કીદૃશં ચાપિ કાસુ દિક્ષુ તથા પ્રભો

કઈ રીતે મેળવવું અને કયા દિશામાં, હે પ્રભુ?

તિર્યગ્યોનિં ન ગચ્છેત કર્મણા કેન કેશવ

હે કેશવ, કયા કર્મથી પ્રાણીયોનિમાં જન્મ થતો નથી?

જરા વા કેન ગચ્છેત જન્મ વા કેન ગચ્છતિ

કયા કારણે વૃદ્ધાવસ્થા મળે છે અને કયા કારણે જન્મ થાય છે?

સંસારસ્ય ન ગચ્છેત કેન કર્મપ્રભાવતઃ

કયા કર્મના પ્રભાવથી સંસારમાં જવું પડતું નથી?

શૃણ્વન્તુ મે ભાગવતા યે ચ મોક્ષે વ્યવસ્થિતાઃ

જે ભગવાનના ભક્ત છે અને જે મુક્તિની ઇચ્છા રાખે છે, તેઓ મારા વચન સાંભળે.

મન્ત્રઃ – માસેષુ સર્વેષુ ચ મુખ્યભૂતસ્ત્વં માધવો માધવમાસ એવ નિત્યં ચ યજ્ઞેષુ તથેજ્યતે યો નારાયણઃ સપ્તલોકેષુ વીરઃ ।।124.

મંત્ર – બધા મહિનામાં માધવ મહિનો શ્રેષ્ઠ છે; યજ્ઞોમાં પણ હંમેશા નારાયણની પૂજા થાય છે, જે સાતે લોકમાં વિક્રમશાળી છે.

એવં ગ્રીષ્મે વિધિં ચૈવ કુર્યાત્સર્વં મમોક્તિતઃ

આ રીતે ઉનાળામાં, મેં જે રીતે કહ્યું છે એ પ્રમાણે બધા વિધિ કરવાં જોઈએ.

માસેષુ સર્વેષ્વપિ મુખ્યભૂતો માસો ભવાન્ગ્રીષ્મ એકઃ પ્રપન્નઃ

બધા મહિનાઓમાં ઉનાળાનો મહિનો સૌથી મુખ્ય ગણાય છે.

એવં ગ્રીષ્મે વરારોહે મમ ચૈવાર્ચ્ચનં કુરુ

હે સુંદરે, ઉનાળામાં પણ એ જ રીતે મારી પૂજા કર.

યાવન્તઃ પુષ્પિતાઃ શાલાઃ પૃથ્વ્યાં યાવત્સુગંધકાઃ

પૃથ્વી પર જેટલી ફૂલોવાળી અને સુગંધિત શાળાઓ છે,

એવં વર્ષાસ્વપિ ધરે મમ કર્મ ચ કારયેત્

એ જ રીતે, વરસાદી ઋતુમાં પણ, હે પૃથ્વી, મારી વિધિ કરવી.

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ કર્મ સંસારમોક્ષણમ્

હવે હું તને બીજું પણ એક કર્મ કહું છું, જે સંસારમાંથી મુક્તિ આપે છે.

એતેષાં સુમનોભિશ્ચ પૂજનીયો મહાદરાત્ નમો નારાયણાયેતિ ઇમં મન્ત્રમુદાહરેત્

આ ફૂલો વડે, ખૂબ શ્રદ્ધાથી પૂજન કરવું અને 'નમો નારાયણાય' મંત્ર બોલવો.

પશ્યન્તિ યે ધ્યાનપરા ઘનાભં ત્વામાશ્રિતાઃ પૂજ્યમાનં મહિમ્ના

ધ્યાનમાં તલીન રહેનારા, ઘનમેઘ જેવો તારો રૂપ જોઈને, તારી મહિમાથી તને પૂજ્ય માને છે.

આષાઢમાસે દ્વાદશ્યાં સર્વશાન્તિકરં શુભમ્

આષાઢ મહિનાની દ્વાદશી તિથિએ, આ વિધિ શુભ અને સર્વ શાંતિદાયી છે.

સ મર્ત્યો ન પ્રણશ્યેત સંસારેઽસ્મિન્ યુગેયુગે 124.

આ રીતે કરનાર મનુષ્ય દરેક યુગમાં સંસારમાં કદી નાશ પામતો નથી.