વરાહપુરાણમ્

અથ ઋતૂપસ્કરમ્ ફાલ્ગુનસ્ય તુ માસસ્ય શુક્લપક્ષસ્ય દ્વાદશીમ્

હવે ઋતુના ઉપસ્કારનું વર્ણન: ફાગણ માસના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી પર—

શ્વેતં પાણ્ડુરકં ચૈવ સુગન્ધં શોભનં બહુ

સફેદ, ફિક્કા, સુગંધિત, સુંદર અને ઘણાં ફૂલો ઉપયોગ કરવા.

તત એવં વિધિં કૃત્વા સર્વં ભાગવતં શુચિઃ

આ વિધિ પ્રમાણે કરીને, ભક્તે શુદ્ધ રહીને ભગવાન માટે બધા કાર્ય પૂર્ણ કરવું.

તદાહરતિ કર્માણિ વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા

તે સમયે, તે નિયમ પ્રમાણે કર્મો કરે છે.

નમો નારાયણેત્યુક્ત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્ નમોઽસ્તુ તે લોકનાથ પ્રવીરાય નમોઽસ્તુ તે

'નમો નારાયણ' એમ બોલ્યા પછી, આ મંત્ર બોલવો જોઈએ: 'હે લોકનાથ, મહાનવીર, તને વંદન છે, તને વંદન છે.'

સપુષ્પિતસ્યેહ વસન્તકાલે વનસ્પતેર્ગર્ન્ધરસપ્રયુક્તાઃ

વસંત ઋતુમાં, જ્યારે વૃક્ષ પર ફૂલો ખીલે છે, ત્યારે તેની સુગંધ પવનમાં ફેલાય છે.

યશ્ચૈતેન વિધાનેન કુર્યાન્માસે તુ ફાલ્ગુને

અને જે કોઈ આ રીતે ફાગણ મહિનામાં વિધિપૂર્વક કરમ કરે છે—

યત્તુ પૃચ્છસિ સુશ્રોણિ માસે વૈશાખ ઉત્તમે

અને, સુન્દર કટિવાળી, તું જે વૈશાખના શ્રેષ્ઠ મહિનાની વાત પૂછે છે—

કૃત્વા તુ મમ કર્માણિ શુભાનિ તરુણાનિ ચ 124.

મારા શુભ અને તાજા કર્મો કરીને,

ઋષયઃ સ્તુવન્તિ મન્ત્રેણ વેદોક્તેન ચ માધવિ

હે માધવી, ઋષિઓ મને વેદમાંના મંત્રોથી સ્તુતિ કરે છે.

સ્તુવન્તિ દેવલોકાશ્ચ પુરાણં પુરુષોત્તમમ્

દેવલોકના લોકો પણ પ્રાચીન અને સર્વોત્તમ પુરુષની સ્તુતિ કરે છે.

સ્તુવન્તિ દેવં ભૂતાનાં સર્વલોકસ્ય ચેશ્વરમ્

તેઓ સર્વ જીવોના દેવ અને સર્વ લોકના ઈશ્વરનું ગાન કરે છે.

સ્તુવન્તિ દેવદેવેશં યુગાનાં સંક્ષયેઽક્ષયમ્

તેઓ દેવોના દેવ, યુગોના અંતે અવિનાશી એવા ભગવાનની સ્તુતિ કરે છે.

સ્તુવન્તિ કેશવં દેવમાદિકાલમયં પ્રભુમ્ સ્તુવન્તિ નાથં ભૂતાનાં સર્વલોકમહેશ્વરમ્

તેઓ કેશવ ભગવાન, જે સમયના આરંભથી છે એવા પ્રભુની સ્તુતિ કરે છે; તેઓ સર્વ જીવોના સ્વામી અને સર્વ લોકના મહેશ્વરનું ગાન કરે છે.

નારદઃ પર્વતશ્ચૈવ અસિતો દેવલસ્તથા

નારદ, પર્વત, અસિત અને દેવલ પણ—

એતે ચાન્યે ચ બહવો મિત્રાવસુપરાવસૂ

અને બીજા પણ ઘણા, જેમ કે મિત્રાવસુ અને પરાવસુ—

શ્રુત્વા તુ પ્રતિનિર્ઘોષં દેવાનાં તુ મહૌજસામ્

મહાન શક્તિવાળા દેવતાઓના ગુંજતા અવાજ સાંભળી—

કિમયં શ્રૂયતે શબ્દો બ્રહ્મઘોષેણ સંયુતઃ

'આ કયો અવાજ સંભળાય છે, જે બ્રહ્મના ઉદઘોષ સાથે જોડાયેલો છે?'

તતઃ કમલપત્રાક્ષી સર્વરૂપગુણાન્વિતા 124.

પછી, હે કમળની આંખવાળી, સર્વ રૂપ અને ગુણોથી યુક્ત—

દેવાઃ કાંક્ષન્તિ તે દેવ વારાહીં રૂપસંસ્થિતિમ્

દેવતાઓ, હે ભગવાન, તારી વારાહીની રૂપમાં સ્થાપિત થવાની ઇચ્છા રાખે છે.

તતો નારાયણો દેવઃ પૃથિવીં પ્રત્યુવાચ હ

પછી નારાયણ ભગવાને પૃથ્વી સાથે વાત કરી.

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં વૈ ધારિતાસિ વસુન્ધરે

પવિત્ર હજાર વર્ષથી, હે ધરા, તું ધરી રહી છે.

ઇહાગચ્છામિ ભદ્રં તે દ્રષ્ટુકામા દિવૌકસઃ

હું અહીં આવી રહ્યો છું, તારી કલ્યાણની કામના સાથે, કારણ કે દેવતાઓ તને જોવા ઇચ્છે છે.

એવં તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા માધવસ્ય વસુન્ધરા

માધવના આ વચન સાંભળી ધરાએ ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ્યું.

વારાહં પુરુષં દેવં વિજ્ઞાપયતિ સા ધરા

પછી ધરાએ વરાહરૂપ દેવને વિનંતી કરી.

શરણં ત્વાં પ્રપન્નાહં ત્વદ્ભક્તા ત્વં ગતિઃ પ્રભુઃ

હું તારી શરણમાં આવી છું, હું તારી ભક્ત છું; તું જ મારું આશ્રય અને સ્વામી છે.

કથં વા તુષ્યસે દેવ પૂજ્યસે કેન કર્મણા

હે ભગવાન, કયા ઉપાયથી તું પ્રસન્ન થાય છે અને કયા કર્મથી તારી પૂજા થાય છે?

ન ચ મેઽસ્તિ વ્યથા કાચિત્તવ કર્મણિ નિત્યશઃ

મને તારા સતત કર્મોમાં કદીયે કોઈ દુઃખ નથી.

સર્વે સુરાસુરા લોકાઃ સરુદ્રેન્દ્રપિતામહાઃ 124.

બધા દેવો, અસુરો, ઇન્દ્ર અને પિતામહ સહિતના બધા લોક છે.