વરાહપુરાણમ્

તપસા કર્મણા વાપિ પશ્યન્તિ ત્વાં હિ માધવ

તપસ્યા કે કર્મ દ્વારા, લોકો તમને જુએ છે, હે માધવ.

એવં પૃષ્ટસ્તદા દેવ્યા માધવ્યા સ તુ માધવઃ

આ રીતે માધવીદેવીના પ્રશ્ન પછી, માધવે પછી કહ્યું,

શ્રીવરાહ ઉવાચ કથયિષ્યામિ તે ધર્મં ગુહ્યં સંસારમોક્ષણમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: હું તને એ ગુપ્ત ધર્મ કહું છું, જે સંસારમાંથી મુક્તિ આપે છે.

ગતે મેઘાગમે કાલે પ્રસન્નશરદાશયે

જ્યારે વાદળો વિદાય લે છે અને શુદ્ધ શરદ ઋતુ આવે છે,

નાતિશીતં ન ચાત્યુષ્ણે કાલે હંસવિરાવિણિ

ન તો વધારે ઠંડી હોય, ન વધારે ગરમી, અને હંસો બોલતા હોય એવા સમયે,

કુમુદસ્ય ચ માસસ્ય ભવેદ્યા દ્વાદશી શુભા

કુમુદ નામના મહિનાની શુભ દ્વાદશી આવે ત્યારે,

યાવલ્લોકાશ્ચ ધાર્યન્તે તાવત્કાલં વસુન્ધરે 123.

હે ધરા, જેટલો સમય સુધી જગત ટક્યું છે, એટલો સમય એ સમય ગણાય છે.

કૃત્વા મમૈવ કાર્યાણિ દ્વાદશ્યાં તત્ર માધવિ

વસંત ઋતુમાં, દ્વાદશી દિવસે, મારા કૃતવ્ય કાર્યો પૂર્ણ કર્યા પછી,

એવં કર્માણિ કુર્વન્તિ દ્વાદશ્યાં વૈ યશસ્વિનિ

હે યશસ્વિ, આવું કર્મ દ્વાદશી દિવસે કરવામાં આવે છે.

એવં વૈ શારદં કર્મ નિખિલં કથિતં મયા

આ રીતે, શરદ ઋતુનું બધું વિધિપૂર્ણ કર્મ હું તને કહી દીધું છે.

ઇતિ પ્રબોધિનીકર્મ યાનિ કર્માણિ કુર્વન્તિ પુંસો યાન્તિ પરાં ગતિમ્

આ રીતે પ્રબોધિની વિધિ પૂર્ણ થાય છે; જે કર્મ મનુષ્ય કરે છે, તે તેને પરમ અવસ્થાએ પહોંચાડે છે.

શીતવાતાભિસન્તપ્તા મમ ભક્ત્યા વ્યવસ્થિતાઃ

જે લોકો ઠંડી અને પવનથી પીડાય છે પણ મારી ભક્તિમાં અડગ રહે છે,

શિશિરે યાનિ કર્માણિ પુષ્પિતાશ્ચ વનસ્પતીઃ

શિયાળામાં જે કર્મ થાય છે અને જંગલના વૃક્ષો ફૂલો થી ભરાય છે,

કરાભ્યામઞ્જલિં કૃત્વા ઇમં મંત્રમુદીરયેત્

હાથ જોડીને આ મંત્રનું ઉચ્ચારણ કરવું જોઈએ:

મન્ત્રઃ – શિશિરો ભવાન્ ધાતરિમં લોકનાથ હિમં દુસ્તરં દુષ્પ્રવેશં કાલં સંસારાન્માં તારયેમં ધર્ત્તા ત્રિલોકનાથ

મંત્ર – હે શિયાળાના ભગવાન, હે સર્વના આધાર, હે જગતના સ્વામી, આ હિમ અને આ કઠિન ઋતુમાં, મને સંસાર સાગર પાર ઉતારો, હે ત્રણેય લોકના ધારીતા.

યસ્ત્વથૈતેન મન્ત્રેણ શિશિરે કર્મ કારયેત્ 123.

જે વ્યક્તિ શિયાળામાં આ મંત્રથી કર્મ કરે છે,

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, એ સાંભળ, હે ધરા.

અહં તત્ર પ્રવક્ષ્યામિ પુષ્પાદીનાં ચ યત્ફલમ્

હું ત્યાં ફૂલો અને અન્ય અર્પણના ફળ વિશે કહું છું.

તિષ્ઠતે વિષ્ણુલોકેઽસ્મિન્યો દદાતિ સ્મ નિશ્ચલમ્

જે વ્યક્તિ સ્થિર મનથી અર્પણ આપે છે, તે વિષ્ણુના લોકમાં સ્થાયી થાય છે.

મતિમાન્ધૃતિમાન્ભૂત્વા ગન્ધપુષ્પાણિ દાપયેત્

બુદ્ધિશાળી અને ધીર બનીને સુગંધિત ફૂલો અર્પણ કરવું જોઈએ.

દ્વાદશ્યાં ચૈવ યો દદ્યાત્ત્રીન્માસાંશ્ચ સમાહિતઃ

અને જે વ્યક્તિ ત્રણ મહિના સુધી, દ્વાદશી દિવસે, એકાગ્રતાથી અર્પણ કરે છે,

વૈશાખસ્ય તુ માસસ્ય વનમાલાં સુપુષ્પિતામ્

અને વૈશાખ મહિનામાં, જંગલમાંથી લાવેલી સુંદર ફૂલોની વણમાળા અર્પણ કરવી,

વર્ષાણિ દ્વાદશૈવેહ તેન પૂજા કૃતા ભવેત્

તો એ રીતે, બાર વર્ષ સુધીની પૂજા સમાન ફળ મળે છે.

માસિ માર્ગશિરે ભદ્રે દદ્યાદુત્પલમિશ્રિતમ્

માર્ગશીર્ષ મહિનામાં, હે શુભે, કમળ ફૂલો સાથે અન્ય ફૂલો પણ અર્પણ કરવું જોઈએ.

શ્રુત્વેતિ વચનં તસ્ય પ્રશ્રયેણ તુ માધવિ

આ શબ્દો સાંભળી માધવી વિનમ્રતાથી બોલી.

પ્રભો દ્વાદશ માસાશ્ચ ષષ્ટ્યુત્તરશતત્રયમ્ 123.

પ્રભુ, વર્ષમાં બાર મહિના અને ત્રણસો બાસઠ દિવસ છે.

દ્વાદશીં ચાપિ દેવેશ પ્રશંસસિ સદા મમ

દેવોના સ્વામી, તમે હંમેશા મારા માટે દ્વાદશીનું મહિમા ગાવો છો.

પ્રહસ્ય તામુવાચેદં વચનં ધર્મસંશ્રિતમ્

તે સમયે હસતાં હસતાં તેમણે ધર્મથી ભરપૂર આ વચન કહ્યું.