વરાહપુરાણમ્

પ્રસાદાન્મમ સુશ્રોણિ શ્વેતદ્વીપમુપાગતાઃ

મારી કૃપાથી, સુંદર નિતંબવાળી, એ બધાએ શ્વેતદ્વીપ સુધી પહોંચ્યું છે.

કર્મણાં પરમં કર્મ તપસાં ચ મહત્તપઃ

કર્મોમાં શ્રેષ્ઠ કર્મ અને તપસ્યામાં સર્વોત્તમ તપ એ છે,

ધર્માણાં ચ પરો ધર્મસ્તવાર્થં કીર્તિતો મયા

અને ધર્મોમાં સર્વોચ્ચ ધર્મ પણ હું તારા માટે કહી દીધો છે.

અભક્તાય ન તં દદ્યાદશ્રદ્ધાય શઠાય ચ

જેમાં ભક્તિ નથી, શ્રદ્ધા નથી કે છેતરપિંડી છે, એવા માણસને એ આપવું નહીં.

પણ્ડિતાય ચ દાતવ્યં યશ્ચ શાસ્ત્રવિશારદઃ 122.

પણ જે પંડિત છે અને શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છે, તેને એ આપવું જોઈએ.

સોઽપિ મુચ્યેત પૂતાત્મા ગર્ભાદ્યોનિભવાદ્ભયાત્

એવો શુદ્ધ આત્માવાળો માણસ ગર્ભાદિ જન્મના ભયથી મુક્ત થઈ જાય છે.

ય એતેન વિધાનેન ગત્વા કોકામુખં મહત્

જે આ રીતે મહાન કોકામુખ સુધી જાય છે,

અથ સુમનોગન્ધાદિમાહાત્મ્યમ્ શ્રુત્વા તુ કોકામાહાત્મ્યં પૃથિવી ધર્મસંહિતમ્

પછી, સુમનોગંધ અને કોકામાનું મહિમા સાંભળ્યા પછી, પૃથ્વી ધર્મથી ભરાઈ ગઈ.

ધરણ્યુવાચ તિર્યગ્યોનિગતો વાપિ પ્રાપ્તો યત્પરમાં ગતિમ્

ધરણી બોલી: જો કોઈ પ્રાણીયોનિમાં જન્મે અને પછી પણ પરમ અવસ્થાને પામે,

તવ દેવ પ્રસાદેન કિંચિદિચ્છામિ વેદિતુમ્

હે દેવ, તમારી કૃપાથી હું થોડુંક જાણવા માંગું છું.

તપસા કર્મણા વાપિ પશ્યન્તિ ત્વાં હિ માધવ

તપસ્યા કે કર્મ દ્વારા, લોકો તમને જુએ છે, હે માધવ.

એવં પૃષ્ટસ્તદા દેવ્યા માધવ્યા સ તુ માધવઃ

આ રીતે માધવીદેવીના પ્રશ્ન પછી, માધવે પછી કહ્યું,

શ્રીવરાહ ઉવાચ કથયિષ્યામિ તે ધર્મં ગુહ્યં સંસારમોક્ષણમ્

શ્રીવરાહે કહ્યું: હું તને એ ગુપ્ત ધર્મ કહું છું, જે સંસારમાંથી મુક્તિ આપે છે.

ગતે મેઘાગમે કાલે પ્રસન્નશરદાશયે

જ્યારે વાદળો વિદાય લે છે અને શુદ્ધ શરદ ઋતુ આવે છે,

નાતિશીતં ન ચાત્યુષ્ણે કાલે હંસવિરાવિણિ

ન તો વધારે ઠંડી હોય, ન વધારે ગરમી, અને હંસો બોલતા હોય એવા સમયે,

કુમુદસ્ય ચ માસસ્ય ભવેદ્યા દ્વાદશી શુભા

કુમુદ નામના મહિનાની શુભ દ્વાદશી આવે ત્યારે,

યાવલ્લોકાશ્ચ ધાર્યન્તે તાવત્કાલં વસુન્ધરે 123.

હે ધરા, જેટલો સમય સુધી જગત ટક્યું છે, એટલો સમય એ સમય ગણાય છે.

કૃત્વા મમૈવ કાર્યાણિ દ્વાદશ્યાં તત્ર માધવિ

વસંત ઋતુમાં, દ્વાદશી દિવસે, મારા કૃતવ્ય કાર્યો પૂર્ણ કર્યા પછી,

એવં કર્માણિ કુર્વન્તિ દ્વાદશ્યાં વૈ યશસ્વિનિ

હે યશસ્વિ, આવું કર્મ દ્વાદશી દિવસે કરવામાં આવે છે.

એવં વૈ શારદં કર્મ નિખિલં કથિતં મયા

આ રીતે, શરદ ઋતુનું બધું વિધિપૂર્ણ કર્મ હું તને કહી દીધું છે.

ઇતિ પ્રબોધિનીકર્મ યાનિ કર્માણિ કુર્વન્તિ પુંસો યાન્તિ પરાં ગતિમ્

આ રીતે પ્રબોધિની વિધિ પૂર્ણ થાય છે; જે કર્મ મનુષ્ય કરે છે, તે તેને પરમ અવસ્થાએ પહોંચાડે છે.

શીતવાતાભિસન્તપ્તા મમ ભક્ત્યા વ્યવસ્થિતાઃ

જે લોકો ઠંડી અને પવનથી પીડાય છે પણ મારી ભક્તિમાં અડગ રહે છે,

શિશિરે યાનિ કર્માણિ પુષ્પિતાશ્ચ વનસ્પતીઃ

શિયાળામાં જે કર્મ થાય છે અને જંગલના વૃક્ષો ફૂલો થી ભરાય છે,

કરાભ્યામઞ્જલિં કૃત્વા ઇમં મંત્રમુદીરયેત્

હાથ જોડીને આ મંત્રનું ઉચ્ચારણ કરવું જોઈએ:

મન્ત્રઃ – શિશિરો ભવાન્ ધાતરિમં લોકનાથ હિમં દુસ્તરં દુષ્પ્રવેશં કાલં સંસારાન્માં તારયેમં ધર્ત્તા ત્રિલોકનાથ

મંત્ર – હે શિયાળાના ભગવાન, હે સર્વના આધાર, હે જગતના સ્વામી, આ હિમ અને આ કઠિન ઋતુમાં, મને સંસાર સાગર પાર ઉતારો, હે ત્રણેય લોકના ધારીતા.

યસ્ત્વથૈતેન મન્ત્રેણ શિશિરે કર્મ કારયેત્ 123.

જે વ્યક્તિ શિયાળામાં આ મંત્રથી કર્મ કરે છે,

અન્યચ્ચ તે પ્રવક્ષ્યામિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

હવે હું તને બીજું પણ કહું છું, એ સાંભળ, હે ધરા.

અહં તત્ર પ્રવક્ષ્યામિ પુષ્પાદીનાં ચ યત્ફલમ્

હું ત્યાં ફૂલો અને અન્ય અર્પણના ફળ વિશે કહું છું.