વરાહપુરાણમ્

મુચ્યતાં માનુષં ભાવં તાં જાતિં સ્મર પૌર્વિકીમ્ 122.

માનવ સ્વભાવ છોડીને, તારી પૂર્વજાતિને યાદ કર.

મન્માતાપિતરૌ ગત્વા પ્રસાદય શુચિસ્મિતે

મારા માતા-પિતાને મળીને, હસતી મુખવાળી, તેમનો આશીર્વાદ મેળેજે.

તયોરાજ્ઞાં પુરસ્કૃત્ય માનયિત્વા યથાર્હતઃ

તેમની આજ્ઞા માનીને અને યોગ્ય રીતે સન્માન કરીને,

સ્વપૂર્વજન્મવૃત્તં તુ દેવાનામપિ દુલર્ભમ્

પહેલાં જન્મની વાત તો દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.

તતઃ સા હ્યનવદ્યાઙ્ગી શ્વશ્રૂશ્વશુરયોઃ પુરઃ

પછી એ સર્વે દોષરહિત અંગવાળી સ્ત્રી, પોતાના શ્વશુર-શ્વશ્રુની સામે ગઈ.

કિંચિદ્વિજ્ઞપ્તુકામાસ્મિ તત્ર વામવધીયતામ્

હું તમને કંઈક કહેવું છું, કૃપા કરીને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળો.

પુણ્યે કોકામુખે ગન્તુમિચ્છાવસ્તત્ર વાં ગુરૂ

હું પવિત્ર કોકામુખ જવા ઈચ્છું છું, એ માટે તમારી માર્ગદર્શન માગું છું.

અદ્ય યાવત્કિમપિ વાં યાચિતં ન મયા ક્વચિત્

આજ સુધી મેં ક્યારેય તમારે પાસેથી કંઈ માગ્યું નથી.

શિરાવેદેનયા યુક્તઃ સદા તવ સુતો હ્યયમ્

તમારો દીકરો હંમેશા માથાના દુખાવાથી પીડાય છે.

સુખાનિ સર્વવિષયાન્વિસૃજ્ય પરિપીડિતઃ

તે બધા સુખ-સગવડો છોડી ને ખૂબ દુઃખી છે.

કદાચિન્નોક્તપૂર્વં તે રહસ્યં પરમં મહત્ 122.

આ મહાન રહસ્ય મેં તમને ક્યારેય કહ્યું નહોતું.

દમ્પતિભ્યાં હિ મનનં રોચતાં સર્વથૈવ હિ

પતિ-પત્ની બંનેએ આ વાત પર સારી રીતે વિચારવું જોઈએ.

કરેણ સ્વયમાદાય વધૂં પુત્રમુવાચ હ

પત્નીનો હાથ પકડીને દીકરાએ કહ્યું.

હસ્ત્યશ્વરથ યાનાનિ સ્ત્રિયશ્ચાપ્સરસોપમાઃ

હાથી, ઘોડા, રથ, વાહનો અને અપ્સરાસ જેવી સુંદર સ્ત્રીઓ—

શરણં વિત્તયો રાજ્યં ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્

ધન, આશરો અને રાજ્ય બધું તમામાં સ્થિર છે.

ત્વયિ પ્રતિષ્ઠિતાઃ પ્રાણાઃ સન્તાનં ચ તદુત્તરમ્

પ્રાણ અને સંતાન પણ તમામાં આધારિત છે.

પિતુઃ પાદૌ ગૃહીત્વા ચ પ્રોવાચ વિનયાન્વિતઃ

પિતાના પગ પકડીને, તેણે વિનમ્રતાથી કહ્યું.

ગન્તુમિચ્છામિ તત્રાહં તૂર્ણં કોકામુખં મહત્

હું તુરંત એ મહાન કોકામુખ જવા ઈચ્છું છું.

તદા રાજ્યં બલં કોશો મમૈવૈતન્ન સશંયઃ ।। તત્રૈવ ગમનાન્મહ્યં વેદના નાશમેષ્યતિ

પછી રાજ્ય, સેના અને ખજાનો બધું નિશ્ચિતપણે મારું છે; ત્યાં જવાથી મારું દુઃખ દૂર થશે.

પુત્રોક્તમવધાર્યૈવ શકાનામધિપો નૃપઃ

દીકરાની વાત સમજીને, શક રાજાએ—

વણિજશ્ચૈવ પૌરાશ્ચ વૈશ્યાશ્ચાપિ વરાઙ્ગનાઃ 122.

વણિકો, શહેરવાસીઓ, વૈશ્યો અને શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ—

અથ દીર્ઘેણ કાલેન પ્રાપ્તઃ કોકામુખં ત્વિદમ્ ।। તત્ર ગત્વા વરારોહા ભર્ત્તારમિદમબ્રવીત્

પછી લાંબા સમય પછી, તે કોકામુખ પહોંચ્યો; ત્યાં જઈને, શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીએ પતિને કહ્યું.

પૂર્વપૃષ્ટં મયા યત્તે વક્ષ્યામીતિ ચ માં પ્રતિ

તમે અગાઉ મને જે પૂછ્યું હતું, એ હવે હું તમને કહું છું.

નિશમ્યેતિ પ્રિયાપ્રોક્તં રાજપુત્રો યશસ્વિનિ

પ્રીયાએ કહેલું સાંભળી, તે યશસ્વી રાજકુમાર—

રજની સમ્પ્રવૃત્તેયં સુખં સ્વાપો વિધીયતામ્

હવે રાત્રિ થઈ ગઈ છે; ચાલો આરામથી સૂઈએ.

પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં સ્નાતૌ ક્ષૌમવિભૂષિતૌ

પ્રભાત થતાં, અમે સ્નાન કરીને સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને—

વ્યાધેન નિગૃહીતોઽસ્મિ બડિશેન જલેચરઃ

શિકારીના હાથમાં આવી ગયો છું, જેમ માછલી વાંસળીમાં ફસાઈ જાય છે.

તેન તસ્ય પ્રહારેણ જાતા શિરસિ વેદના 122.

એના મારથી મારા માથામાં દુખાવો થયો.

એતત્તે કથિતં ભદ્રે પૂર્વપૃષ્ટં ચ યત્ત્વયા

હે ભદ્રે, જે તું પહેલાં પૂછ્યું હતું, એ બધું હવે તને કહી દીધું છે.