વરાહપુરાણમ્

યે ન હિંસન્તિ ભૂતાનિ શુદ્ધાત્માનો દયાપરાઃ

જે જીવજંતુઓને હાનિ પહોંચાડતા નથી, જેમનું મન શુદ્ધ છે અને દયા ધરાવે છે—

મનસા ન ચલત્યેવ મમ વલ્લભતાં વ્રજેત્

એમનું મન કદી ડગતું નથી; તેઓ મારી પ્રિયતા પ્રાપ્ત કરે છે.

વરાહરૂપિણં દેવં પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરા ।। 122.

વસુંધરાએ વરાહરૂપ ધરાવનારા દેવને પૂછ્યું.

એવં મે પરમં ગુહ્યં ત્વદ્ભક્ત્યા વક્તુમર્હસિ

આ રીતે, તારી ભક્તિના કારણે, તું મારા શ્રેષ્ઠ રહસ્ય સાંભળવા યોગ્ય છે.

ભદ્રકર્ણહ્રદં ચૈવ હિત્વા કોકાં પ્રશંસસિ

તમે ભદ્રકર્ણ હ્રદ છોડીને કોકામુખનું મહિમા ગાયો છો.

કેદારં ચ તતો મુક્ત્વા કિ કોકાં ચ પ્રશંસસિ

કેદાર પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ સ્તુતિ કરો છો?

દુર્ગં મહાબલં મુક્ત્વા કિં વૈ કોકાં પ્રશંસસિ

મહાન કિલ્લો પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ વખાણ કરો છો?

એકલિઙ્ગં તતો મુક્ત્વા કિં વા કોકાં પ્રશંસસિ

એકલિંગ પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ વખાણ કરો છો?

વરાહરૂપી ભગવાન્પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્ એવમેતન્મહાભાગે યન્માં ત્વં ભીરુ ભાષસે

વરાહરૂપ ભગવાને વસુંધરાને ઉત્તર આપ્યો: 'હે મહાભાગ્યવતી, તું જે કહું છે, હે ભયભીત, એ સાચું છે.'

કથયિષ્યામિ તે ગુહ્યં કોકા યેન વિશિષ્યતે

હું તને એ ગુપ્ત વાત કહું છું, જેના કારણે કોકા વિશિષ્ટ બને છે.

એતે પાશુપતાશ્ચૈષાં કોકા ભાગવતસ્ય હ

આ બધા પાશુપત વિધિઓ છે; કોકા તો ભક્તજનની છે.

કૃતં કોકામુખે ચૈવ મમ ક્ષેત્રે હિ સુન્દરિ 122.

સુંદરિ, મારા પવિત્ર ક્ષેત્રમાં, કોકાના દ્વાર પર એ વિધિ કરવામાં આવી હતી.

તત્રાલ્પેનામ્બુના યુક્તે હ્રદે મત્સ્યસ્તુ તિષ્ઠતિ તસ્ય હસ્તાચ્ચ બલવાન્મત્સ્યસ્તૂર્ણં વિનિર્ગતઃ

ત્યાં થોડું જળ ભરેલા તળાવમાં એક માછલી રહી હતી; એના મોઢામાંથી એક બળવાન માછલી ઝડપથી બહાર આવી.

નિપત્ય તં ગૃહીત્વૈવ પ્રોડ્ડીનસ્ત્વરયાન્વિતઃ

પછી તે પડ્યો, તેને પકડીને ઉતાવળથી દૂર કૂદી ગયો.

તત્ક્ષેત્રસ્ય પ્રભાવેણ રાજપુત્રોઽભવત્પ્રભુઃ

એ ક્ષેત્રની શક્તિથી રાજકુમાર સ્વામી બન્યો.

અથ કાલેન તસ્યૈવ મૃગવ્યાધસ્ય ચાઙ્ગના

પછી સમય જતાં એ શિકારીની પત્ની—

એકા ચિલ્લી માંસલુબ્ધા તદ્ધસ્તાન્માંસગર્દ્ધિની

એના હાથમાંથી માંસની લાલસા ધરાવતી એક ચિલી, માંસની ઇચ્છાવાળી—

મૃગવ્યાધા બલાન્માંસં હર્તુકામાં તુ ચિલ્લિકામ્

શિકારીએ બળપૂર્વક એ ચિલીને પકડવાની કોશિશ કરી, જે માંસ મેળવવા ઈચ્છતી હતી.

આકાશાત્પાતિતા ભદ્રે કોકાયાં મમ સન્નિધૌ

સારી સ્ત્રી, તે આકાશમાંથી પડીને મારા સાક્ષાત્કારમાં કોકામાં આવી.

સા વ્યવર્દ્ધત કન્યા તુ વયોરૂપગુણાન્વિતા

એ કન્યા તરીકે મોટી થઈ, યુવાની, સૌંદર્ય અને ગુણોથી યુક્ત.

રૂપવાન્ગુણવાઞ્છૂરો યુદ્ધકાર્યાર્થનિશ્ચિતઃ

તે સુંદર, ગુણવાન, શૂરવીર અને યુદ્ધના કાર્યમાં દૃઢ હતો.

રૂપવાન્ગુણવાઞ્છૂરો યુદકાર્યાર્થનિષ્ઠિતઃ 122.

તે સુંદર, ગુણવાન, શૂરવીર અને યુદ્ધના કાર્યમાં સ્થિર હતો.

અથ કેનચિત્કાલેન શક આનન્દપૂરકે

પછી થોડા સમય પછી આનંદથી ભરેલા યુગમાં—

તથા તુ તૌ સમાસાદ્ય પરસ્પરમથ ક્રમાત્

એ રીતે, બંને સમય જતાં એકબીજાને મળ્યા.

સ વૈ તથા સમં નિત્યં સા ચ તેન સમં શુભા

તે હંમેશા તેની સાથે રહ્યો, અને એ શુભ સ્ત્રી પણ તેની સાથે રહી.

ગચ્છત્યેવં બહુતરે કાલે ચૈવાપ્યનિંદિતા

આ રીતે ઘણો સમય પસાર થયો, છતાં એ નિર્દોષ રહી.

ભજમાના વિનીતા ચ સૌહૃદાચ્ચ વિશેષતઃ

એ ભક્તિપૂર્વક, વિનમ્ર અને ખાસ કરીને પ્રેમાળ હતી.

રાજપુત્રસ્તસ્તોઽપ્યત્ર શકાનાં નંદવર્દ્ધનઃ

ત્યાં રાજકુમાર પણ ઊભો હતો, જે શક જાતિના યશને વધારનાર હતો.

યે કેચિદ્ભિષજસ્તત્ર ગદેષુ કુશલાઃ શુભે

ત્યાં હાજર બધા વૈદ્યો, જે રોગોની સારવારમાં નિપુણ હતા,