યઃ સ્પૃશેત્કપિલાં ભક્ત્યા કુમારીં ન ચ દૂષયેત્
જે ભક્તિપૂર્વક કપિલા ગાયને સ્પર્શે છે અને કન્યાને ક્યારેય દુષિત કરતો નથી,
જલેન મેહયેદ્યસ્તુ ગુરુભક્તો ન જલ્પકઃ
જે પાણી અર્પણ કરે છે, ગુરુભક્ત છે અને વ્યર્થ વાતો કરતો નથી,
સ ચ ગર્ભં ન ગચ્છેત મમ લોકં સ ગચ્છતિ
એ મનુષ્ય ફરીથી માતૃગર્ભમાં નથી આવતો; એ મારા લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે જન્માભાવો નામૈકવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં 'જન્મનો અભાવ' નામે એકસો એકવીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ કોકામુખમાહાત્મ્યમ્ ગુહ્યાનાં પરમં ગુહ્યં તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે
હવે કોકામુખનું મહાત્મ્ય કહું છું. હે વસુંધરા, ગુપ્તમાંથી પણ શ્રેષ્ઠ ગુપ્ત વાત સાંભળ.
અષ્ટમ્યાં ચ ચતુર્દ્દશ્યાં મૈથુનં યો ન ગચ્છતિ
જે મનુષ્ય અષ્ટમી કે ચતુર્દશી દિવસે સહવાસ કરતો નથી—
બાલ્યે વયસ્યપિ ચ યો મમ નિત્યમનુવ્રતઃ
અને જે બાળપણ કે યુવાનીમાં પણ હંમેશા મારી ભક્તિથી ચાલે છે—
આયાસે જીવતિ ન યઃ પ્રવિભાગી ગુણાન્વિતઃ
અને જે મુશ્કેલીમાં જીવતો હોય છતાં ભાગ પાડતો નથી, ગુણોથી યુક્ત છે—
વિકર્મ નાભિકુર્વીત કૌમારવ્રતસંસ્થિતઃ
યૌવનવ્રત પાળતો હોય અને ક્યારેય પાપકર્મ ન કરે—
મત્યા ચ નિઃસ્પૃહોઽત્યન્તં પરાર્થેષ્વસ્પૃહઃ સદા ઇમં ગુહ્યં વરારોહે દેવૈરપિ દુરાસદમ્
અને જે મનથી સંપૂર્ણ નિરલોભ છે, બીજાના માટે કદી ઈર્ષ્યા રાખતો નથી, હે સુન્દરી, આ રહસ્ય તો દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે.
તચ્છૃણુષ્વાનવદ્યાઙ્ગિ કથ્યમાનં મયાઽનઘે
હે નિર્દોષ અંગવાળી, હે પાપરહિતે, હું જે કહું છું તે ધ્યાનથી સાંભળ.
યે ન હિંસન્તિ ભૂતાનિ શુદ્ધાત્માનો દયાપરાઃ
જે જીવજંતુઓને હાનિ પહોંચાડતા નથી, જેમનું મન શુદ્ધ છે અને દયા ધરાવે છે—
મનસા ન ચલત્યેવ મમ વલ્લભતાં વ્રજેત્
એમનું મન કદી ડગતું નથી; તેઓ મારી પ્રિયતા પ્રાપ્ત કરે છે.
વરાહરૂપિણં દેવં પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરા ।। 122.
વસુંધરાએ વરાહરૂપ ધરાવનારા દેવને પૂછ્યું.
એવં મે પરમં ગુહ્યં ત્વદ્ભક્ત્યા વક્તુમર્હસિ
આ રીતે, તારી ભક્તિના કારણે, તું મારા શ્રેષ્ઠ રહસ્ય સાંભળવા યોગ્ય છે.
ભદ્રકર્ણહ્રદં ચૈવ હિત્વા કોકાં પ્રશંસસિ
તમે ભદ્રકર્ણ હ્રદ છોડીને કોકામુખનું મહિમા ગાયો છો.
કેદારં ચ તતો મુક્ત્વા કિ કોકાં ચ પ્રશંસસિ
કેદાર પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ સ્તુતિ કરો છો?
દુર્ગં મહાબલં મુક્ત્વા કિં વૈ કોકાં પ્રશંસસિ
મહાન કિલ્લો પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ વખાણ કરો છો?
એકલિઙ્ગં તતો મુક્ત્વા કિં વા કોકાં પ્રશંસસિ
એકલિંગ પણ છોડીને કોકામુખનું જ કેમ વખાણ કરો છો?
વરાહરૂપી ભગવાન્પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્ એવમેતન્મહાભાગે યન્માં ત્વં ભીરુ ભાષસે
વરાહરૂપ ભગવાને વસુંધરાને ઉત્તર આપ્યો: 'હે મહાભાગ્યવતી, તું જે કહું છે, હે ભયભીત, એ સાચું છે.'
કથયિષ્યામિ તે ગુહ્યં કોકા યેન વિશિષ્યતે
હું તને એ ગુપ્ત વાત કહું છું, જેના કારણે કોકા વિશિષ્ટ બને છે.
એતે પાશુપતાશ્ચૈષાં કોકા ભાગવતસ્ય હ
આ બધા પાશુપત વિધિઓ છે; કોકા તો ભક્તજનની છે.
કૃતં કોકામુખે ચૈવ મમ ક્ષેત્રે હિ સુન્દરિ 122.
સુંદરિ, મારા પવિત્ર ક્ષેત્રમાં, કોકાના દ્વાર પર એ વિધિ કરવામાં આવી હતી.
તત્રાલ્પેનામ્બુના યુક્તે હ્રદે મત્સ્યસ્તુ તિષ્ઠતિ તસ્ય હસ્તાચ્ચ બલવાન્મત્સ્યસ્તૂર્ણં વિનિર્ગતઃ
ત્યાં થોડું જળ ભરેલા તળાવમાં એક માછલી રહી હતી; એના મોઢામાંથી એક બળવાન માછલી ઝડપથી બહાર આવી.
નિપત્ય તં ગૃહીત્વૈવ પ્રોડ્ડીનસ્ત્વરયાન્વિતઃ
પછી તે પડ્યો, તેને પકડીને ઉતાવળથી દૂર કૂદી ગયો.
તત્ક્ષેત્રસ્ય પ્રભાવેણ રાજપુત્રોઽભવત્પ્રભુઃ
એ ક્ષેત્રની શક્તિથી રાજકુમાર સ્વામી બન્યો.
અથ કાલેન તસ્યૈવ મૃગવ્યાધસ્ય ચાઙ્ગના
પછી સમય જતાં એ શિકારીની પત્ની—
એકા ચિલ્લી માંસલુબ્ધા તદ્ધસ્તાન્માંસગર્દ્ધિની
એના હાથમાંથી માંસની લાલસા ધરાવતી એક ચિલી, માંસની ઇચ્છાવાળી—
મૃગવ્યાધા બલાન્માંસં હર્તુકામાં તુ ચિલ્લિકામ્
શિકારીએ બળપૂર્વક એ ચિલીને પકડવાની કોશિશ કરી, જે માંસ મેળવવા ઈચ્છતી હતી.
આકાશાત્પાતિતા ભદ્રે કોકાયાં મમ સન્નિધૌ
સારી સ્ત્રી, તે આકાશમાંથી પડીને મારા સાક્ષાત્કારમાં કોકામાં આવી.