કર્મણ્યાન્યપિ માલ્યાનિ તતો મહ્યં પ્રદાપયેત્ 118.
પછી બીજા ફૂલોના હાર પણ વિધિ પ્રમાણે મને અર્પણ કરવાં.
તતઃ પુષ્પાઞ્જલિં દત્ત્વા ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્
પછી ફૂલોની અંજલિ આપી, આ મંત્ર બોલવો.
મમ સંસારમોક્ષાય ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ મમાચ્યુત
હે અચ્યૂત, મારા જન્મમરણના બંધનમાંથી મુક્તિ માટે, કૃપા કરીને આ મારી ભેટ સ્વીકારો, સ્વીકારો.
પશ્ચાદ્ધૂપં ચ મે દદ્યાત્સુગન્ધદ્રવ્યસમ્મિતમ્
પછી મને સુગંધિત વસ્તુઓથી બનેલો ધૂપ અર્પણ કરવો જોઈએ.
ઉભયેષુ કુલેષ્વાત્મા ધૂપમંત્રમુદીરયેત્
બન્ને કુટુંબોમાં, મન એકાગ્ર કરીને ધૂપમંત્ર બોલવો જોઈએ.
મમ સંસારમોક્ષાય ધૂપોઽયં પ્રતિગૃહ્યતામ્
મારા જન્મમરણના બંધનમાંથી મુક્તિ માટે, આ ધૂપ સ્વીકારવામાં આવે.
સાંખ્યાનાં શાન્તિયોગેન ધૂપં ગૃહ્ણ નમોઽસ્તુ તે
સાંખ્યજ્ઞાનોની શાંતિથી, આ ધૂપ સ્વીકારો; તમને વંદન છે.
એવમભ્યર્ચ્ચનં કૃત્વા માલ્યગન્ધાનુલેપનૈઃ
આ રીતે ફૂલોની માળા, સુગંધ અને લિપનથી પૂજા કરી પછી,
એવં ચૈવ સમાદાય કૃત્વા શિરસિ ચાઞ્જલિમ્
અને આવી રીતે, અર્પણ લઈને, હાથ જોડીને માથા પર મૂકી,
પ્રીયતાં ભગવાન્પુરુષોત્તમઃ શ્રીનિવાસઃ શ્રીમાનાનન્દરૂપઃ ક્ષૌમં વસ્ત્રં પીતરૂપં મનોજ્ઞં દેવાંગે સ્વે ગાત્રપ્રચ્છાદનાય
ભગવાન પુરુષોત્તમ, શ્રીનિવાસ, આનંદમય સ્વરૂપવાળા, પ્રસન્ન થાય; દેવદેહને ઢાંકી દેવા માટે મનોહર પીળા કાંજીવરસનું વસ્ત્ર અર્પણ કરું છું.
વસ્ત્રૈર્વિભૂષણં કૃત્વા મમ ગાત્રાનુસારિ યત્ 118.
મારા શરીરને યોગ્ય એવા વસ્ત્રોથી શણગાર કર્યા પછી,
ગૃહીત્વા પ્રણવાદ્યેન ધર્મપુણ્યેન સંવૃતઃ
તે લઈને, 'ૐ'ના ઉચ્છાર સાથે, ધર્મ અને પુણ્યથી આવરીને,
ઇદં પરાયણં પરસ્પરપ્રીતિકરં પ્રાણરક્ષણં પ્રાણિનાં સ્વિષ્ટં તદનુકલ્પં સત્યમુપયુક્તમાત્મને તદ્દેવ ગૃહાણ
આ સર્વોચ્ચ અર્પણ છે, જે પરસ્પર આનંદ આપે છે, સર્વ જીવોના જીવનની રક્ષા કરે છે, યોગ્ય અને સત્ય છે, અને પોતાને લાભદાયી છે; હે દેવ, આ સ્વીકારો.
એવં તુ પ્રાપણં કૃત્વા મમ માર્ગાનુસારકઃ
આ રીતે અર્પણ કરીને, મારા માર્ગ પર ચાલનાર,
શુચિઃ સ્તુવતિ દેવાનામેતદેવ પરાયણમ્
પવિત્ર મનુષ્ય દેવતાઓની સ્તુતિ કરે છે; આ જ સર્વોચ્ચ અર્પણ છે.
એવં તુ ભોજનં દત્ત્વા વ્યપનીય તુ પ્રાપણમ્
આ રીતે ભોજન અર્પણ કરીને, પછી અર્પણ દૂર કરવું.
મન્ત્રઃ - અલઙ્કારં સર્વતો દેવાનાં દ્રવ્યાનુક્તૌ સર્વસૌગન્ધિકાદિભિઃ ગૃહ્ય તામ્બૂલં લોકનાથ વિશિષ્ટમસ્માકં ચ ભવનં તવ પ્રતિમા ચ હ
મંત્ર: દેવતાઓ માટે સર્વ રીતે શણગાર, સર્વ સુગંધિત વસ્તુઓથી; હે જગતના સ્વામી, તમાકુ લઈને, અમારું ઘર અને તમારી પ્રતિમા વિશેષ શોભાયમાન થાય.
અલઙ્કારં મુખે શ્રેષ્ઠં તવ પ્રીત્યા મયા કૃતમ્
તમારી પ્રસન્નતા માટે, મારે તમારા મુખ માટે શ્રેષ્ઠ શણગાર કર્યો છે.
એતેનૈવોપચારેણ મદ્ભક્તઃ કર્મ કારયેત્
આ જ ઉપચારથી, મારો ભક્ત વિધિપૂર્વક કર્મ કરે.
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે દેવોપચારવિધિર્નામાષ્ટાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણના ભગવદ્ગ્રંથમાં દેવોપચારવિધિ નામે એકસો અઢી અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
અથ ભોજ્યનિયમવિધિઃ એવં કર્મવિધિં શ્રુત્વા સર્વ સંસારમોક્ષણમ્
હવે શું ખાવું અને શું ન ખાવું એનો નિયમ કહેવામાં આવે છે. જેમ કર્મનો વિધાન સાંભળીને સર્વે સંસારમાંથી મુક્તિ મળે છે,
એવં મહૌજસં કર્મ તવ માર્ગાનુસારતઃ
એવી રીતે, તું જે માર્ગે ચાલે છે, એ પ્રમાણે આ મહાન કાર્ય કરવું જોઈએ.
કેન દ્રવ્યેણ સંયુક્તં તન્મમાચક્ષ્વ માધવ
કયા દ્રવ્ય સાથે આ કાર્ય કરવું, એ મને કહો, હે માધવ.
ઉવાચ ધર્મસંયુક્તં ધર્મજ્ઞો વાક્યકોવિદઃ યેન મન્ત્રેણ સંયુક્તો મમ પ્રાપણકં નયેત્
ધર્મને જાણનારો અને યોગ્ય રીતે વાત કરનારો એ કહ્યું: 'કયા મંત્ર સાથે જોડીને આ લાવવું, એ મને કહો.'
સપ્ત વ્રીહીંસ્તતો ગૃહ્ય પયસા સહ સંયુતમ્
પછી, સાત ચોખાના દાણા લઈ, દૂધ સાથે ભેગા કરીને,
એતે ચાન્યે ચ બહવઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ
આ ઉપરાંત અનેક અન્ય પણ છે, જે સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં છે,
વ્રીહીણાં ચ પ્રવક્ષ્યામિ ઉપયોગ્યાનિ માધવિ
હે માધવી, હવે હું તને ચોખાના એવા પ્રકારો કહું છું, જે ઉપયોગ માટે યોગ્ય છે.
ધર્મચિલ્લિકશાકં ચ સુગન્ધં રક્તમાલિકૌ
ધર્મચિલ્લિકા, શાકભાજી, સુગંધિત લાલ જાસુદ,
આમોદા શિવસુન્દર્યૌ શિરીકાકુલશાલિકાઃ
આમોદા, શિવસુંદરી, શીરી, કાકુલા અને શાલિકા નામના ચોખા,
કર્મણ્યા મુદ્ગમાષા વૈ તિલકઙ્ગુકુલિત્થકાઃ 119.
કર્મ માટે મુગ, મગ, તલ, કાંગુ, કુલથ અને બીજા પણ યોગ્ય છે.