કદાચિત્તુ ચતુર્થેન કદાચિત્ફલમેવ ચ
ક્યારેક ચાર દિવસે એકવાર જ ખાય છે, તો ક્યારેક ફક્ત ફળો જ લે છે,
ય એતત્સપ્ત જન્માનિ મમ કર્માણિ કુર્વતે
જે સાત જન્મ સુધી આવા મારા કર્મો કરે છે,
ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે વિવિધકર્મોત્પત્તૌ પંચદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીવરાહપુરાણમાં વિવિધ કર્મોની ઉત્પત્તિ વિષયક એકસો પંદરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ સુખદુઃખનિરૂપણમ્ મયા પ્રોક્તવિધાનેન યસ્તુ કર્માણિ કારયેત્
હવે સુખ-દુઃખનું નિર્ધારણ: જે મારા જણાવેલા રીતથી કર્મો કરાવે છે,
એકચિત્તઃ સમાસ્થાય અહઙ્કારવિવર્જ્જિતઃ
એકાગ્ર ચિત્તે, દૃઢપણે સ્થિર રહી, અહંકારથી રહિત થઈ,
ફલમૂલાનિ શાકાનિ દ્વાદશ્યાં વા કદાચન
જે દ્વાદશી કે અન્ય દિવસે ફળ, મૂળ અને શાકભાજી ખાય છે,
ષષ્ઠ્યષ્ટમી હ્યમાવાસ્યા તૂભયત્ર ચતુર્દશી
છઠ્ઠ, અષ્ટમી, અમાવાસ્યા અને બંને પક્ષની ચૌદસના દિવસે,
એવં યોગવિધાનેન કર્મ કુર્યાદ્દૃઢવ્રતઃ
આ રીતે યોગની રીતથી, દૃઢ સંકલ્પવાળો મનુષ્ય કર્મ કરે,
ન ગ્લાનિર્ન જરા તસ્ય ન મોહો રોગ એવ ચ
એવા વ્યક્તિને થાક, વૃદ્ધાવસ્થા, મોહ કે રોગ કદી થતો નથી.
તેષાં વ્યુષ્ટિં પ્રવક્ષ્યામિ મમ કર્મસમુત્થિતામ્
હવે હું એમના માટે મારા કર્મોથી થતો ફળ જણાવું છું.
મમાર્ચનવિધિં કૃત્વા મમ લોકે મહીયતે
મારી પૂજા યોગ્ય રીતે કરીને, એ મારા લોકમાં સન્માન પામે છે.
ઉચિતેનોપચારેણ દુઃખમોક્ષવિનાશનમ્
યોગ્ય રીતે સેવા કરવાથી દુઃખનો નાશ અને પીડાથી મુક્તિ મળે છે.
યો માં નૈવ પ્રપદ્યેત તતો દુઃખતરં નુ કિમ્ 116.
જે મને શરણે આવતો નથી, એ માટે કરતાં વધુ દુઃખ બીજું શું હોઈ શકે?
યો ન માં પ્રતિપદ્યેત તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જે મારા તરફ આવતો નથી, એ માટે કરતાં વધુ દુઃખ બીજું શું હોઈ શકે?
અદત્ત્વા તસ્ય યો ભુંક્તે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જે મને અર્પણ કર્યા વિના જ ખાય છે, એ માટે કરતાં વધુ દુઃખ બીજું શું હોઈ શકે?
તસ્ય દેવા ન ચાશ્નન્તિ તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જેના અર્પણ દેવતાઓ સ્વીકારતા નથી, એ માટે કરતાં વધુ દુઃખ બીજું શું હોઈ શકે?
પરોપતાપી મન્દાત્મા તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જેનુ મન નબળું હોય અને જે બીજાને દુઃખ આપે છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
મૃત્યુકાલવશં પ્રાપ્તસ્તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જે મૃત્યુના વશમાં આવી જાય છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
ધાવન્ત્યસ્યાગ્રતઃ પૃષ્ઠે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જેના આગળ-પાછળ લોકો દોડે છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
શુષ્કાન્નં કેચિદશ્નન્તિ તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
કેટલાંક લોકો સુકું અન્ન ખાય છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
કેચિત્તૃણેષુ શેરન્તે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
કેટલાંક લોકો ઘાસ પર સુવે છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
કેચિદ્વિરૂપા દૃશ્યન્તે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
કેટલાંક લોકો વિકૃત દેખાય છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
કેચિન્મૂકાશ્ચ દૃશ્યન્તે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્ 116.
કેટલાંક લોકો મૌન રહે છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
દરિદ્રો જાયતે દાતા તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
દાતા માણસ ગરીબ ઘરમાં જન્મે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
એકા તુ દુર્ભગા તત્ર તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
ત્યાં એક સ્ત્રી ખૂબ જ દુર્ભાગી હોય, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
પાપકર્મરતા હ્યાસન્તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
કેટલાંક લોકો પાપના કામોમાં જ મન લગાવે છે, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
મામેવ ન પ્રપદ્યન્તે તતો દુઃખતરં નુ કિમ્
જે લોકો મારી શરણમાં આવતાં નથી, એથી વધારે દુઃખ શું હોઈ શકે?
સર્વભૂતાહિતં પાપં યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્
તમે જે સર્વ જીવોને નુકસાન પહોંચાડતું પાપ પૂછ્યું છે,
તચ્છૃણુષ્વાનવદ્યાઙ્ગિ મમ કર્મવિનિશ્ચયમ્
હે નિર્દોષે, હવે મારા કર્મના નિશ્ચયને ધ્યાનથી સાંભળો.
યસ્ય બુદ્ધિર્વિજાયેત સ દુઃખાયોપજાયતે
જેને સમજણ થાય છે, તેને દુઃખ જન્મે છે.