વરાહપુરાણમ્

યાવન્તો બિન્દવઃ કિંચિત્પતન્ત્યેવાઞ્જલેર્જલાત્

જેટલા પાણીના ટીપાં એ અંજલિમાંથી પડે છે—

અથ ચૈવ તુ દ્વાદશ્યાં પુરુષા ધર્મવાદકાઃ

પછી, બારમો દિવસ આવે ત્યારે, જે પુરુષો ધર્મને માનતા હોય છે—

પાણ્ડુરૈશ્ચૈવ પુષ્પૈશ્ચ મૃષ્ટૈર્ધૂપૈસ્તુ ધૂપયેત્

—તેઓએ ફિક્કા રંગના અને સારી રીતે ધોઈેલા ફૂલો, તથા સુગંધિત ધૂપ અર્પણ કરવા જોઈએ.

દત્ત્વા શિરસિ પુષ્પાણિ ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્

ફૂલો માથા પર મૂકી, પછી આ મંત્ર બોલવો જોઈએ:

સુમાન્યઃ સુમના ગૃહ્ય પ્રીયતાં ભગવાન્હરિઃ

"ભગવાન હરિ, કૃપા કરીને આ સુંદર ફૂલો અને મારી શુદ્ધ ભાવના સ્વીકારો."

નમોઽસ્તુ વિષ્ણવે વ્યક્તાવ્યક્તગન્ધિગન્ધાન્સુગન્ધાન્વા ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ નમો ભગવતે વિષ્ણવે શ્રુત્વા પ્રત્યાગતમાધારસવનં પતયે ભવં પ્રવિષ્ટં મે ધૂપ ધૂપનં ગૃહ્ણાતુ મે ભગવાનચ્યુતઃ

"વિષ્ણુને વંદન! પ્રભુ, દેખાતા અને અદેખાતા બંને પ્રકારની સુગંધો સ્વીકારો. ફરીથી વંદન, ભગવાન વિષ્ણુને! તમે સાંભળી, પાછા આવી, સોમયજ્ઞના સ્વામી તરીકે પ્રવેશી, મારા ધૂપનું આ અર્પણ ભગવાન અચ્યુત સ્વીકાર કરે."

શ્રુત્વા ચૈવં ચ શાસ્ત્રાણિ યો મામેવ તુ કારયેત્

અને જે કોઈ આ શાસ્ત્રો સાંભળી મારા માટે આ પ્રમાણે કરાવે છે—

એતત્તે કથિતં દેવિ શ્રેષ્ઠં ચૈવ મમ પ્રિયમ્ 115.

હે દેવી, હું તને મારી સૌથી શ્રેષ્ઠ અને પ્રિય વાત કહી દીધી.

શ્યામાકં સ્વસ્તિકં ચૈવ ગોધૂમં મુદ્ગકં તથા

શ્યામાક, સ્વસ્તિક, ઘઉં અને મુગ—

એતાનિ યસ્તુ ભુઞ્જીત મમ કર્મપરાયણઃ

જે કોઈ મારા કર્મોમાં તત્પર રહીને આ અન્ન ખાય છે—

બ્રાહ્મણસ્ય તુ વક્ષ્યામિ શૃણુ કર્મ વસુન્ધરે

હવે, હે વસુધા, હું બ્રાહ્મણના કર્તવ્ય કહું છું, સાંભળ.

ષટ્કર્મનિરતો ભૂત્વા અહઙ્કારવિવર્જ્જિતઃ

છહ કર્મોમાં તત્પર અને અહંકારથી રહિત—

મમ કર્મસમાયુક્તઃ પૈશુન્યેન વિવર્જિતઃ

મારા નિર્ધારિત કર્મોમાં જોડાયેલો અને પરનિંદાથી દૂર—

એતદ્વૈ બ્રહ્મણઃ કર્મ એકચિત્તો જિતેન્દ્રિયઃ

બ્રાહ્મણનું કર્તવ્ય એ છે કે, મન એકાગ્ર રાખે અને ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખે.

ક્ષત્રિયાણાં પ્રવક્ષ્યામિ મમ કર્મસુ તિષ્ઠતામ્

હવે હું કહું છું કે જે ક્ષત્રિય મારા આદેશમાં રહે છે, તેમના કર્તવ્ય શું છે.

દાનશૂરશ્ચ કર્મજ્ઞો યજ્ઞેષુ કુશલઃ શુચિઃ

દાતાર, બહાદુર, કર્મમાં nipુણ, યજ્ઞોમાં કુશળ અને શુદ્ધ—

અલ્પભાષી ગુણજ્ઞશ્ચ નિત્યં ભાગવતપ્રિયઃ

ઓછું બોલનાર, ગુણને ઓળખનાર અને હંમેશાં ભાગવતપ્રેમી—

અભ્યુત્થાનાદિકુશલઃ પૈશુન્યેન વિવર્જિતઃ 115.

પ્રયત્ન અને સંબંધિત કાર્યોમાં nipુણ, અને પરનિંદાથી દૂર—

ભજતે મમ યો નિત્યં મમ લોકાય ગચ્છતિ

જે કોઈ હંમેશાં મને આ રીતે ભજે છે, તે મારા લોકમાં જાય છે.

યાનિ કર્માણિ કુરુતે મમ ભક્તિપથે સ્થિતઃ

જે મારા ભક્તિના માર્ગે અડગ રહે છે, એ જે જે કર્મ કરે છે,

ઋતુકાલાભિગામી ચ શાન્તાત્મા મોહવર્જિતઃ

જે યોગ્ય સમયે પત્ની પાસે જાય છે, મનથી શાંત છે અને મોહથી રહિત છે,

ગુરુસમ્પૂજકો નિત્યં યુક્તો ભક્તાનુવત્સલઃ

જે ગુરુનું હંમેશા માન કરે છે, સતત લગનથી રહે છે અને ભક્તો પર પ્રેમ કરે છે,

તસ્યાહં ન પ્રણશ્યામિ સ ચ મે ન પ્રણશ્યતિ અથ શૂદ્રસ્ય વક્ષ્યામિ કર્માણિ શૃણુ માધવિ

એવો ભક્ત મને કદી ગુમાવતો નથી અને હું પણ તેને કદી ગુમાવતો નથી. હવે, માધવી, હું શૂદ્રના કર્તવ્ય કહું છું, સાંભળ.

કર્માણિ યાનિ કૃત્વા હ શૂદ્રો મહ્યં વ્યવસ્થિતઃ

જે કર્મો કરીને શૂદ્ર મારી ભક્તિમાં સ્થિર રહે છે,

ઉભૌ ભાગવતૌ ભક્તૌ મદ્ભક્તૌ કર્મનિષ્ઠિતૌ

એ બંને ભગવાનના ભક્ત છે, મારા પર ભક્તિ ધરાવે છે અને પોતાના કર્તવ્યમાં સ્થિર છે.

નિરહઙ્કારશુદ્ધાત્મા આતિથેયો વિનીતવાન્

જે અહંકારથી મુક્ત, મનથી શુદ્ધ, મહેમાનનુ સ્વાગત કરનાર અને વિનમ્ર હોય છે,

નમસ્કારપ્રિયો નિત્યં મમ ચિન્તાવ્યવસ્થિતઃ

જે હંમેશા નમસ્કાર કરવાનું પસંદ કરે છે અને મનથી મારી ચિંતનામાં સ્થિર રહે છે,

ત્યક્ત્વા ઋષિસહસ્રાણિ શૂદ્રમેવ ભજામ્યહમ્ 115.

હજારો ઋષિઓને છોડીને પણ, હું એ શૂદ્રને જ ભજું છું.

એવં કર્મગુણાશ્ચૈવ યેન ભક્ત્યા વ્યવસ્થિતઃ

આ રીતે, જે કોઈ આ કર્મગુણોથી ભક્તિમાં સ્થિર રહે છે,