વરાહપુરાણમ્

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ તવ કર્મપરાયણાઃ

હે દેવ, જે લોકો તારા કર્મોમાં તલીન રહે છે, તેમનું શું પરિણામ થાય છે?

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ શિરસા દીપધારણાત્ 114.

હે દેવ, જે લોકો માથા પર દીવો ધારણ કરે છે, તેમનું શું પરિણામ થાય છે?

તે ગતિં કાં પ્રપદ્યન્તે તવ ચિંતાપરાયણાઃ

જે લોકો તારી ચિંતામાં સંપૂર્ણ રીતે લીન રહે છે, તેઓ કઈ સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરે છે?

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ તવ ભક્તિપરાયણાઃ

હે દેવ, જે લોકો તારી ભક્તિમાં સંપૂર્ણ રીતે તલીન છે, તેમનું શું પરિણામ થાય છે?

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ સ્વધર્મગુણચારિણઃ

હે દેવ, જે લોકો પોતાના ધર્મના ગુણો અનુસાર વર્તે છે, તેમનું શું પરિણામ થાય છે?

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ

હે દેવ, જે લોકોનું પરિણામ શું થાય છે, એ મને કહો, કેમ કે હું તને પૂછું છું.

તે યાંતિ કાં ગતિં દેવ કથ્યતે યા ચ શાશ્વતી

હે દેવ, તેઓ કઈ સ્થિતિ સુધી પહોંચે છે અને કઈ સ્થિતિને શાશ્વત કહેવાય છે?

તેષાં તુ કા ગતિર્દેવ કથ્યતે ચૈવ શાશ્વતી

હે દેવ, આવા લોકોનું શું પરિણામ થાય છે અને કયું પરિણામ શાશ્વત કહેવાય છે?

ભગવન્ કા ગતિસ્તસ્ય અવાક્શિરસિ શાયિનઃ

હે ભગવાન, જે માણસ માથું નીચે કરીને સુવે છે, તેનું શું પરિણામ થાય છે?

કા ગતિસ્તસ્ય સિદ્ધા તુ કથયસ્વ સુરોત્તમ

હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, સિદ્ધ પુરુષનું શું પરિણામ થાય છે, એ મને કહો.

ગમનાગમનં ચૈવ ત્વત્પ્રસન્નેન માધવ

હે માધવ, તારી કૃપાથી જીવનું આવવું અને જવું કેવી રીતે થાય છે?

અતસ્ત્વયૈવ વક્તવ્યો યોગસાઙ્ખ્યવિનિશ્ચયઃ 114.

આથી, યોગ અને સાંખ્યનો અંતિમ નિશ્ચય તારે જ કહેવો જોઈએ.

ભસ્માકુલેષુ નિઃક્ષિપ્ય કથં ચાગ્નૌ પ્રપદ્યતે

ભસ્મના ઢગલા પર મૂકી પછી, તે અગ્નિમાં કેવી રીતે પ્રવેશે છે?

ત્વત્ક્ષેત્રસંસ્થિતો વાપિ તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ

તમે પૂછો છો કે કોઈ વ્યક્તિ તમારા પવિત્ર ક્ષેત્રમાં હોય કે ક્યાંય પણ હોય, તો પણ એ વિશે મને કહો.

નમો નારાયણેત્યુક્ત્વા તેષાં વૈ કા ગતિર્ભવેત્

'નમો નારાયણ' એમ બોલ્યા પછી, તેઓને કયો ગતિ મળે છે?

નામપ્રકીર્તનાત્તેષાં કીદૃશી તુ ગતિર્ભવેત્

માત્ર નામ લેવાથી તેમને કેવી ગતિ મળે છે?

રહસ્યં ધર્મસંયુક્તં તન્મમાચક્ષ્વ માધવ

માધવ, ધર્મથી જોડાયેલું એ રહસ્ય મને કહો.

સંચિન્ત્ય લોકધર્માર્થં તદ્ભવાન્ વક્તુમર્હતિ

જગતના કલ્યાણ અને હિત માટે વિચાર કરીને, તમે એ વાત કહેવી જ જોઈએ.

અથ વિવિધધર્મોત્પત્તિઃ કથયિષ્યામિ તે દેવિ કર્મ સ્વર્ગસુખાવહમ્

હવે હું તને, દેવી, વિવિધ ધર્મોની ઉત્પત્તિ કહું છું—એવા કર્મો જે સ્વર્ગનું સુખ આપે છે.

યત્ત્વયા પૃચ્છ્યતે દેવિ તચ્છૃણુષ્વ વસુન્ધરે

દેવી, તું જે પૂછ્યું છે, એ વાત, વસુંધરા, ધ્યાનથી સાંભળ.

નાહં દાનસહસ્રેણ નાહં યજ્ઞશતૈરપિ

હું દાનના હજાર પ્રયોગોથી કે યજ્ઞના સો પ્રયોગોથી પણ પ્રાપ્ત થતો નથી.

એકચિત્તં સમાધાય યો માં જાનાતિ માધવિ

પણ, માધવી, જે એકાગ્ર મનથી મને ઓળખે છે—

યચ્ચ પૃચ્છસિ માં ભદ્રે કર્મ સ્વર્ગસુખાવહમ્

અને, ભદ્રે, તું મને જે પૂછે છે, એ કર્મ સ્વર્ગનું સુખ આપે છે.

યે નમસ્યતિ માં નિત્યં પુરુષા બહુચેતસઃ

જે લોકો અનેક વિચારો ધરાવતાં છતાં પણ રોજ મને નમસ્કાર કરે છે,

યસ્ય ચિત્તં ન નશ્યેત મમ ભક્તિવ્યવસ્થિતમ્

જેનુ મન મારી ભક્તિમાં સ્થિર રહે છે અને કદી ડગતું નથી—

તે મામેવ પ્રપશ્યન્તિ મયિ ભક્તિપરાયણાઃ

એવા ભક્તિ પરાયણ લોકો મને સાચા અર્થમાં જુએ છે.

ઇચ્છયાઽપિ ભવેદ્ભદ્રે સ્વર્ગે વસતિ સુન્દરિ

માત્ર ઇચ્છાથી પણ, સુંદરિ, સ્વર્ગમાં નિવાસ મળે છે.

યાનિ કર્માણિ કુર્વન્તુ માં પ્રપશ્યન્તિ માધવિ 115.

માધવી, તેઓ જે કર્મ કરે છે, તેમાં મને જ જુએ છે.

દ્વાદશ્યામુપવાસં તુ યે ચ કુર્વન્તિ તે નરાઃ

જે પુરુષો દ્વાદશીનો ઉપવાસ કરે છે—