વરાહપુરાણમ્

યસ્યેદં તિષ્ઠતે ગેહે લિખિતં પૂજ્યતે સદા

અને જેના ઘરમાં આ લખેલું રાખવામાં આવે છે અને હંમેશા પૂજાય છે,

યશ્ચૈતચ્છૃણુયાદ્ભક્ત્યા નૈરન્તર્યેણ માનવઃ 112.

અને જે મનુષ્ય સતત ભક્તિથી આનું શ્રવણ કરે છે,

શ્રુત્વા તુ પૂજયેચ્છાસ્ત્રં તથા વિષ્ણું સનાતનમ્

શ્રવણ કર્યા પછી, એ શાસ્ત્ર અને શાશ્વત વિષ્ણુની પણ પૂજા કરવી જોઈએ.

યથાશક્ત્યા નૃપો ગ્રામૈઃ પૂજયેદ્વત્સકં ધરે

પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, રાજાએ ગામો સાથે ધરે વત્સકની પૂજા કરવી જોઈએ.

ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે શ્વેતવિનીતાશ્વોપાખ્યાને ઉભયતોમુખીગોદાન હેમકુમ્ભદાન પુરાણપ્રશંસનંનામ દ્વાદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીવરાહ પુરાણમાં, શ્વેત અને વિનીતાશ્વની કથા અંતર્ગત, 'પુરાણની મહિમા, બંને બાજુથી ગાયદાન અને સોનાની કુંડળીનું દાન' નામે, એકસો બારમું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.

અથ ભગવત્સ્તુતિઃ

હવે ભગવાનની સ્તુતિ શરૂ થાય છે.

નમસ્તસ્મૈ વરાહાય લીલયોદ્ધરતે મહીમ્

તે વરાહને વંદન છે, જેણે લીલાથી ધરાને ઉદ્ધર્યું.

દંષ્ટ્રાગ્રેણોદ્ધૃતા ગોરુદધિપરિવૃતા પર્વતૈર્નિમ્નગાભિર્ભક્તાનાં ભીતિહાનૌ સુરનરકદશાસ્યાન્તકઃ ક્રોડરૂપી

તેણે પોતાના દાંતના ટોચે ધરતીને ઉંચકી લીધી, આસપાસ પહાડો અને નદીઓથી ઘેરાયેલી, સાપો વડે વળાયેલી હતી. પોતાના ભક્તોની ભય દૂર કરવા માટે, દસમુખી રાક્ષસના વિનાશક અને વરાહ સ્વરૂપે ભગવાને આ કાર્ય કર્યું.

યસ્મિન્કાલે ક્ષિતિઃ પૂર્વકલ્પે વારાહ મૂર્તિના

તે સમયે, અગાઉના યુગમાં, ધરતીને વરાહ અવતારે બચાવવામાં આવી હતી.

ધરણ્યુવાચ ન બાહુશ્ચેષ્ટતે મૂર્તિર્માદૃશીં ગાં ચ કેશવ

ધરતીએ કહ્યું: હે કેશવ, મારી જેવી ધરતીને ઉપાડવા માટે બીજું કોઈ સ્વરૂપ કે હાથ શક્તિશાળી નથી.

સ તેન સાન્ત્વિતાયાં વૈ પૃથિવ્યાં યઃ સમાગતઃ

જ્યારે ભગવાને ધરતીને શાંત કરી, ત્યારે જે ત્યાં આવ્યા હતા—

સ્વસ્તિ વાચ્યાહ પુણ્યાગ્રે પ્રત્યુવાચ વસુન્ધરામ્ યં દૃષ્ટ્વા વર્દ્ધસે દેવિ ત્વં ચ યસ્યાસિ માધવિ

પવિત્ર સ્થળે શુભ આશીર્વાદના શબ્દો બોલી, તેમણે ધરતીદેવીને ઉત્તર આપ્યો: 'દેવી, તું તેને જોઈને ફૂલી ઉઠે છે અને તું તેની પ્રિય છે.'

વિષ્ણુના ધાર્યમાણા ચ કિં ત્વયા દૃષ્ટમદ્ભુતમ્

વિષ્ણુ દ્વારા ઉપાડવામાં આવતી વખતે, તું કયું અદ્ભુત દૃશ્ય જોયું હતું?

બ્રહ્મપુત્રવચઃ શ્રુત્વા પૃથિવી વાક્યમબ્રવીત્ યદ્ગુહ્યં સ મયા પૃષ્ટો યચ્ચ મે સમ્પ્રભાષિતમ્

બ્રહ્માના પુત્રના શબ્દો સાંભળી, ધરતી બોલી: 'જે ગુપ્ત વાત તેણે પૂછેલી અને મેં જે જવાબ આપ્યો—'

શૃણુ તત્ત્વેન વિપ્રેન્દ્ર ગુહ્યં ધર્મં મહૌજસમ્ 113.

હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, સાચો અને મહાન શક્તિથી ભરેલો ધર્મનો ગુપ્ત તત્વ સાંભળ.

તેન મે કથિતં હ્યેતત્સંસારાત્તુ વિમોક્ષણમ્

તે ભગવાને મને આ ઉપદેશ આપ્યો, જે સંસારથી મુક્તિનો માર્ગ છે.

ઉવાચ પરમં ગુહ્યં ધર્માણાં વ્યાપ્તનિશ્ચયમ્

તેણે સર્વોત્તમ રહસ્ય, ધર્મનું સર્વત્ર વ્યાપક અને નિશ્ચિત તત્વ કહ્યું.

તતો મહીવચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મપુત્રો મહાતપાઃ

પછી, ધરતીના શબ્દો સાંભળી, મહાન તપસ્વી બ્રહ્માના પુત્રે—

તાન્સર્વાનાનયામાસ યત્ર દેવી વ્યવસ્થિતા

તેણે બધાને ત્યાં લઈ ગયા, જ્યાં દેવી હાજર હતી.

સનત્કુમાર ઉવાચ અપ્રમેયગતિં ચૈવ ધર્મમાચક્ષ્વ તત્ત્વતઃ

સનત્કુમારે કહ્યું: 'અમે સાચા ધર્મના, જેનો માર્ગ અપરિમિત છે, તે વિષે જણાવો.'

તતસ્તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રણમ્ય ઋષિપુંગવમ્

પછી, તેના શબ્દો સાંભળી અને ઋષિમાં શ્રેષ્ઠને વંદન કરી—

ધરણ્યુવાચ બાઢમિત્યેવ તાં દેવિ સ્વસ્તિ બ્રૂહીતિ સોઽબ્રવીત્

ધરતીએ કહ્યું: 'નિશ્ચિત જ,' અને દેવીને કહ્યું, 'શુભ આશીર્વાદના શબ્દો બોલો.'

નષ્ટચન્દ્રાનિલે લોકે નષ્ટભાસ્કરતારકે

જ્યારે ચાંદ્ર અને પવન દુનિયામાં નष्ट થઈ ગયા, જ્યારે સૂર્ય અને તારાઓ પણ અદૃશ્ય થઈ ગયા—

ન વાતિ પવનસ્તત્ર નૈવ ચાગ્નિર્ન વિદ્યુતઃ

ત્યાં પવન ફૂંકાતો નહોતો, અગ્નિ પણ નહોતો અને વીજળી પણ નહોતી.

વેદેષુ ચૈવ નષ્ટેષુ મત્સ્યો ભૂત્વા રસાતલમ્ 113.

અને જ્યારે વેદો પણ લુપ્ત થઈ ગયા, ત્યારે ભગવાને માછલી સ્વરૂપ ધારણ કરી અને પાતાળના જળમાં પ્રવેશ કર્યો.

અન્યદ્દેવઃ કૂર્મરૂપસ્ત્વં સમુદ્રસ્ય મન્થને

બીજી વારે, સમુદ્રમંથન વખતે, તમે કાચબાની મૂર્તિ ધારણ કરી હતી.

પુનર્વરાહરૂપેણ માં ગચ્છન્તીં રસાતલે

પછી ફરીવાર, વરાહ રૂપે, જ્યારે હું પાતાળમાં ડૂબી રહી હતી, ત્યારે તમે મને બચાવી હતી.

અન્યદ્ધિરણ્યકશિપુર્વરદાનેન દર્પિતઃ

બીજી વારે, હિરણ્યકશિપુને મળેલા વરથી તે ઘમંડમાં આવી ગયો હતો.

પુનર્નિઃક્ષત્રરૂપેણ ત્વયાઽહં વિકૃતા પુરા

પછી ફરી, નરસિંહરૂપે, તમે પ્રાચીન સમયમાં મને વિનાશ કર્યો હતો.